Στην τέχνη και τον πολιτισμού ως βασικούς παράγοντες της αειφόρου ανάπτυξης εστιάζει το πρόγραμμα της Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης ,με τίτλο «Μετάβαση στην Euphoria»
Επιχειρεί να προσδιορίσει τη μορφή και το περιεχόμενο της δημόσιας κουλτούρας σήμερα, αντιμετωπίζοντας την τέχνη ως οργανικό στοιχείο της καθημερινότητας της πόλης και συνδέοντάς τη με όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Με τον όρο «EUphoria (ΕΥ-φορία)» εννοούμε τη θετική αλλαγή που μπορεί να επιφέρει η τέχνη και ο πολιτισμός στην καθημερινότητα της πόλης. Ακολούθως, η Euphoria εξειδικεύεται στις εξής 3 Κεντρικές Θεματικές: EUnivronment (Τέχνη και Περιβάλλον), EUrbanization (Τέχνη και Κοινωνία), The EU Working Classes (Τέχνη και Εργασία).
Το πρόγραμμα της Ελευσίνας 2021 δεν είναι μια σειρά εκδηλώσεων, αλλά ένα συνεκτικό έργο σε εξέλιξη, το οποίο έχει ξεκινήσει ήδη από την περίοδο της υποψηφιότητας και εξελίσσεται καθ’ όλη τη διάρκεια της πορείας προς το 2021. Στοχεύει να οικοδομήσει νέους πολιτισμικούς θεσμούς, νέες δεξιότητες και νέες πολιτισμικές συνήθειες στην πόλη. Σε κάθε μία από τις 3 Κεντρικές Θεματικές οικοδομούμε τουλάχιστον ένα νέο θεσμό, ο οποίος φιλοδοξούμε να μείνει ως κληρονομιά στην πόλη μετά το 2021. Όλα τα υπόλοιπα προγράμματα και έργα της εκάστοτε Θεματικής λειτουργούν ενισχυτικά στην οικοδόμηση του βασικού θεσμού αυτής.
Από τα τέλη Μαρτίου 2017, οπότε και στελεχώθηκε η Γενική Καλλιτεχνική Διεύθυνση, και μέχρι σήμερα ήδη σχεδιάσαμε και ξεκινήσαμε τρεις τέτοιους θεσμούς: το Φεστιβάλ Συνοικισμός, το Πρόγραμμα Culture 2030 (Πολιτισμός 2030) και το Πρόγραμμα Φιλοξενίας Καλλιτεχνών (Artists in Residence).
To Φεστιβάλ Συνοικισμός, η πρώτη έκδοση του οποίου πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2018, είναι ο βασικός θεσμός της Θεματικής EUrbanization. Πρόκειται για ένα φεστιβάλ σύγχρονων παραστατικών κυρίως τεχνών, που θεματικά εστιάζει στα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της εποχής μας, ενώ γεωγραφικά επιδιώκει να δημιουργήσει ένα χώρο διαλόγου ανάμεσα στην περιοχή των Βαλκανίων και του Αραβικού κόσμου με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Το Πρόγραμμα «Culture 2030»
Το Πρόγραμμα «Πολιτισμός 2030» (http://culture2030.eu/) είναι ένας από τους βασικούς θεσμούς της Θεματικής «The EU Working Classes». Εστιάζει στην ενίσχυση ικανοτήτων τόσο του πολιτιστικού χώρου, όσο και της πόλης. Περιλαμβάνει την ετήσια «Συνάντηση Culture 2030» που πραγματοποιείται στην Ελευσίνα, δορυφορικές Συναντήσεις που θα ακολουθήσουν σε άλλες ελληνικές πόλεις καθώς και μία σειρά προγραμμάτων κατάρτισης για το ανθρώπινο δυναμικό της Ελευσίνας 2021, επαγγελματίες του πολιτιστικού χώρου, καλλιτέχνες καθώς και τους κατοίκους της πόλης. Από το Σεπτέμβριο μέχρι τώρα έχουν ξεκινήσει τα ακόλουθα προγράμματα:
- Pilot Cities: πρόκειται για ένα πρόγραμμα του οργανισμού UCLG (United Cities and Local Governments) της UNESCO, το οποίο στοχεύει στη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων με κύριο όχημα τον πολιτισμό. Εφαρμόζεται πιλοτικά σε χώρες κυρίως της Ευρώπης και της Αμερικής, ενώ η Ελευσίνα είναι η μόνη ελληνική πόλη που συμμετέχει στο πρόγραμμα.
- Ένας Αιρετός, Ένας Καλλιτέχνης: πρόκειται για μία δράση του Γαλλικού Ινστιτούτου που στοχεύει να αναδείξει το ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η τέχνη και οι καλλιτέχνες στη διαμόρφωση των πολιτικών της πόλης. Συνίσταται σε μία ημερήσια κατ’ ιδίαν συνάντηση ανάμεσα σε έναν αιρετό της πόλης και έναν καλλιτέχνη, μία κοινή βόλτα στην πόλη και μεταξύ τους ανταλλαγή, η οποία καταλήγει σε μια δημόσια συζήτηση. Η δράση έχει πραγματοποιηθεί σε 14 πόλεις της Γαλλίας και του Καναδά, ενώ φέτος ξεκίνησε πιλοτικά στην Ελλάδα με τρεις πόλεις, την Ελευσίνα, τη Ρόδο και τα Χανιά.
- Τα προγράμματα ενίσχυσης ικανοτήτων για το προσωπικό της Ελευσίνας 2021 «In Situ» και «Mentors Residency»: Το πρώτο πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Τέχνης στο Δημόσιο Χώρο IN SITU (http://in-situ.info/en/) και αφορά στην παραγωγή έργων μεγάλης κλίμακας στο δημόσιο χωρο. Το δεύτερο πραγματοποιείται σε συνεργασία με τους Christopher Crimes (FR), Henk Keizer (NL) και Judith Knight (UK) και αφορά συνολικότερα στην οργάνωση και διαχείριση ενός μεγάλου διεθνούς θεσμού όπως η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.
- Τα προγράμματα Teen Labs & Youth Labs, που στοχεύουν στην ανάπτυξη ικανοτήτων και σύνδεση των εφήβων και των νέων της Ελευσίνας με τη σύγχρονη τέχνη και το πρόγραμμα της Ελευσίνας 2021. Περιλαμβάνουν εβδομαδιαίες συναντήσεις με ομάδες εφήβων και νέων της πόλης καθώς και επισκέψεις σε πολιτιστικούς οργανισμούς και διοργανώσεις, μέσα από τις οποίες οι έφηβοι και οι νέοι της πόλης γίνοται επιμελητές και συνδιαμορφώνουν με την καλλιτεχνική ομάδα της Ελευσίνας 2021 το πρόγραμμα της διοργάνωσης.
- Τους Περίπατους της Euphoria, μέσα από τους οποίους επισκέπτες και κάτοικοι γνωρίζουν το πρόγραμμα της Ελευσίνας 2021 και πώς αυτό συνδέεται με τα ειδικά χαρακτηριστικά των διαφορετικών περιοχών της πόλης και πώς αναπτύσσεται σε συνάρτηση με τα διάφορα σημεία της.
Το πρόγραμμα ανάπτυξης ικανοτήτων θα ενισχυθεί τους επόμενους μήνες με προγράμματα που απευθύνονται στους επαγγελματίες του πολιτιστικού χώρου. Το Φεβρουάριο του 2019 θα πραγματοποιήσουμε σε συνεργασία με την Ένωση Ευρωπαϊκών Φεστιβάλ (European Festivals Association https://www.efa-aef.eu/en/home/ ), ένα ατελιέ για την επιμέλεια προγράμματος και γενικότερα την οργάνωση φεστιβάλ. Επίσης, τον Ιούνιο του 2019, θα πραγματοποιηθεί στην Ελευσίνα η θερινή ακαδημία του Διεθνούς Δικτύου για τις Σύγχρονες Παραστατικές Τέχνες ΙΕΤΜ Campus (https://www.ietm.org/en/ietm–campus–elefsina-2019 ), που εστιάζει στο πώς σχεδιάζουμε και διαχειριζόμαστε διεθνείς συμπαραγωγές. Tο συντονισμό του Προγράμμματος Culture 2030 έχει αναλάβει η Διεύθυνση Πολιτιστικής Στρατηγικής της Γενικής Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης με επικεφαλής την κ. Αγγελική Λαμπίρη.
Ο τρίτος νέος θεσμός που εισάγουμε αφορά στην ενίσχυση της εικαστικής δραστηριότητας στην πόλη της Ελευσίνας, μέσα από δύο προγράμματα φιλοξενίας καλλιτεχνών: το Διεθνές Πρόγραμμα “Initiator”, που εστιάζει στην τέχνη της εγκατάστασης και στο πλαίσιο του οποίου έξι νέοι καλλιτέχνες από τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Κόσοβο και την Ελλάδα φιλοξενούνται στην Ελευσίνα για ένα μήνα και δημιουργούν νέα έργα σε διάφορα σημεία της πόλης.





