«Κόσμοι σε Σύγκρουση» το θέμα του φετινού Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ), που πραγματοποιείται από τον Δήμο Χανίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης, επιστρέφει για πέμπτη συνεχή χρονιά στα Χανιά, από τη Δευτέρα 22 έως και την Κυριακή 28 Ιουνίου, με κεντρικό θέμα «Κόσμοι σε σύγκρουση», στο Ενετικό Λιμάνι της πόλης, μεταξύ του Κέντρου Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου και του Θεάτρου «Μίκης Θεοδωράκης».
Σε μια εποχή όπου οι βεβαιότητες κλονίζονται και τα κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικά δίπολα οξύνονται, το 5ο ΦΒΧ, παρεμβατικό και καίριο, με τη συμμετοχή σημαντικών Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, εκδοτών, μεταφραστών, ακαδημαϊκών και διανοουμένων, θα εστιάσει στις αντιθέσεις που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο κόσμο: ειρήνη και πόλεμος, ανοιχτά σύνορα και περίκλειστα τείχη, δημοκρατία και άνοδος της ακροδεξιάς, οικονομική ανάπτυξη και κοινωνικές ανισότητες, νέα ατομικά δικαιώματα και αναβίωση συντηρητικών ταυτοτήτων, πνευματικότητα και φανατισμός, ανθρώπινη δημιουργία και τεχνητή νοημοσύνη κ.ά.
Μέσα από τη λογοτεχνία και το δοκίμιο, το 5ο ΦΒΧ επιχειρεί να αναδείξει τη σύγκρουση όχι μόνο ως ρήξη, αλλά και ως πεδίο συνάντησης, διαλόγου, κατανόησης και συνύπαρξης διαφορετικών κόσμων.
«Βιβλιομαχίες»: Προφεστιβαλικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα με την παρουσία συγγραφέων σε σχολεία του Νομού Χανίων (Νοέμβριος 2025-Απρίλιος 2026) & 1ο Μαθητικό Συνέδριο Πειραματικών Παρουσιάσεων Λογοτεχνικών Έργων (Απρίλιος 2026)
Στην πέμπτη του διοργάνωση, το ΦΒΧ εγκαινιάζει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «Βιβλιομαχίες», που πραγματοποιείται από τον Δήμο Χανίων σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, με τη σύμπραξη σχολικών μονάδων του Νομού Χανίων και την έγκριση της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας και της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων. Το πρόγραμμα υλοποιείται με την υποστήριξη της Διαδημοτικής Επιχείρησης Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων [ΔΕΔΙΣΑ Α.Ε. (ΟΤΑ)].
Οι «Βιβλιομαχίες» θα κορυφωθούν με τη διοργάνωση του 1ου Μαθητικού Συνεδρίου Πειραματικών Παρουσιάσεων Λογοτεχνικών Έργων, στα τέλη Απριλίου 2026, στα Χανιά, όπου μαθητικές ομάδες από τα σχολεία που παρακολούθησαν τα εργαστήρια, θα παρουσιάσουν συλλογικές, διακαλλιτεχνικές εργασίες βασισμένες σε λογοτεχνικά έργα της ελληνικής και παγκόσμιας γραμματείας, και θα ακολουθήσει συζήτηση με το μαθητικό και ενήλικο κοινό.
Ειδικότερα, έως και τον Μάρτιο του 2026, επτά Έλληνες δημιουργοί πραγματοποιούν εργαστήρια σε εννέα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, αξιοποιώντας εργαλεία από διαφορετικά πεδία των τεχνών και των γραμμάτων –δημιουργική γραφή, θέατρο, ποίηση, ιστορία, εικαστικά, αφήγηση, μουσική, χορός, κόμικ, νέες τεχνολογίες, κ.ά.̶ με στόχο τη φιλαναγνωσία μέσα από τη δημιουργική προσέγγιση της ελληνόφωνης και παγκόσμιας λογοτεχνίας, και σε σύνδεση με το κεντρικό θέμα του 5ου ΦΒΧ. Εκτός από τη δια ζώσης παρουσία τους, οι επτά δημιουργοί συνεργάζονται και εξ αποστάσεως με τους καθηγητές των σχολείων και με την ομάδα εργασίας του Φεστιβάλ, από το ξεκίνημα του 2026 έως και την υλοποίηση του συνεδρίου.
Στις 17, 18, 19 και 20 Φεβρουαρίου, ο πεζογράφος Θεόδωρος Γρηγοριάδης συντονίζει εκπαιδευτικό πρόγραμμα («Σχολείο, μνήμη και τόπος») για μαθητές/τριες Γυμνασίου και Λυκείου από τα σχολεία Κανδάνου και Παλαιόχωρας, εστιάζοντας στη σχέση του σχολείου με την επικοινωνία, τον τόπο και τη μνήμη μέσα από γνωστά ελληνόφωνα λογοτεχνικά κείμενα, και συντονίζοντας παράλληλα ένα εργαστήριο γραφής από το οποίο θα προκύψουν ατομικές και συλλογικές δημιουργίες.
Στις 25, 26 και 27 Φεβρουαρίου, η αφηγήτρια παραμυθιών Αγνή Στρουμπούλη θα εμψυχώσει βιωματικό εργαστήριο («Σταφυλόρωγες οι σφαίρες»: πάλη ή χορός) με θεματικό άξονα τη σύγκρουση μέσα από το λαϊκό παραμύθι αλλά και την περίπτωση του αρχαίου κειμένου «Βατραχομυομαχία», με τους/τις μαθητές/τριες του Δημοτικού Σχολείου Ανώπολης, και σκοπό μια διακαλλιτεχνική παρουσίαση του θέματος στο συνέδριο από τα παιδιά.
Στο πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου, η συγγραφέας παιδικών βιβλίων Χριστίνα Αποστολίδη θα πραγματοποιήσει εκπαιδευτικό πρόγραμμα («Όλα τα σώματα χορεύουν – Αφαιρώντας τα εμπόδια») στο Δημοτικό Σχολείο Δραπανιά, με κεντρική θεματική την προσβασιμότητα και την συμπερίληψη μέσα από τον εντοπισμό και την εξάλειψη των εμποδίων που αποκλείουν τα ανάπηρα άτομα από τους διάφορους τομείς της ζωής.
Τέλος, την ίδια περίοδο η συγγραφέας για παιδιά και εφήβους Μαρία Παπαγιάννη, θα υλοποιήσει εργαστήριο («Άκου τα δέντρα») με ομάδα παιδιών από το Γυμνάσιο Αλικιανού, με επίκεντρο τα δέντρα στη λογοτεχνία, τα παραμύθια και τις μυθολογίες απ’ όλον τον κόσμο, με στόχο τη δημιουργία ενός podcast που θα προκύψει από την έρευνα της ομάδας.
Επιπλέον, για κάθε εργαστήριο έχει συγκροτηθεί μια βιβλιογραφία τριών διαφορετικών βιβλίων, ελληνόφωνων αλλά και από την παγκόσμια λογοτεχνική παραγωγή (Εκδόσεις Άγρα, Διόπτρα, Ελληνικές Εκδόσεις, Ερμής, Ηλίβατον, Θράκα, Ίκαρος, Καλειδοσκόπιο, Κέδρος, Μεταίχμιο, Νεφέλη, Νήσος, Πατάκη, Ποταμός, Ψυχογιός, Futura), που θα προσφερθεί ως δώρο από το Φεστιβάλ προς τις βιβλιοθήκες των σχολικών μονάδων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.