«Οι νομικές υποχρεώσεις που προβλέπει η οδηγία πλαίσιο για τα απόβλητα δεν κάνουν διάκριση μεταξύ των αποβλήτων που παράγονται από τον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα». Αυτό απάντησε ο Επίτροπος Janez Potočnik στην ερώτηση του Νίκου Χρυσόγελου, ευρωβουλευτή των Οικολόγων Πράσινων / Ομάδα των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο, σχετικά με την διάκριση που επιχειρεί να κάνει η αντίστοιχη ελληνική ΚΥΑ στον τρόπο διαχείρισης μπάζων ανάλογα με το αν προέρχονται από δημόσια και ιδιωτικά έργα.
Στην ερώτησή του ο Νίκος Χρυσόγελος είχε επίσης αναφέρει και την περαιτέρω διαφοροποίηση στα Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) που προέρχονται ειδικά από δημόσια έργα. Σύμφωνα με πρόσφατη εγκύκλιο του ΥΠΕΚΑ, δεν απορρέει υποχρέωση διαχείρισης της περίσσειας των εκσκαφών που προέρχονται από δημόσια έργα. Παρά το ότι ο Επίτροπος δεν ήταν ενήμερος για την εν λόγω εγκύκλιο, εντούτοις απαντά λέγοντας ότι στην πράξη η διαφοροποίηση αυτή δεν ισχύει, δεδομένου ότι «η εγκύκλιος αυτή αναφέρεται σε μια απόφαση του 2010 που είναι προγενέστερη του εθνικού νόμου μεταφοράς και έναντι της οποίας υπερισχύει ο εν λόγω νόμος».
Απαντώντας επί της ουσίας για την περίσσεια εκσκαφών ο Επίτροπος Περιβάλλοντος αναφέρει ότι το χώμα και οι πέτρες που εκσκάπτονται κατά τη διαδικασία κατασκευής δημοσίων (και ιδιωτικών) έργων αποτελούν απόβλητα εάν ο κάτοχος των υλικών αυτών τα απορρίπτει ή προτίθεται ή υποχρεούται να τα απορρίψει σύμφωνα με τον ορισμό των αποβλήτων που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας πλαισίου. Από τη στιγμή που χαρακτηριστούν απόβλητα, πρέπει να υποβληθούν σε διαδικασία ανάκτησης, σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων, έτσι ώστε να συνεισφέρουν στο στόχο του 70 % που προβλέπεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2 της οδηγίας πλαισίου· ή, ως τελευταία λύση, να αποτεθούν ασφαλώς.
Ο Νίκος Χρυσόγελος δήλωσε σχετικά:
«Οι νομικοί χειρισμοί της ελληνικής κυβέρνησης μέσω της ΚΥΑ και της εγκυκλίου συσκοτίζουν μια Οδηγία Πλαίσιο που είναι κρυστάλλινη, όπως άλλωστε δείχνει και η ξεκάθαρη απάντηση του Επιτρόπου στην ερώτησή μου. Τα μπάζα είναι μπάζα ανεξαρτήτως αν προέρχονται από ιδιωτικά ή δημόσια έργα και άρα δε νοείται διαφορετικός τρόπος διαχείρισης ανάμεσά τους. Η περίσσεια εκσκαφών είναι απόβλητο και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται ανεξαρτήτως και πάλι αν μιλάμε για δημόσια ή ιδιωτικά έργα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Επιτροπή δε γνωρίζει κανένα άλλο κράτος μέλος το οποίο να έχει προχωρήσει σε αντίστοιχες εξαιρέσεις στην εθνική νομοθεσία που ενσωματώνει την Οδηγία Πλαίσιο για τα Απόβλητα 2008/98/EK. Ανησυχητικό είναι επίσης το γεγονός ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στα κράτη μέλη που αναφέρουν στην ΕΕ πολύ χαμηλά επίπεδα κατά κεφαλήν παραγωγής ΑΕΚΚ. Η Ελληνική πολιτεία πρέπει να αλλάξει εντελώς τακτική και να στηρίξει έμπρακτα την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση μπάζων δημιουργώντας κίνητρα για την αγορά δευτερογενών υλικών έτσι ώστε οι επιδόσεις της να βελτιωθούν αισθητά ως το Σεπτέμβριο του 2013 που είναι υποχρεωμένη να υποβάλει έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας πλαισίου και την πορεία προς την επίτευξη του στόχου του 70%. Το δυναμικό στην κατεύθυνση της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης μπάζων είναι πολύ μεγάλο ενώ η συνήθης πρακτική που ακολουθείται κατά κόρον ως τώρα με την ανεξέλεγκτη απόρριψη μπάζων στο περιβάλλον δεν έχει καμία σχέση με πρακτική ευρωπαϊκού κράτους εν έτει 2013.»
Η απάντηση
Ολόκληρη η απάντηση του κ. Potočnik, έχει ως εξής:
« Η Ελλάδα κοινοποίησε στην Επιτροπή τον Νόμο 4042/2012 με τον οποίο μεταφέρεται στο εθνικό δίκαιο η οδηγία 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα (οδηγία πλαίσιο για τα απόβλητα). Με τον εν λόγω νόμο, μεταφέρονται στην εθνική έννομη τάξη οι διατάξεις της οδηγίας πλαισίου κατά τρόπο πλήρη και αποτελεσματικό. Η Επιτροπή δεν είχε γνώση της ερμηνευτικής εγκυκλίου στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος. Ωστόσο, η εγκύκλιος αυτή αναφέρεται σε μια απόφαση του 2010 που είναι προγενέστερη του εθνικού νόμου μεταφοράς και έναντι της οποίας υπερισχύει ο εν λόγω νόμος.
Σε κάθε περίπτωση, οι νομικές υποχρεώσεις που προβλέπει η οδηγία πλαίσιο δεν κάνουν διάκριση μεταξύ των αποβλήτων που παράγονται από τον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα. Το χώμα και οι πέτρες που εκσκάπτονται κατά τη διαδικασία κατασκευής δημοσίων (και ιδιωτικών) έργων αποτελούν απόβλητα εάν ο κάτοχος των υλικών αυτών τα απορρίπτει ή προτίθεται ή υποχρεούται να τα απορρίψει σύμφωνα με τον ορισμό των αποβλήτων που προβλέπεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της οδηγίας πλαισίου. Αν χαρακτηριστούν απόβλητα, πρέπει να υποβληθούν σε διαδικασία ανάκτησης, σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων, έτσι ώστε να συνεισφέρουν στο στόχο του 70 % που προβλέπεται στο άρθρο 11 παράγραφος 2 της οδηγίας πλαισίου· ή, ως τελευταία λύση, να αποτεθούν ασφαλώς.
Η Επιτροπή δεν είναι ενήμερη σχετικά με τέτοιες εξαιρέσεις σε άλλα κράτη μέλη. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2013, τα κράτη μέλη πρέπει να υποβάλουν έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας πλαισίου, καθώς και για την προσέγγιση προς τον προαναφερθέντα στόχο. Με βάση τις πληροφορίες που θα λάβει από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα δημοσιεύει έκθεση εφαρμογής έως τις 12 Δεκεμβρίου 2014.
Η Επιτροπή παρέχει ήδη τεχνική βοήθεια προς την Ελλάδα σε θέματα αποβλήτων μέσω της ομάδας δράσης για την Ελλάδα, που συστάθηκε το 2011. Η αξιοποίηση και ανάκτηση των αποβλήτων αντί της απόρριψής τους σε χώρους υγειονομικής ταφής είναι μία από τις κύριες προτεραιότητες για την Ελλάδα».
