Αφορμή για έντονο και δημιουργικό προβληματισμό αποτελεί το πρόγραμμα της Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για την περιφερειακή πολιτική του σύγχρονου πολιτισμού, η οποία δεν μπορεί παρά να αναπτυχθεί την ερχόμενη δεκαετία 2020-2030.

Αυτό τονίστηκε κατά τη διάρκεια της Συνέντευξης Τύπου στην Ελευσίνα παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού & Αθλητισμού κας Μυρσίνης Ζορμπά, του Δημάρχου Ελευσίνας κ. Τσουκαλά, της Προέδρου του ΔΣ της Εταιρείας «Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης» κας Σοφίας Αυγερινού – Κολώνια και της Καλλιτεχνικής Διευθύντριας της Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης κας Κέλλυς Διαπούλη.

Στην συνέντευξη, η οποία παρουσίασε το Πρόγραμμα «Πολιτισμός 2030» και τη διεθνή συνάντηση “Culture2030”, που θα πραγματοποιηθεί στην Ελευσίνα στις 8-11 Νοεμβρίου 2018 τονίστηκε η αναγκαιότητα να μπορέσει η Περιφέρεια της Χώρας να αποτελέσει τον μοχλό της πολιτισμικής ανάπτυξης και της κοινωνικο-πολιτισμικής συνοχής».

        Ζορμπά

Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Μυρσίνη Ζορμπά στην ομιλία της για το πρόγραμμα και την Συνάντηση «Πολιτισμός 2030» τόνισε:

«Η Ελευσίνα που ανακηρύχτηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2021 μάς προκαλεί να αναρωτηθούμε όχι μονάχα για εκείνη τη χρονιά αλλά για ολόκληρη την επόμενη δεκαετία:  Πώς η Περιφέρεια, κάθε Περιφέρεια μπορεί να αποτελέσει μοχλό πολιτισμικής ανάπτυξης και κοινωνικο-πολιτισμικής συνοχής.

Περιφερειακή πολιτική σύγχρονου πολιτισμού δεν μπορεί παρά να έχει το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη δεκαετία 2020-’30.

Τα ζωντανά κύτταρα πολιτισμού της περιφέρειας που ήδη λειτουργούν σε πολλούς τομείς, χρειάζεται να δυναμώσουν και να ενισχυθούν. Στόχος μας η ανάπτυξη ενός περιφερειακού δικτύου που θα λειτουργεί με αυτονομία, ισοτιμία και εξωστρέφεια για να εκφράζει, να αναδεικνύει και να  συγκροτεί τις δικές του τοπικές πολιτισμικές στοχεύσεις και να μην αναπαράγει ένα κεντρικό υδροκεφαλικό μοντέλο σε κακέκτυπες παραλλαγές».

Συγκεκριμένα για την Ελευσίνα είπε τα εξής:

  1. Η κατεύθυνση της πολιτισμικής πολιτικής δεν μπορεί παρά να είναι συμμετοχική.
  2. Επίσης δεν μπορεί παρά να είναι συμπεριληπτική: να λαμβάνει υπόψη της (και πιθανώς να διαμορφώνεται) με βάση το τι θεωρείται πολιτισμός (και τέχνη) από διαφορετικές κοινωνικές/πληθυσμιακές ομάδες.
  3. Είναι κρίσιμο κατά τη γνώμη μας να διαμορφωθεί μια πολιτική που θα καταπολεμάει στην πράξη τις διακρίσεις: φυλής, έθνους, φύλου, ηλικίας κλπ. Αλλά και τις ανισότητες, αυτές που αφορούν την οικονομική, την κοινωνική καθώς και την περιφερειακή κατάσταση.

 Τσουκαλάς

Από την πλευρά του ο Δήμαρχος Ελευσίνας κ. Τσουκαλάς στον χαιρετισμό του τόνισε τη σημασία της Συνάντησης «ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ 2030» για την ανάπτυξη των πολιτιστικών υποδομών των Δήμων και γενικότερα για τον πολλαπλασιασμό των δράσεων που θα φέρουν πιο κοντά τους δημότες με τα πολιτιστικά δρώμενα. Αναφορικά με την «Ελευσίνα 2021 Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» αναγνώρισε το έργο του νέου Διοικητικού Συμβουλίου όπως επίσης και του ανθρώπινου δυναμικού της Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για την οργάνωση ενός ολοκληρωμένου και σημαντικού προγράμματος και εξέφρασε την πεποίθησή του για την έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων υποδομών που αφορούν την Ελευσίνα 2021 Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Η πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης κ. Σοφία Αυγερινού Κολώνια τόνισε ότι η Ελευσίνα είναι ένας τόπος όπου ιστορικά η αειφορία έγινε τρόπος ζωής. Για τούτο τα μηνύματα πολιτισμού που εκπέμπει  η Ελευσίνα 2021 είναι πανανθρώπινα και επίκαιρα.  Συναντώνται και συντονίζονται  με αυτά της Παγκόσμιας Ημέρας των Πόλεωνπου αφορούν στην ανθεκτικότητα των πόλεων ως συστατικό της βιώσιμης ανάπτυξής τους, όπως αυτή ορίζεται από τους Στόχους  του 2030. Σε μια τέτοια προοπτική ανάγονται ορίζοντες επικοινωνίας και συνεργασίας της πόλης μας με πόλεις της χώρας, της Ευρώπης, του κόσμου.

Όταν λέμε ανθεκτικότητα, εννοούμε την ικανότητα των πόλεων να αντιμετωπίζουν καταστάσεις κρίσεων, που αφορούν στις κοινωνικές και οικονομικές  συνθήκες,  στους  θεσμούς διακυβέρνησης και στο περιβάλλον. Ο πολιτισμός αποτελεί έναν ιδιαίτερης σημασίας και υψηλής αξίας συντελεστή της κοινωνικής ανθεκτικότητας, για αυτό και η συμβολή της Ελευσίνας 2021 είναι ανεκτίμητη.

Ειδικότερα για το έργο που συντελείται τόνισε ότι το έργο της Εταιρείας και ιδιαίτερα του Διοικητικού της Συμβουλίου, δεν είναι μια εύκολη διαδικασία και αυτό γιατί πρέπει να συνθέσουμε σε σύντομο χρόνο πολλά δεδομένα  και να υπερβούμε διαδικαστικές δυσκολίες, που προέρχονται από το θεσμικό πλαίσιο και την συγκυρία, που βιώνει η χώρα μας τα τελευταία  χρόνια.

Εντούτοις σημαντικά βήματα πραγματοποιούνται με την αμέριστη  στήριξη του ΥΠΠΟΑ , του Δήμου και των χορηγών μας, του Υπουργείου Εργασίας και ιδιαίτερα του ΟΑΕΔ, των αφοσιωμένων στελεχών της αρχαιολογικής υπηρεσίας, του προσωπικού της Εταιρείας που εργάζεται με αυτοθυσία και αφοσίωση για την υλοποίηση, ιδιαίτερα των καλλιτεχνικών προγραμμάτων, των κατοίκων της Ελευσίνας που έχουν αγκαλιάσει με  ιδιαίτερη αγάπη το πρόγραμμα της ΠΠΕ2021.

 

Η Καλλιτεχνική Διευθύντρια Ελευσίνας 2021 κ. Κέλλυ Διαπούλη τόνισε ότι η διαδικασία επιλογής της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021, ανέδειξε πολύ καθαρά την επιθυμία της ελληνικής περιφέρειας να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του σύγχρονου ευρωπαϊκού πολιτισμικού γίγνεσθαι.  Ούτε μία, ούτε δύο, αλλά 14 πόλεις της περιφέρειας  επένδυσαν χρόνο, σκέψη, ενέργεια,  διέθεσαν  οικονομικούς, ανθρώπινους και συμβολικούς πόρους στη διεκδίκησης του τίτλου της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης.

Η απονομή του τίτλου στην Ελευσίνα δε σημαίνει ότι η υπόλοιπες πόλεις αποκλείονται από τα οφέλη μιας τέτοιας διοργάνωσης. Αντίθετα, θα έλεγα ότι είναι υποχρέωση όχι μόνο της Ελευσίνας, αλλά κάθε Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, να λειτουργήσει ως μοχλός πολιτισμικής ανάπτυξης σε εθνικό επίπεδο, να δημιουργήσει πεδίο συνεργασιών με την υπόλοιπη επικράτεια, να προκαλέσει ζυμώσεις αναφορικά με την πολιτισμική ανάπτυξη όλης της χώρας. Το Πρόγραμμα «Πολιτισμός 2030» αποτελεί την κεντρική πρόταση της Ελευσίνας 2021 σε αυτόν τον τομέα, μία πρόσκληση συνεργασίας προς όλες τις ελληνικές πόλεις, αλλά και όλους τους εμπλεκομένους του πεδίου της πολιτισμικής παραγωγής.

Στηρίζεται σε δύο διαπιστώσεις που αποτέλεσαν για εμάς βασικά δεδομένα της διαμόρφωσης της στρατηγικής και εν τέλει της πρότασής μας για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Πρώτον, στο γεγονός ότι δεν μπορεί να υπάρξει πολιτισμική και πολιτιστική ανάπτυξη χωρίς πρωτότυπη δημιουργία. Και δεύτερον, στο δεδομένο ότι στην Ελλάδα, η πρωτότυπη δημιουργία συγκεντρώνεται στη μεγάλη πλειοψηφία της στο κέντρο της Αθήνας και από εκεί μεταφέρεται στην περιφέρεια.

Έτσι, διαμορφώνεται ένα πολιτισμικό πεδίο που διαιωνίζει τη διάκριση – με πραγματικούς και συμβολικούς όρους – κέντρου και περιφέρειας, πρωτεύουσας και επαρχίας. Διαιωνίζει τη διάκριση μεταξύ ενός «υποψιασμένου» κοινού της πρωτεύουσας, με πρόσβαση στην πρωτοπορία, στον πειραματισμό, σε πολιτισμικές πρακτικές που συνομιλούν με άλλα κέντρα του κόσμου και ενός «επαρχιακού» κοινού, ετερόφωτου και καταδικασμένου να τροφοδοτείται για τις νέες εξελίξεις απ’ έξω και με χρονική καθυστέρηση. Έτσι, η περιφέρεια καθίσταται για τους δημιουργούς κυρίως τόπος επίσκεψης και σε ελάχιστες περιπτώσεις τόπος μόνιμης διαμονής. Αυτό με τη σειρά του, έχει ως αποτέλεσμα ότι οι προβληματισμοί, οι επιθυμίες και οι νοοτροπίες των τοπικών κοινωνιών δε βρίσκουν χώρο έκφρασης στις σύγχρονες πολιτισμικές πρακτικές. Δε μετέχουν δηλαδή ισότιμα στη διαμόρφωση του αφηγήματος της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, στην εικόνα που έχουμε τόσο εμείς για τον εαυτό μας, όσο και οι άλλοι για εμάς, και που εν τέλει καταλήγει σε μία αποδυνάμωση τόσο της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, όσο και της σύγχρονης ελληνικής τέχνης.

Το γεγονός ότι οι δημιουργοί είναι κυρίως επισκέπτες στην περιφέρεια δημιουργεί ταυτόχρονα και μία απόσταση ανάμεσα στους ανθρώπους και τους φορείς που παράγουν πολιτισμό και πολιτικές για τον πολιτισμό σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και τους καλλιτέχνες και τους επαγγελματίες του χώρου. Η Συνάντηση «Πολιτισμός 2030: Είναι η Τέχνη Πρωτεύουσα;» στοχεύει να δημιουργήσει ένα φυσικό χώρο γνωριμίας και ανταλλαγής ανάμεσα σε αυτούς τους κόσμους. Γι’ αυτό, μιλάμε για «Συνάντηση» και όχι για «Συνέδριο». Και γι’ αυτό είναι δομημένη με τέτοιο τρόπο, ώστε να διευκολύνει τη γνωριμία και την ανταλλαγή των συμμετεχόντων, περιλαμβάνοντας όχι μόνο ομιλίες και ομάδες εργασίας, αλλά «Συμπόσια» με τους καλλιτέχνες, «Δράσεις που αλλάζουν την πόλη» και στο τέλος της κάθε μέρας έξοδο ή περίπατο στις γειτονιές της πόλης, ώστε να συνεχιστεί η γνωριμία μεταξύ των συμμετεχόντων σε μια χαλαρή ατμόσφαιρα.

Μέσα από αυτό το εντατικό τετραήμερο πρόγραμμα συζητήσεων και ανταλλαγής,  φιλοδοξούμε να δημιουργήσουμε έναν οδικό χάρτη κατευθύνσεων, καλών πρακτικών και συνεργασιών που στοχεύουν στην αειφόρο πολιτισμική ανάπτυξη των ελληνικών πόλεων.

 

 

Προηγούμενο άρθρο5, 2 εκατ.  Ευρώ για οδοποιία στο δήμο Λαυρεωτικής
Επόμενο άρθρο  Απεβίωσε ο πρώην δήμαρχος ΄Ανδρου Ι. Γλυνός