Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατευθύνει όλο και περισσότερο τις πολιτικές και τις αντίστοιχες χρηματοδοτήσεις της σε ολοκληρωμένες μητροπολιτικές παρεμβάσεις. Και με τη λέξη «ολοκληρωμένες» δεν εννοούμε απλές διαμορφώσεις χώρων αλλά συνολικές παρεμβάσεις που να έχουν πολλαπλασιαστικά οφέλη όπως οικονομικά/κοινωνικά/περιβαλλοντικά.
Η πολυετής ερευνητική δραστηριότητα των μελών της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ για τα ζητήματα της κρίσης του Μητροπολιτικού Κέντρου της Αθήνας και των πολλαπλών αστικών προβλημάτων αποδεικνύει τη μοναδική τους εμπειρία στη διαμόρφωση στρατηγικών και ολοκληρωμένων προσεγγίσεων για παρεμβάσεις στο μητροπολιτικό κέντρο της Αθήνας.
Τι θεσμικά εργαλεία διαθέτει η Περιφέρεια στον τομέα του χωρικού σχεδιασμού;
Η Περιφέρεια διαθέτει περιορισμένες δυνατότητες παρέμβασης στους τομείς αυτούς. Μέχρι στιγμής, τα Σχέδια Ολοκληρωμένων Αστικών Παρεμβάσεων (ΣΟΑΠ) είναι το βασικότερο εργαλείο που διαθέτουμε για τέτοιου είδους παρεμβάσεις. Θεσμοθετήθηκε το 1999 με τον ν. 2742/1999 αλλά ότι έπρεπε να περιμένουμε το 2012 για να θεσμοθετηθούν και οι προδιαγραφές του, γεγονός που σημαίνει ότι για 13 χρόνια δεν υπήρχαν ολοκληρωμένες αστικές παρεμβάσεις διαδημοτικού χαρακτήρα παρά μόνο αποσπασματικές και μεμονωμένες δράσεις τοπικού χαρακτήρα.
Παρά ταύτα, ο ν.3852/2010 (ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ) δίνει τη δυνατότητα στα δύο μεγάλα μητροπολιτικά κέντρα, την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη, να ασκήσουν αρμοδιότητες που υπερβαίνουν τα διοικητικά όρια ενός δήμου στους τομείς περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής, χωρικού σχεδιασμού και αστικών αναπλάσεων, μεταφορών και συγκοινωνιών, πολιτικής προστασίας και ασφάλειας.
Η ενεργοποίηση των μητροπολιτικών αυτών λειτουργιών αποτελεί μοναδική ευκαιρία για να ενισχυθεί ο ρόλος της Περιφέρειας. Στον τομέα των αστικών αναπλάσεων, εάν ο επόμενος σχεδιασμός προκύψει από επιλεγμένες και επεξεργασμένες ολοκληρωμένες παρεμβάσεις διαδημοτικού χαρακτήρα, θα έχουμε κερδίσει ένα σημαντικό στοίχημα στη διεκδίκηση ενός ενισχυμένου ρόλου ως δεύτερο βαθμό αυτοδιοίκησης.
Οφείλουμε να απεγκλωβιστούμε από τον ρόλο του απλού χρηματοδότη προτάσεων και να γίνουμε ουσιαστικός φορέας υλοποίησης ολοκληρωμένων παρεμβάσεων στη κατεύθυνση της βιώσιμης και περιβαλλοντικής ανάπτυξης!
- Χαιρετισμός της κας Παπαδημητρίου – Τσάτσου, Αντιπεριφερειάρχη Κεντρικού Τομέα Αθηνών, στην παρουσίαση της Ά φάσης του ερευνητικού προγράμματος με θέμα τη διαμόρφωση στρατηγικών ολοκληρωμένων παρεμβάσεων στη Μητροπολιτική Αθήνα
