Στα πλαίσια της Δημόσιας Διαβούλευσης που διεξάγει η Περιφέρεια Κρήτης για την Β1Φάση Αναθεώρησης και Εξειδίκευσης του Θεσμοθετημένου Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Κρήτης (ΠΠΧΣΑΑ) καλείται το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου να γνωμοδοτήσει επί της τελικής πρότασης αναθεώρησης του ΠΠΧΣΑΑ, την οποία απέστειλε το ΥΠΑΠΕΝ στην Περιφέρεια Κρήτης για τελευταίο κύκλο διαβούλευσης με τους τοπικούς φορείς και την κοινωνία πριν την οριστική του έγκριση. Η φάση αυτή (Β1 φάση) που αποτελεί και το στάδιο των προτάσεων του ΠΠΧΣΑΑ Κρήτης περιλαμβάνει:
α) την πρόταση για την Αναθεώρηση – Εξειδίκευση του ισχύοντος Περιφερειακού Πλαισίου
β) την ΣΜΠΕ του Πλαισίου
γ) το προτεινόμενο σχέδιο Υπουργικής Απόφασης του Πλαισίου.
Η διαδικασία της διαβούλευσης θα ολοκληρωθεί με τη γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Προκειμένου να συνταχθεί εισηγητική έκθεση και ενημερωθεί το ΔΣ σχετικά, συστήθηκε ομάδα εργασίας Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου Κρήτης (στο πλαίσιο λειτουργίας της Επιτροπής Συντονισμού & Εποπτείας θεμάτων Πολεοδομικού & Χωροταξικού Σχεδιασμού Δ. Ηρακλείου) με συνεργάτες, τους κ. Α. Χουρδάκη, κ. Αικ. Τσουκαλά, κ. Γ. Πετράκη, κ. Σαββίδου Καραντινού Ουρανία και κ. Ευγ. Στυλιανού.
ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Με την παρ. 10α τ. αρθ.6 του Ν.4269/2014 (ΦΕΚ 142 Α/28-06-2014) ‘’Χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση – Βιώσιμη ανάπτυξη’’ , τα «Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης» (άρθρο 8 τ. Ν.2742/1999), μεταξύ άλλων, μετονομάζονται σε ‘’Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια’’ (Π.Χ.Π.).
— Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια (Π.Χ.Π.) αποτελούν σύνολα κειμένων ή και διαγραμμάτων, με τα οποία παρέχονται οι κατευθύνσεις του στρατηγικού χωροταξικού σχεδιασμού σε περιφερειακό επίπεδο για:
α) την ανάδειξη και αξιοποίηση των ιδιαίτερων αναπτυξιακών χαρακτηριστικών κάθε Περιφέρειας του πρωτογενούς, δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα, όπως ιδίως της γεωργίας, του τουρισμού, του ορυκτού πλούτου,
β) τη χωρική διάρθρωση των βασικών παραγωγικών τομέων και κλάδων, ιδίως αυτών που επηρεάζουν σημαντικά τη φυσιογνωμία της Περιφέρειας,
γ) τη χωρική διάρθρωση των περιφερειακών δικτύων μεταφορών και της λοιπής τεχνικής υποδομής περιφερειακού ενδιαφέροντος,
δ) τη χωρική οργάνωση του περιφερειακού οικιστικού δικτύου,
ε) την οικιστική ανάπτυξη και την εσωτερική οργάνωση και ανασυγκρότηση του αστικού χώρου,
στ) την ανάδειξη, προβολή και προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και του οικιστικού και αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος, εκάστης Περιφέρειας,
ζ) τον προσδιορισμό ενεργών παρεμβάσεων και προγραμμάτων χωροταξικού και αστικού χαρακτήρα, όπως ιδίως οι Περιοχές Ειδικών Χωρικών Παρεμβάσεων και τα Σχέδια Ολοκληρωμένων Αστικών Παρεμβάσεων.
— Στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια περιλαμβάνονται και οι εγκεκριμένοι οργανωμένοι υποδοχείς δραστηριοτήτων, καθώς και τα εγκεκριμένα σχέδια δημόσιων ή ιδιωτικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας σύμφωνα με τις διατάξεις που τις διέπουν.
— Τα Π.Χ.Π. συνοδεύονται από Πρόγραμμα Ενεργειών και Προτεραιοτήτων, στο οποίο εξειδικεύονται οι απαιτούμενες για την εφαρμογή τους ενέργειες, ρυθμίσεις, μέτρα και προγράμματα, καθώς και οι φορείς και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους. Στο πρόγραμμα ενεργειών μπορεί να περιλαμβάνονται και κατευθύνσεις, επισημάνσεις ή αναδράσεις προς τον υπερκείμενο χωροταξικό σχεδιασμό εθνικού επιπέδου.
— Τα Π.Χ.Π. οφείλουν να εναρμονίζονται προς τις κατευθύνσεις των Εθνικών Χωροταξικών Πλαισίων, τις οποίες μπορεί και να εξειδικεύουν ή και να συμπληρώνουν εφόσον υπάρχει ρητή προς τούτο πρόβλεψη από τα οικεία Εθνικά Χωροταξικά Πλαίσια. Κατά την κατάρτισή τους λαμβάνονται υπόψη οι άξονες και οι στόχοι της Εθνικής Χωροταξικής Στρατηγικής, το περιφερειακό πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, τα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης, καθώς και άλλα γενικά ή ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα, πολιτικές και στρατηγικές που επηρεάζουν τη διάρθρωση και ανάπτυξη του χώρου της περιφέρειας.
— Το Υπουργείο ΠΑΠΕΝ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων. Για το σκοπό αυτόν, συντάσσει ανά πενταετία τουλάχιστον εκθέσεις παρακολούθησης, στις οποίες αναφέρονται ο τρόπος εφαρμογής, πιθανά προβλήματα που παρουσιάστηκαν, καθώς και ο βαθμός ενσωμάτωσης των κατευθύνσεών τους στα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού. Στις ίδιες εκθέσεις υποδεικνύονται ενέργειες και δράσεις που κατά περίπτωση απαιτούνται για την αποτελεσματική εφαρμογή των Περιφερειακών Στρατηγικών και επισημαίνονται ενέργειες και δράσεις που δεν εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις τους. Εκθέσεις αξιολόγησης δύναται να συντάσσουν και τα κατά περίπτωση αρμόδια Υπουργεία, τις οποίες κοινοποιούν στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη κατά την κατάρτιση των εκθέσεων αξιολόγησης αρμοδιότητάς του.
Της Πρότασης Αναθεώρησης και Εξειδίκευσης του θεσμοθετημένου και εν ισχύ ΠΠΧΣΑΑ Κρήτης (ΦΕΚ 1486 Β΄/10.10.2003) προηγήθηκε η διαδικασία για την Αξιολόγηση της Εφαρμογής του
— Στη Σύνοψη Πορισμάτων της Έκθεσης Αξιολόγησης για την Εφαρμογή του θεσμοθετημένου Περιφερειακού Πλαισίου αναφέρεται ότι, τόσο ως προς τη θέση της Περιφέρειας στο Ευρωπαϊκό και Διεθνές χωρικό σύστημα, όσο και ως προς την ενίσχυση του ρόλου της στο Εθνικό επίπεδο, παρά τις επίμονες προσπάθειες που έγιναν κατά την τελευταία δεκαετία 2003-2013, δεν έχει ολοκληρωθεί σε ικανοποιητικό βαθμό η εφαρμογή των έργων και δράσεων που προβλέπονται από το θεσμοθετημένο Περιφερειακό Πλαίσιο Κρήτης. Συγχρόνως, από την αναλυτική θεώρηση των παραμέτρων τεκμαίρεται ότι δεν απαιτείται ριζική ανατροπή των προβλεπόμενων από το ισχύον ΠΠΧΣΑΑ μέτρων και ενεργειών, προκειμένου να επιτευχθεί το επιλεγμένο πρότυπο χωρικής ανάπτυξης, στα βασικά του χαρακτηριστικά, τις προτεραιότητες και τις στρατηγικές επιλογές, αλλά απαιτείται αναδιατύπωση τους με τρόπο που να ανταποκρίνονται στις νέες προκλήσεις, που εμφανίστηκαν στο μεταξύ διάστημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η προσπάθεια για αναστροφή των σημερινών τάσεων θα απαιτήσει ριζικές ανατροπές, καθώς και εντατικοποίηση των προσπαθειών από το σύνολο των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, προς τις ίδιες κατευθύνσεις, με τη συνδρομή δυναμικών και ολοκληρωμένων βιώσιμων πολιτικών.
— Όσον αφορά στις συνολικές συνιστώσες του προτύπου χωρικής ανάπτυξης, κατά τη διαδικασία Αξιολόγησης της Εφαρμογής του θεσμοθετημένου Πλαισίου, διαπιστώθηκε ότι θα πρέπει να υποστηρίζουν και να αξιοποιούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Περιφέρειας στους ακόλουθους καίριους τομείς:
- της παραγωγής γεωργοπεριβαλλοντικών προϊόντων ποιότητας και της ενίσχυσης της μεταποιητικής δραστηριότητας σε προϊόντα του πρωτογενή τομέα, με στόχο την αύξηση της προστιθέμενης αξίας τους,
- της παραγωγής ‘μεταποιητικών’ προϊόντων υψηλής τεχνολογίας (βιοτεχνολογία – πληροφορική), με τη στήριξη της ερευνητικής δραστηριότητας των Ιδρυμάτων της Κρήτης,
- της αλλαγής του ισχύοντος προτύπου ανάπτυξης της τουριστικής δραστηριότητας, προς ένα μοντέλο ποιοτικού και πολυθεματικού τουρισμού σε συνέργεια και με τον τομέα της γεωργοκτηνοτροφίας, το οποίο θα αξιοποιεί τις νέες τάσεις του παγκόσμιου τουρισμού για ολοκληρωμένες πολιτικές οργανωμένης τουριστικής ανάπτυξης, σύμφωνα με το Ειδικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
- της δημιουργίας αναπτυξιακού περιβάλλοντος ελεγχόμενης προώθησης των ΑΠΕ και των τεχνολογιών που αναπτύσσονται γύρω από αυτές, ώστε η Κρήτη να αποτελέσει κέντρο ανάπτυξης επιδεικτικών πιλοτικών και παραγωγικών εφαρμογών και μεταφοράς τεχνογνωσίας στις γύρω περιοχές,
- του εμπλουτισμού με λειτουργίες εμβέλειας, για την αναβάθμιση του ρόλου των Πόλεων της Κρήτης και την εξειδίκευση του διαπεριφερειακού και ενδοπεριφερειακού ρόλου τους, με παράλληλη δημιουργία ή και ενίσχυση υφισταμένων δικτύων συνεργασίας με πόλεις των γειτονικών Χωρών,
- της ενίσχυσης των μικρότερων αστικών κέντρων, που οργανώνουν τις νέες περιφερειακές ενότητες, με τη δημιουργία δικτύων και με αναβάθμιση του ρόλου τους και βελτίωση των υποδομών τους,
- της ανάληψης χωρικών δράσεων για την προστασία και ανάδειξη του ενιαίου φυσικού και πολιτιστικού χώρου, από τις οποίες θα καταδεικνύεται η άρρηκτη σχέση της φυσικής και πολιτισμικής προσωπικότητας του καθέκαστα χώρου, καθώς και το διαχρονικό ιστορικό βάθος του,
- της τόνωσης της λειτουργίας των ορεινών και ημιορεινών χώρων και την ανάσχεση της μετακίνησης του πληθυσμού προς τις παράκτιες ζώνες,
- της περιβαλλοντικής και ποιοτικής αναβάθμισης του χωρικού συστήματος του υπεραναπτυγμένου τουριστικά βόρειου άξονα, καθώς και με πρόβλεψη ισχυρών κινήτρων ποιοτικής αναβάθμισης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και πρόβλεψη δυνατοτήτων επέκτασής τους,
- της ενίσχυσης των ποιοτικών χαρακτηριστικών παροχής υπηρεσιών στην ενότητα της νότιας ακτής,
- του προσεκτικού σχεδιασμού των δυτικών και ανατολικών παράκτιων περιοχών του νησιού, που καλύπτονται σχεδόν στο σύνολό τους από περιοχές του δικτύου «Φύση 2000» και αρχαιολογικούς χώρους, με κύρια κατεύθυνση την προστασία και ανάδειξη της κληρονομιάς, την εξυγίανση της υπάρχουσας κατάστασης, τη διεθνή προβολή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων τους προωθώντας ολοκληρωμένες πολιτικές πρότυπης και ήπιας τουριστικής ανάπτυξης,
- της ενίσχυσης των δραστηριοτήτων ήπιας τουριστικής ανάπτυξης στους ορεινούς και ημι-ορεινούς όγκους, και
- της περαιτέρω ανάπτυξης του συστήματος μεταφορών της Κρήτης, με σαφή χαρακτηριστικά και με κατεύθυνση την επέκταση των εμπορευματικών μεταφορών, αλλά και του διεθνούς τουρισμού, διότι το δίκτυο αποκτά διεθνή σημασία μόνον όταν συν-λειτουργεί το σύνολο των μεταφορικών ροών (οδικές, θαλάσσιες και αεροπορικές).
— Όλες οι παραπάνω ενέργειες και τα μέτρα που απορρέουν, εξειδικεύονται ως προτεραιότητες και καταγράφονται εμπλουτισμένες με τις νέες πολιτικές και τις αντιλήψεις στο νέο κείμενο προτάσεων του προς Αναθεώρηση ΠΠΧΣΑΑ, που θα αντικαταστήσει το ισχύον.
— Τέλος, από την Έκθεση Αξιολόγησης τεκμηριώνεται η ανάγκη αναθεώρησης και περαιτέρω εξειδίκευσης αρκετών παραμέτρων του ΠΠΧΣΑΑ Κρήτης και εξ’ αιτίας των εξελίξεων που έχουν δρομολογηθεί στο μεταξύ διάστημα σε κρίσιμους για την Κρήτη τομείς, όπως η ανάπτυξη των εγκαταστάσεων για παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, καθώς και οι μορφές των ‘σύνθετων και ολοκληρωμένων’ τουριστικών αναπτύξεων κατά το Ειδικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, αλλά και γενικά οι διατάξεις του νέου θεσμικού πλαισίου και παράγοντες που σχετίζονται με την διεθνή οικονομική κρίση.
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ – ΟΡΑΜΑ
Το αναπτυξιακό όραμα του Δήμου Ηρακλείου για την περίοδο 2015-2019, με βάση τις ευρωπαϊκές, εθνικές και αναπτυξιακές προτεραιότητες, τις επιδιώξεις και δεσμεύσεις της δημοτικής αρχής αλλά και όλες τις παραμέτρους οι οποίες επηρεάζουν την εξέλιξη του είναι:
«Το Ηράκλειο να καταστεί Μητροπολιτικό Κέντρο της Μεσογείου με εξωστρέφεια, καινοτομία, ανταγωνιστική τοπική επιχειρηματικότητα με γνώμονα την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης» και αυτό θα επιτευχθεί αξιοποιώντας:
- Τη δημιουργικότητα και τη συλλογική ευφυΐα των κατοίκων του
- Την Πανεπιστημιακή και Ερευνητική Κοινότητα με τις γνώσεις, την πρωτοποριακή της σκέψη και τις διεθνώς αναγνωρισμένες ικανότητές της
- Τον ιστορικό, πολιτισμικό και φυσικό πλούτο, που προνομιακά διαθέτει η ευρύτερη περιοχή του Δήμου Ηρακλείου
- Την προβολή και προώθηση του παραγωγικού πλούτου, αποθέματος και των προϊόντων της γης και της τέχνης μας στη διεθνή αγορά. Αναδεικνύοντας την κρητική διατροφή σε πρότυπο διατροφικό μοντέλο
Ο Δήμος Ηρακλείου που περιλαμβάνει δυο αστικά κέντρα και μια δυναμική αγροτική περιοχή, με δραστήριους και δημιουργικούς κατοίκους, έχει όλες τις προϋποθέσεις και δυνατότητες να πρωτοπορήσει στις νέες αυτοδιοίκητες συνθήκες.
Οι βασικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες της Δημοτικής Αρχής, που σχετίζονται ή επηρεάζονται από τις αντίστοιχες κατευθύνσεις και προτεραιότητες που θέτει το ΠΠΧΣΑΑ Κρήτης για την επόμενη δεκαπενταετία είναι:
- Ενίσχυση του Μητροπολιτικού Ρόλου και λειτουργίας του Δήμου, με την προώθηση Διαδημοτικών Συνεργασιών και Εταιρικών Διεθνών Σχέσεων
- Εξασφάλιση της κοινωνικής αξιοπρέπειας, της ισότητας και της παροχής ίσων ευκαιριών σε όλους τους κατοίκους
- Η προστασία της υγείας των δημοτών μας, η κοινωνική φροντίδα και κατ’ επέκταση η κοινωνική συνοχή
- Εξασφάλιση της στήριξης των κοινωνικά αδύναμων πολιτών, με τη διεύρυνση του δικτύου κοινωνικής φροντίδας, σε νέες υποδομές, προγράμματα-δίκτυα και καινοτόμες υπηρεσίες κοινωνικής μέριμνας & φροντίδας
- Εξασφάλιση ενός καθαρού, ασφαλούς και πολιτισμένου περιβάλλοντος με στόχο την προστασία των κατοίκων και την μείωση των «ενεργειακού αποτυπώματος» του Δήμου, μέσω της πλήρης εφαρμογής που προβλέπει το «Σύμφωνο των Δημάρχων» για την αειφόρο ανάπτυξη και τη μείωση της ενεργειακής σπατάλης
- Βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων και του «αστικού νερού» με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης και την ορθολογική τους χρήση
- Αναζωογόνηση της τοπικής οικονομίας, παραγωγής και μεταποίησης, με σημαντικά εργαλεία τη χρήση νέων τεχνολογιών και καινοτόμων δράσεων και συνεργασιών
- Τοπική ανάπτυξη, στηριγμένη στη συνεργασία όλων των ιδρυμάτων & φορέων της ευρύτερης περιοχής και στην αξιοποίηση όλων των πλουτοπαραγωγικών της πηγών
- Εξομάλυνση των τοπικών αντιθέσεων και ενθάρρυνση των τοπικών κοινωνιών σε ένα νέο τρόπο συνύπαρξης, με κοινούς στόχους και κοινά συμφέροντα
- Ενίσχυση και ανάδειξη του ιστορικού και πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής και δημιουργία μιας σύγχρονης, τοπικής πολιτισμικής φυσιογνωμίας
- Ολοκλήρωση της αποκατάσταση των τειχών και η παράδοσή τους στην ιδιοκτησία του Δήμου (όσων δεν ανήκουν), για χρήση στους πολίτες και τους επισκέπτες
- Βελτίωση της ποιότητας ζωής, με άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας και την αναβάθμιση και εξωραϊσμό της πόλης, των συνοικιών και των χωριών
- Δημιουργία νέων υποδομών, ειδικά μελετημένων για κάθε περιοχή. Όχι αποσπασματικές, ευκαιριακές και άστοχες παρεμβάσεις, αλλά ιεραρχημένες ανάλογα με τη σπουδαιότητά τους, ώστε να υπάρχει αξιόλογο και ολοκληρωμένο αποτέλεσμα
- Ισότιμη αντιμετώπιση των προβλημάτων στις πόλεις και στην ύπαιθρο και ίσες ευκαιρίες σε όλους τους κατοίκους του Δήμου (ισόρροπη ανάπτυξη κέντρου-υπαίθρου)
- Εξασφάλιση ενός βιώσιμου και υγιούς περιβάλλοντος για όλους τους δημότες του Ηρακλείου, που θα αναβαθμίζει την ποιότητα ζωή τους
- Ενίσχυση της δημοκρατικής διακυβέρνησης και διαδικασιών του Δήμου
- Ανάδειξη του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος της ενδοχώρας του Δήμου και η σύνδεση του με τη ζωή των κατοίκων της πόλης και την τουριστική προβολή και ανάπτυξή του
- Η περαιτέρω αξιοποίηση της ταυτότητας (brandname) που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια ο Δήμος Ηρακλείου ως «Έξυπνος Δήμος» με αντίστοιχες διεθνείς βραβεύσεις και αφορά στην ανάπτυξη και ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών σε θέματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και εξυπηρέτησης του πολίτη
- Την απόκτηση μιας «πολυπολιτισμικής και τουριστικής ευρωπαϊκής ταυτότητας», όπως αρμόζει στη νοτιότερη πρωτεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την ανάπτυξη θεματικού τουρισμού (επιστημονικού, πολιτιστικού, ιατρικού, φυσιολατρικού κ.α.)
- Κάθε συνοικία του Δήμου να καταστεί ένα ζωντανό κοινωνικό κύτταρο
ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΠΛΑΙΣΙΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Τομεακό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
Σύμφωνα με το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό, το οποίο εγκρίθηκε το 2009 (ΦΕΚ 1138Β/ 11.06.09), η παραλιακή περιοχή του Δήμου Ηρακλείου υπάγεται στην ευρύτερη κατηγορία χώρου με στοιχείο (Α) Αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές (χάρτης 1.3.1), οι κατευθύνσεις για τις οποίες είναι:
α. Ανάδειξη στοιχείων ταυτότητας και αναγνωρισιμότητας της περιοχής.
β. Μέτρα βελτίωσης των εισόδων της πόλης.
γ. Μέτρα βελτίωσης της σήμανσης.
δ. Μέτρα εξυγίανσης και βελτίωσης των περιοχών που συγκεντρώνουν σημαντικό αριθμό σημείων τουριστικού ενδιαφέροντος καθώς και των τουριστικών διαδρομών.
ε. Ανάληψη δράσεων αναβάθμισης του δομημένου χώρου, με πολεοδομικές παρεμβάσεις, όπως αναπλάσεις κοινόχρηστων και ιδιωτικών χώρων με αύξηση των ελεύθερων χώρων και του πρασίνου.
στ. Ανάληψη δράσεων οργάνωσης του άτυπα οικιστικά διαμορφωμένου εξωαστικού χώρου.
ζ. Προστασία, ανάδειξη και αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος.
η. Κατασκευή νέων, συμπλήρωση και αναβάθμιση υφιστάμενων τεχνικών, κοινωνικών (περίθαλψης και αθλητισμού), περιβαλλοντικών και πολιτιστικών υποδομών (μουσεία, κ.λπ.).
θ. Αναβάθμιση των υφιστάμενων καταλυμάτων
ι. Παροχή κινήτρων για ολοκληρωμένο εκσυγχρονισμό τουριστικών υποδομών.
ια. Επανάχρηση αξιόλογων κτιρίων ή συνόλων.
ιβ. Παροχή κινήτρων για μερική ή ολική απόσυρση μη αξιόλογων και απαξιωμένων κτιρίων χρήσης τουρισμού συνδυαζόμενη με τη διερεύνηση της σκοπιμότητας χορήγησης νέων αδειών.
ιγ. Παροχή κινήτρων για κατεδάφιση κτιρίων χρήσης τουρισμού που προσβάλλουν το τοπίο.
ιδ. Προσανατολισμός των ιδιωτικών επενδύσεων προς τη συμπλήρωση ελλείψεων σε τύπους και τάξεις καταλυμάτων και σε υποδομές που εμπλουτίζουν, αναβαθμίζουν και διαφοροποιούν το προσφερόμενο τουριστικό προϊόν.
ιε. Προώθηση μέτρων για τη βελτίωση της κυκλοφορίας και την ασφάλεια των πεζών
Οι ειδικότερες προβλέψεις – κατευθύνσεις του Ειδικού Πλαισίου για τον Τουρισμό σε σχέση με τις ειδικές μορφές τουρισμού που δύνανται να προωθηθούν στο Ηράκλειο είναι :
- Ο Συνεδριακός Τουρισμός με τη δημιουργία συνεδριακού πόλου καθώς πληρείται το σύνολο των κριτηρίων (ύπαρξη ΑΕΙ, ύπαρξη διεθνούς φήμης και άλλων αξιόλογων στοιχείων του φυσικού και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, ιστορίας, πολιτιστικών εκδηλώσεων, κ.ά.). Για την ενίσχυση του συνεδριακού – εκθεσιακού τουρισμού απαιτούνται μέτρα για τη βελτίωση της ελκυστικότητας των πόλεων, τον εκσυγχρονισμό και αναβάθμιση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και τη δημιουργία νέων, καθώς και πρόσθετα κίνητρα για αποκατάσταση και επανάχρηση αξιόλογων παλαιών κελυφών, προώθηση δράσεων σύνδεσης του συνεδριακού με τον εκθεσιακό τουρισμό.
- Ο Αστικός Τουρισμός και προτείνεται η κατά προτεραιότητα προώθηση δράσεων, που αφορούν στην ανάδειξη και αναβάθμιση των ιστορικών κέντρων, μνημείων, αρχαιολογικών χώρων και λοιπών αξιόλογων στοιχείων του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντός τους. Για την ανάπτυξη του αστικού τουρισμού απαιτείται η προώθηση δράσεων:
– δικτύωσης με συναφή κέντρα βάσει θεματικών ενοτήτων, π.χ. κοινή ιστορία, αρχιτεκτονική, τοπική παραγωγή, κ.ά.,
– εμπλουτισμού των παρεχόμενων υπηρεσιών, όπως μουσεία, εκθετήρια, φεστιβάλ, κ.ά.,
– εκσυγχρονισμού και βελτίωσης της ποιότητας του ξενοδοχειακού δυναμικού των αστικών κέντρων,
– ενημέρωσης των επισκεπτών για τη θέση και το περιεχόμενο των τουριστικών πόρων και εξασφάλισης εύκολης πρόσβασης σε αυτούς,
– αναβάθμισης του ρόλου των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και βελτίωσης της κυκλοφορίας
- Ο Θαλάσσιος Τουρισμός, με κέντρο υποστήριξης το Ηράκλειο σε συνδυασμό με τα Χανιά και με ακτίνα επιρροής κυρίως τις βόρειες ακτές της Κρήτης. Προκειμένου να εξασφαλίζεται η λειτουργική συνοχή του δικτύου της ενότητας Ηράκλειο – Χανιά απαιτείται πύκνωση των τουριστικών λιμένων, βελτίωση των υποδομών στα σημεία ελλιμενισμού, ανάπτυξη «πράσινων υποδομών» (ενέργεια, διαχείριση απορριμμάτων κλπ.).
- Ο Πολιτισμικός Τουρισμός, με δράσεις που απαιτούν τη διατήρηση και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και ειδικότερα των ιστορικών κέντρων των πόλεων, των παραδοσιακών οικισμών, αλλά και μεμονωμένων κτιρίων, την εξασφάλιση της προσβασιμότητας σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, με δημιουργία τουριστικών δικτύων, τη δημιουργία θεματικών πάρκων για την ανάδειξη των πολιτιστικών πόρων και ιδιαιτεροτήτων κάθε περιοχής, την ενίσχυση, την προβολή και την καθιέρωση φεστιβάλ, πολιτισμικών θεσμών και άλλων σχετικών εκδηλώσεων, την περαιτέρω ανάπτυξη γαστριμαργικού τουρισμού
- Ο Αθλητικός Τουρισμός για την ανάπτυξη του οποίου απαιτείται η αξιοποίηση των αθλητικών εγκαταστάσεων κυρίως για τη διοργάνωση τακτικών διεθνών αθλητικών εκδηλώσεων
Τέλος ορίζονται αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές με περιθώρια εναλλακτικού τουρισμού (χάρτης 1.3.1), όπου δίνεται ως κατεύθυνση η δημιουργία υποδομών στήριξης, προώθηση προγραμμάτων εκπαίδευσης και πιστοποίησης απασχολουμένων σε εναλλακτικές μορφές τουρισμού.
Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο
Στον χάρτη 1.3.2, απεικονίζονται οι διαφοροποιημένες ζώνες του Δήμου Ηρακλείου με βάση τις αναπτυξιακές κατευθύνσεις του εγκεκριμένου Περιφερειακού Σχεδίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Κρήτης – ΠΠΧΣΑΑ (ΦΕΚ 1486Β/2003), αλλά και του υπό αναθεώρηση Περιφερειακού Πλαισίου που αφορούν
- Χωροταξικά χαρακτηριστικά
- Θεσμική κατοχύρωση, σε επίπεδο εθνικής πολιτικής, της τήρησης της αρχής της συμπαγούς πόλης και ο δραστικός περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης, με άμεση κατάργηση των εν ισχύ παρεκκλίσεων αρτιότητας και κατάτμησης.
- Σε επίπεδο περιφερειακής πολιτικής πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές στα θεσμοθετημένα ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ και να δοθούν οι αντίστοιχες κατευθύνσεις στα υπό εκπόνηση.
- Ο εμπλουτισμός του δικτύου των αστικών κέντρων της Κρήτης, με τον πολιτικό στόχο για χωρική ανάπτυξη εξισορροπημένη και πολυκεντρική, για πόλεις (και αστικούς σχηματισμούς) δυναμικές, ελκυστικές και ανταγωνιστικές, για νέα σχέση συνεργασίας πόλεων και υπαίθρου.
- Στα μικρότερα οικιστικά κέντρα της Περιφέρειας απαιτείται να υποστηριχθούν και να δημιουργηθούν συναφείς υποστηρικτικές υποδομές εμβέλειας, ώστε να υποβοηθηθεί η συνεργασία των πόλεων και της υπαίθρου, με δημιουργία πλεγμάτων, τα οποία σκοπό έχουν να καταστήσουν τον χώρο συνολικά ελκυστικό, με άξονες αναφοράς την έρευνα και τεχνολογία, τον πολιτισμό, την παραγωγή και πιστοποίηση γεωργοπεριβαλλοντικών προϊόντων, το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, τον ποιοτικό τουρισμό, τη χρήση, λειτουργία και επίδειξη εγκαταστάσεων με ειδικές υποδομές και ρόλους.
- Το Ηράκλειο πρωτεύων εθνικός πόλος διεθνούς, ευρωπαϊκής και διαπεριφερειακής ακτινοβολίας, με άξονα την έρευνα – τεχνολογία και τον πολιτισμό. Ορίζεται κέντρο του Μινωικού πολιτισμού και κέντρο αρχείων, βιβλιοθηκών και μουσειακών συλλογών, με ιδιαίτερη αναφορά στη Μεσόγειο, οφείλει να το διατηρήσει και να το αναπτύξει.
- Προστασία και ανάδειξη των ζωνών με ίδιο νομικό καθεστώς
- Χώροι πολιτιστικού – ιστορικού ενδιαφέροντος με θεσμοθετημένο πλαίσιο προστασίας (Ιστορικό Κέντρο, Κνωσός, Φρούριο Τεμένους – Προφήτη Ηλία)
- περιοχές NATURA 2000 (Ν.3937/2011) (Όρος Γιούχτα – Φαράγγι Αγίας Ειρήνης GR4310002)
- μικροί παράκτιοι υγρότοποι Π.Δ. (ΦΕΚ 220ΑΑΠ/2012)(Ξηρόκαμπος και Καρτερός)
- δημιουργία δικτύου φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος με
- ανάδειξη και προστασία του ενιαίου φυσικού και πολιτιστικού χώρου και καθορισμός του ως «ζώνες υψηλής προστασίας»:
- η ζώνη στα βόρεια, που ενσωματώνει τον Γιούχτα, την Κνωσό και το ιστορικό – μνημειακό σύνολο της Πόλης του Ηρακλείου
- τα καταφύγια άγριας ζωής(ΚΑΖ) του Όρους Γιούχτα-φαράγγι Αγ.Ειρήνης (Δήμων Αρχανών και Ηρακλείου) και Αγ. Αντωνίου (Άνω ΑσίτεςΔ.Ε. Γοργολαΐνης).
- αναγνώριση και εξυγίανση της υπάρχουσας κατάστασης και ήπια τουριστική ανάπτυξη, εκεί όπου θα κριθεί απόλυτα αναγκαίο.
- ζώνη Τουριστικής Ανάπτυξης, στο βόρειο παράκτιο τμήμα, που ταυτίζεται με την προβλεπόμενη ζώνη τουριστικά ανεπτυγμένης περιοχής του Τομεακού Χωροταξικού για τον Τουρισμό όπου :
- ορίζονται ως περιοχές «ελέγχου τουριστικής ανάπτυξης»
- θεσπίζονται ειδικά κίνητρα για τη βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών και της τουριστικής υποδομής των περιοχών αυτών
- ανάπτυξη του Λιμένα Ηρακλείου με :
- ανάδειξη και εδραίωσή του λιμένα μεταξύ των κύριων θαλάσσιων πυλών της χώρας
- βελτίωση και ο εκσυγχρονισμός του κρατικού Ηρακλείου – Ανάπτυξη υποδομών ακτοπλοΐας, φιλοξενίας κρουαζιέρας (κυρίως) και θαλάσσιου τουρισμού.
- ανάπτυξη του αγροτικού χώρου με :
- πολυλειτουργικότητα, διαφοροποίηση και δραστική ενίσχυση της παραγωγής ποιοτικών προϊόντων (όπως ΠΟΠ και ΠΓΕ)
- αναγνώριση της χρήσης ‘γεωργική γη πρώτης προτεραιότητας’ –στο σύνολο ή σε τμήμα της– ως «χρήση προτεραιότητας».
- θεσμική προστασία γεωργικής γης με ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ, της προώθησης δράσεων αγροτικού αναδασμού με απαγόρευση κατάτμησης
- αποδέσμευση του γεωργικού τομέα από την αλόγιστη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων και εφαρμογή γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων.
ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΕΓΚΕΚΡΙΜΕΝΩΝ ΠΛΑΙΣΙΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Το 1988 δημοσιεύτηκε με το ΦΕΚ458/Δ/1988 το πρώτο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) της πόλης του Ηρακλείου σύμφωνα με τις διατάξεις του Νόμου 1337/1983 (ΦΕΚ 458/Δ/1988: «Έγκριση Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του οικισμού Ηρακλείου του Δήμου Ηρακλείου του οικισμού Νέας Αλικαρνασσού κοινότητας Νέας Αλικαρνασσού και των οικισμών Γαζίου και Αγίας Μαρίνας της κοινότητας Γαζίου (Ν. Ηρακλείου)». Στο ΦΕΚ της δημοσίευσης δεν είχαν περιληφθεί οι χάρτες του ΓΠΣ και γι’ αυτό το λόγο έγινε πλήρης αναδημοσίευση με τους χάρτες το 1992 με το ΦΕΚ 818/Δ/1992.
Το 2003 πραγματοποιήθηκε η τροποποίηση του Γ.Π.Σ. του 1988 με το ΦΕΚ 696/Δ/08.07.2003 η ‘‘Τροποποίηση Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Ηρακλείου’’ (Δήμος Ηρακλείου, Νέας Αλικαρνασσού και Γαζίου και το 2005δημοσιεύεταιμε το ΦΕΚ 118/Δ/02.02.2005 η Αντικατάσταση χαρτών της 26882/2003 Απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων ‘‘Τροποποίηση Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Ηρακλείου’’ (Δήμος Ηρακλείου, Νέας Αλικαρνασσού και Γαζίου) Ν.
Ηρακλείου , ΦΕΚ696/Δ’/2003
Σε χάρτη απεικονίζονται διαφοροποιημένες περιοχές του Δήμου Ηρακλείου, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις – προτάσεις αστικής ανάπτυξη ςτου εγκεκριμένου Γ.Π.Σ., που αφορούν :
- ζώνες προστασίας και ανάδειξης παράκτιων χώρων με :
- καθορισμό ζώνης στην παραλιακή ζώνη δυτικά του χειμάρρου Γιόφυρου μέχρι τον Αλμυρό ποταμό
- καθορισμό ζώνης στην παραλιακή ζώνη της Νέας Αλικαρνασσού από τα όρια του Λιμένα μέχρι τα όρια του Αεροδρομίου
- ζώνη προστασίας παραλίας Καρτερού (Ν. Αλικαρνασσός) (καθορίζεται ζώνη για την προστασία της παράκτιας περιοχής και την απόλυτη προστασία των αμμοθινών)
- καθορισμός συστήματος πεζοδρόμων με βασικούς άξονες :
- τον προβλεπόμενο παραλιακό πεζόδρομο κατά μήκος της δυτικής παραθαλάσσιας ζώνης από τις εκβολές του Αλμυρού μέχρι τις εκβολές του Γιόφυρου που συνεχίζεται προς ανατολάς μέχρι το παλιό λιμάνι
- τον κάθετο σε αυτόν άξονα, σε όλο το μήκος του οδικού άξονα Δημοκρατίας –Κνωσού, που συνδέει το ιστορικό κέντρο με την Κνωσό.
- διαδρομές κίνησης πεζών, κατά μήκος και εκατέρωθεν των ρεμάτων
- περιοχές ανάπτυξης τουρισμού με :
- ζώνη ανάπτυξης τουρισμού – αναψυχής, στην βόρεια παράκτια ζώνη, στην περιοχή Καμίνια από το Γιόφυρο έως τα Ενετικά Τείχη
- ζώνη ανάπτυξης ήπιου τουρισμού-αναψυχής, στο παραλιακό μέτωπο Νέας Αλικαρνασσού
- ζώνη ανάπτυξης ήπιου τουρισμού-αναψυχής και παραθεριστικής κατοικίας, στο παραλιακό μέτωπο Νέας Αλικαρνασσού
- καθορισμός ζωνών ανάπλασης
- Παλιάς Πόλης Ηρακλείου με :
- δίκτυο πεζοδρόμων σε όλη την παλιά πόλη
- καθορισμό κεντρικών λειτουργιών πόλης
- καθορισμό χρήσης ελεύθερων χώρων – αστικού πρασίνου στην περιοχή του συγκροτήματος των ενετικών τειχών
- παραλίας Νέας Αλικαρνασσού
- Στρατοπέδου ΣΕΑΠ
- ζώνες προστασίας αγροτικών – γεωργικών περιοχών
- περιοχές ελέγχου γεωργικής γης Α΄ προτεραιότητας, ανατολικά της Νέας Αλικαρνασσού
- γεωργική γη με δυνατότητα ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού, νότιο-ανατολικά της Νέας Αλικαρνασσού
- γεωργική γη με δυνατότητα ανάπτυξης κατοικίας
- γεωργική γη εντασσόμενη στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού (αποτελεί τμήμα της ζώνης Β του αρχαιολογικού χώρου της Κνωσού ισχύουν οι διατάξεις του από 6.11.1976 π.δ/τος (ΦΕΚ 373/τ.Δ΄))
- ζώνη βιοτεχνίας, χονδρεμπορίου και γεωργικής γης δυτικά της ΒΙ.ΠΕ.Η.
o Υπό εξέλιξη Ρυθμιστικό Σχέδιο Ηρακλείου
Αν και το υπό εκπόνηση Ρυθμιστικό Σχέδιο δεν εξελίσσεται εξαιτίας της αναστολής του θεσμικού πλαισίου παρά ταύτα δεν έχει ακυρωθεί η συγκριμένη σύμβαση με τον ανάδοχο. Θέση μας είναι ότι τουλάχιστον οι παρακάτω προβλέψεις – κατευθύνσεις του υπό εκπόνηση Ρυθμιστικού Σχεδίου Ηρακλείου μπορούν να ληφθούν υπόψη του υπό αναθεώρηση ΠΠΣΧΑΑ:
Ειδικότερα προβλέπονται:
- ζώνη Τουριστικής Ανάπτυξης, στο βόρειο παράκτιο τμήμα, που ταυτίζεται με την προβλεπόμενη ζώνη τουριστικά ανεπτυγμένης περιοχής του Τομεακού Χωροταξικού για τον Τουρισμό
- δημιουργία και ανάδειξη Πολιτιστικού Άξονα με ειδική πρόβλεψη, οι προτεινόμενες κατευθύνσεις να περιληφθούν στο σχεδιασμό των ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ, με ζώνες απόλυτης προστασίας κατά μήκος των διαδρομών, χαρτογράφηση – σήμανση και έκδοση τουριστικών και οικο-πολιτιστικών χαρτών, μέσα από :
- ανάπτυξη δικτύου πολιτιστικών διαδρομών με σύνδεση μέσω πεζοδρόμων και πράσινου για την διασύνδεσή της παλιάς πόλης μέσω του Αρχαιολογικού Μουσείου με την Κνωσό και με το Γάζι με κατάλληλες οικο – πολιτιστικές διαδρομές:
- Οικο-πολιτιστικός άξονας Κνωσός – Γόρτυνα – Φαιστός στην κατεύθυνση Β – Ν
- Οικο-πολιτιστικός άξονας του Ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4 στην κατεύθυνση Δ -Α και επί των οποίων αρθρώνονται όλες οι λοιπές προτεινόμενες οικο-πολιτιστικές διαδρομές
- ανάπτυξη δικτύου πολιτιστικών διαδρομών στο εσωτερικό της παλιάς πόλης
- Ανάπλαση παλιάς πόλης Ηρακλείου
- Ανάπλαση παραλιακού μετώπου παλιάς πόλης Ηρακλείου
- Περιοχές αναβάθμισης παράκτιου χώρου με ζώνη εξυγίανσης και προστασία παράκτιου χώρου και ενίσχυση του τουρισμού – αναψυχής
- ζώνες ανάπτυξης γεωργίας με :
- προαγωγή του πολυλειτουργικού χαρακτήρα και του ρόλου της γεωργίας ως σημαντικός «διαχειριστής» των φυσικών πόρων αλλά και του αγροτικού τοπίου.
- διασύνδεσή της με την ανάπτυξη του δευτερογενούς τομέα – μεταποίηση γεωργικών – κτηνοτροφικών προϊόντων, αλλά και του τριτογενούς, όπως η συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα, για την ανάπτυξη του αγροτοδιατροφικού τουριστικού προτύπου με αιχμή τα τοπικά αγροτικά προϊόντα
- προστασία και ανάδειξη της γεωργικής γης, με συμπληρωματικές του πρωτογενή τομέα οικονομικές δραστηριότητες, όπως οι εναλλακτικές μορφές τουρισμού – αγροτουρισμός – οικοτουρισμός, με παράλληλη προστασία της φύσης και των δασών
Η εν λόγω ομάδα αφού μελέτησε όλα τα προαναφερόμενα κείμενα , έλαβε υπόψη της το όραμα και τις στρατηγικές ανάπτυξης της δημοτικής αρχής και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο παραθέτει τις παρατηρήσεις της ως ακολούθως:
Ενδεικτικά αναφέρονται κάποιες Γενικές Παρατηρήσεις:
- Όπως διατυπώνεται η πρόταση της μελέτης το Ηράκλειο και τα Χανιά χαρακτηρίζονται ως πρωτεύοντες εθνικοί πόλοι και το Ρέθυμνο ως δευτερεύων εθνικός πόλος. Προτείνεται να δοθεί έμφαση όχι μόνο στους πόλους αλλά και στους άξονες ανάπτυξης κατά μήκος των οποίων υπάρχουν αυτοί οι πόλοι και να υπάρχει η δυνατότητα ένταξης εθνικής ή περιφερειακής σημασίας λειτουργιών κατά μήκος των αξόνων αυτών.
- Ενώ γίνεται η αναφορά για την κατασκευή του αεροδρομίου Καστελίου δεν γίνεται αναφορά για την αναγκαιότητα του εκσυγχρονισμού της λειτουργίας του υφιστάμενου αεροδρομίου έως την οριστική μετεγκατάσταση στου.
- Η αναφορά ότι το δίκτυο των 14 υφιστάμενων μαρίνων θα λειτουργήσει και ως πύλες εισόδου του νησιού, εμπεριέχει κινδύνους σχετικά με την μειωμένη δυνατότητα έλεγχων με ότι αυτό συνεπάγεται. Πρέπει να αναδιατυπωθεί και αφαιρεθεί η έννοια αυτής της λειτουργίας. Αυτό που πρέπει να προταθεί είναι η λειτουργική αναβάθμιση τους που θα συντελέσουν υποστηρικτικά στο πλαίσιο ανάπτυξης θαλάσσιου τουρισμού καθώς επίσης και πρωτίστως ως χώροι αλιευτικών καταφυγίων για την εξυπηρέτηση της παράκτιας αλιείας. Σε αυτό το δίκτυο να συμπεριληφθεί και αυτή του Ηρακλείου δυτικά του Παγκρητίου Σταδίου ως προβλεπόμενη υποδομή.
- Το ισχύον «Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό για τις αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές (Α), στις οποίες υπάγεται και ολόκληρο το βόρειο τμήμα του Δήμου Ηρακλείου, προβλέπει μεταξύ άλλων και τα εξής: Αναβάθμιση υφισταμένων καταλυμάτων και κατά περίπτωση κατασκευή νέων καταλυμμάτων 4 και 5 αστέρων σε κατάλληλες θέσεις, κατά προτεραιότητα εντός σχεδίων πόλεων, ορίων οικισμών και ζωνών χρήσεων γης που επιτρέπουν την χωροθέτηση τουριστικών δραστηριοτήτων. Ομοίως δεν προβλέπει απαγόρευση δόμησης κύριων τουριστικών καταλυμάτων, εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών, στις περιοχές κατηγορίας Β. Αντιθέτως προβλέπει τους εξής περιορισμούς για την ανέγερση για τις περιοχές κατηγορίας Β . Η παρούσα μελέτη προτείνει την αλλαγή του προτύπου στην ανάπτυξη της τουριστικής δραστηριότητας από «μονοθεματικό τουρισμό (ήλιος, θάλασσα) σε «πολυθεματικό τουρισμό». Δεν προσδιορίζεται με ακρίβεια το περιεχόμενο του πολυθεματικού τουρισμού ούτε και το είδος των τουριστικών καταλυμάτων που θα επιτρέπονται στις περιοχές αυτές σε σχέση με την υφιστάμενη κατηγοριοποίησή τους. Η ακριβής οριοθέτηση των ζωνών του Ε.Χ.Π. Τουρισμού μπορεί να γίνει μόνο με τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ για θεσμικούς (αρμοδιότητα) και τεχνικούς λόγους (ακριβής οριοθέτηση σε χάρτες κλίμακας 1:5000) ενώ το Χωροταξικό της Περιφέρειας μπορεί να δώσει κατευθύνσεις για την οριοθέτηση αυτή. Επίσης η προστασία των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών γίνεται με την οριοθέτηση τους από τα εγκεκριμένα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ τα οποία σε πολλές περιπτώσεις ορίζουν ζώνες προστασίας περισσότερες από τις ήδη θεσμοθετημένες (π.χ ζώνες προστασίας τοπίου, υδρολογικές λεκάνες, αρδευόμενες περιοχές κλπ.). Συνεπώς δεν βλέπομε τον λόγο για τον οποίο πρέπει να μεταβληθεί η υφιστάμενη κατηγοριοποίηση των περιοχών από το Ε.Χ.Π. Τουρισμού και η διαφοροποίηση των περιορισμών που θέτει προς το πλέον δυσμενέστερο.
- Προτείνεται η εγκατάσταση νέων μονάδων και η μετεγκατάσταση των υφισταμένων μονάδων σε συγκεκριμένους υποδοχείς αλλά δεν αναφέρεται ότι υπήρξαν και υπάρχουν θεσμικά, νομικά, φορολογικά και γραφειοκρατικά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν για να εξελιχθεί μια τέτοια διαδικασία και παράλληλα ότι θα πρέπει να δοθούν ισχυρά οικονομικά κίνητρα στους ιδιοκτήτες των βιομηχανικών-βιοτεχνικών μονάδων. Δεν γίνεται καμία αναφορά για το ΒΙΟΠΕ ΦΟΙΝΙΚΙΑΣ και την βιομηχανική περιοχή του υπό εκπόνηση ΣΧΟΟΑΠ πρώην Δ. ΠΑΛΙΑΝΗΣ (Β2 Φάση) και ζητάμε να συμπεριληφθούν και αυτές οι ζώνες. Επίσης ζητάμε να προσδιοριστούν χώροι υποδοχής επιχειρηματικού πάρκου ειδικού τύπου για αποθήκες logistics
- Η κατανομή των υποδομών σε κάθε Δήμο δεν μπορεί να γίνει με απόλυτα κανονιστικό τρόπο όπως προτείνει το κεφ. Γ.1.3. διότι υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση στις υπάρχουσες υποδομές και στις δυνατότητες αξιοποίησης τους. Η κατανομή των υποδομών μπορεί να γίνει ανά Δήμο με τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ σε συμφωνία με την Δημοτική Αρχή ώστε να αξιοποιούνται οι υφιστάμενες υποδομές και να δημιουργούνται νέες εκεί που χρειάζονται και να αποφεύγονται σπατάλες πόρων σε μη αναγκαίες υποδομές. Ομοίως θα πρέπει να αναφερθεί ότι σε περιοχές ραγδαία αναπτυσσόμενες, εφόσον οι σημερινοί η αναμενόμενοι πληθυσμοί το δικαιολογούν, μπορεί να δημιουργηθεί Γυμνάσιο-Λύκειο και ανάλογες υποδομές, παρόλο που μπορεί να κατατάσσονται στους οικισμούς κατωτέρου του 7ου επιπέδου.
- Στους Μηχανισμούς Εφαρμογής να συμπληρωθεί ότι υπάρχει αναγκαιότητα εκπόνησης ΣΟΑΠ τόσο για την περιοχή του Γιόφυρου – Ξηροποτάμου , όσο και για την περιοχή των πρώην σφαγείων της ΔΕ Ν. Αλικαρνασσού
- Διαπιστώνεται ότι από την μελετητική ομάδα γίνονται πολλές αναφορές σχετικά με την σημασία και την λειτουργία του αγροτοδιατροφικού τομέα ως αναπτυξιακού πυλώνα για την περιφέρεια Κρήτης , από τις προτάσεις και τις προτεινόμενες χρηματοδοτήσεις διαφαίνεται έντονα ότι ο αγροτοδιατροφικός τομέας δεν είναι αυτός που αποτελεί πλέον βασική προτεραιότητα στον παρόν χωροταξικό σχεδιασμό. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στον πίνακα εκτίμησης των αναγκαίων πόρων για τα μέτρα χωρικού χαρακτήρα – Κρήτη 2014-2020 και 2021-2031 για τα έργα των Γεωργικών Υποδομών προβλέπονται μόνο 55 εκ. € έναντι του συνολικού 1.823,5 εκ. €
- Ενώ υπάρχουν πολλαπλές αναφορές της μελέτης σχετικά με την προστασία της γης υψηλής παραγωγικότητας και του αδόμητου χώρου και προκειμένου αυτές να μην ακυρώνονται εν τοις πράγμασοι , αφού διαρκώς προτείνονται γενικότερες χωροταξικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη υποδομών και μεγάλων έργων που αναπτύσσονται σε πραγματικά πεδία γης υψηλής παραγωγικότητας προτείνουμε εξ αρχής, να συμπεριληφθεί στο υπό αναθεώρηση Σχέδιο, η πρόταση για θεσμοθέτηση ενός Ειδικού Χωροταξικού για την Γεωργία, που θα βάζει περιορισμούς όπως τα υπόλοιπα χωροταξικά (ΑΠΕ, Τουρισμού).
- Από το παρόν ΠΠΣΧΑ δεν θα έπρεπε να αναφέρεται ότι οι παραθεριστικές κατοικίες θα κατευθύνονται προς το εσωτερικό και θα αναπτύσσονται στους ορεινούς και ημιορεινούς οικισμούς αδιακρίτως , χωρίς να γίνεται αναφορά για τους περιορισμούς, προκειμένου να αποφευχθούν τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι άλλες μεσογειακές χώρες που επένδυσαν σε αυτή την στρατηγική. Παρακαλούμε να ενσωματωθεί η παρατήρηση μας, ότι η οποιαδήποτε υποδομή φιλοξενίας αναπτύσσεται στην ενδοχώρα θα πρέπει να συνάδει με το πλαίσιο ανάπτυξης του τουρισμού υπαίθρου και αγροτουρισμού . (π.χ διάχυτο ξενοδοχείο κ.λ.π). Αυτό το μοντέλο συνάδει με τα χαρακτηριστικά , την κουλτούρα των κατοίκων, την προστασία των φυσικών πόρων, και ταυτόχρονα ενισχύει τον κοινωνικό ιστό, μέσω των συνεργειών και συνεργασιών των μικρής κλίμακας τοπικών επιχειρήσεων . Όλο αυτό το πλέγμα δημιουργεί το «τοπικό προϊόν».
- Ενώ είναι ευρέως αποδεκτή η εμφάνιση επιπτώσεων εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, τόσο στα παράκτια οικοσυστήματα, όσο και στα χερσαία και ορεινά, ο προτεινόμενος σχεδιασμός αντίκειται έως και εκμηδενίζει την όποια πιθανότητα ανάταξης των επιπτώσεων αυτών στο μέλλον. Όλο σχεδόν το παράλιο μέτωπο θεωρείται χώρος τουριστικής ανάπτυξης (ήπιας ή συμβατικής) και υποδομών ενέργειας/μεταφορών, για τον οποίο όχι μόνο δεν προβλέπεται κανένας σχεδιασμός ανάσχεσης της διάβρωσης των ακτών, αλλά χωροθετούνται νέα μεγαλύτερα και καταστροφικότερα έργα. Καμία πρόβλεψη δε και σχεδιασμός δεν γίνεται στον χερσαίο χώρο για την ανάσχεση του φαινομένου της ερημοποίησης
- Δεν γίνεται καμία αναφορά για τα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας που απαιτούνται προκειμένου να θωρακιστούν οι μεγάλες πόλεις και δει το Ηράκλειο από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Προτείνεται να συμπεριληφθούν.
- Να γίνει σαφής αναφορά για την αναγκαιότητα ανάπτυξης των αναγκαίων υποδομών είτε στους Πέρα Γαλήνους, είτε αλλού όπου κριθεί κατάλληλα, ώστε να εξυπηρετείται ο σχεδιασμός του Δήμου για την μετατροπή της μονάδας βιοξήρανσης σε μονάδα μηχανικής διαλογής και κομποστοποίησης στην λογική του τρίπτυχου Διαλογή στην Πηγή – Ανακύκλωση – Κομποστοποίηση. Παράλληλα να προβλεφθούν οι αναγκαίες πιστώσεις στο Πίνακα Εκτίμησης των Αναγκαίων Πόρων για τα εν λόγω έργα. Επίσης να απαλειφτούν κάθε εκφράσεις σχετικά με την ενεργειακή αξιοποίηση των στερεών απορριμμάτων γιατί κάτι τέτοιο δεν εμπεριέχεται στον εγκεκριμένο ΠΕΣΔΑΚ.
- Σχετικά με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας θεωρούμε ότι αυτές που θα επιτρέπονται να αναπτυχθούν με τα συνοδά τους έργα, να εστιαστούν σε μικρές μεγέθους εγκαταστάσεις, στην ανθρωπογενή κλίμακα, επί του ήδη δομημένου περιβάλλοντος (οικιακό, βιομηχανικό, τουριστικό, δημόσιο κ.λ.π.) , επί των γεωργοκτηνοτροφικών εγκαταστάσεων αλλά και σε έργα ενταγμένα στο τοπίο χωρίς να κυριαρχούν σε αυτό με το μέγεθος τους ή με τα συνοδά τους έργα. Να επιτρέπονται μόνο σε περιοχές που δεν υπόκεινται σε κανένα είδος περιβαλλοντικής ή άλλης προστασίας, χωρίς να έρχονται σε σύγκρουση με άλλες χρήσεις γης ή φυσικούς πόρους (π.χ. τουριστικές περιοχές, αγροτική γη, διαθεσιμότητα υδρευτικού και αρδευτικού νερού, δασικά οικοσυστήματα κλπ) και πάντα με γνώμονα ότι το σύνολο της παραγόμενης ενέργειας δεν θα ξεπερνά την συνολική κατανάλωση της Κρήτης, άσχετα που αυτή θα διανέμεται. Σε κάθε περίπτωση επειδή αναφέρεται ότι στις κεφαλές των φραγμάτων υπάρχει η δυνατότητα ανάπτυξης τέτοιων μεγάλων συστημάτων , θα πρέπει να υπάρχει σαφής και ξεκάθαρη αναφορά ότι οι αρχικές προσδιορισμένες χρήσεις (άρδευση, ύδρευση) είναι σε απόλυτη προτεραιότητα έναντι όλων των άλλων.
Παρακάτω παρατίθενται εξειδικευμένες παρατηρήσεις – διορθώσεις – συμπληρώσεις επί των προτάσεων του Σχεδίου Υπουργικής Απόφασης για την Αναθεώρηση και Εξειδίκευση του ΠΠΧΣΑΑ Περιφέρειας Κρήτης:
ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ Β ΦΑΣΗ – ΣΤΑΔΙΟ Β1 ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ
«ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (Π.Π.Χ.Σ.Α.Α.) ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ»
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Με τον Ν. 4269/2014 «Χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση − Βιώσιμη ανάπτυξη» (ΦΕΚ 142Α-28/6/2014) καθορίζονται οι βασικές έννοιες και η διάρθρωση του συστήματος χωρικού σχεδιασμού στον Ελληνικό χώρο.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού (άρθρο 6 παρ. 10α), όπου στις διατάξεις τις ισχύουσας νομοθεσίας αναφέρονται τα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης νοούνται τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια του άρθρου 6. Η αναθεώρηση και τροποποίηση των εγκεκριμένων κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης γίνεται κατά τις διατάξεις του ιδίου άρθρου. Κατά την αναθεώρηση αυτή, τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια – Π.Χ.Π. (όπως μετονομάζονται τα Π.Π.Χ.Σ.Α.Α.) οφείλουν να εναρμονίζονται προς τις κατευθύνσεις των Εθνικών Χωροταξικών Πλαισίων. Εκκρεμείς διαδικασίες αναθεώρησης ή τροποποίησης Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης ολοκληρώνονται είτε με τις διατάξεις του παρόντος νόμου είτε με τις προϋφιστάμενες διατάξεις. Για τις πιο πάνω εκκρεμείς διαδικασίες, με απόφαση του Υπουργού ΠΑΠΕΝ μπορεί να καθορίζονται ειδικότερες προδιαγραφές για την εναρμόνιση με τον νόμο Ν.4269/2014 και να καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 παρ.14α, του Ν. 4269/2014, όπου στις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας αναφέρεται το «Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο» ή το «Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης» νοείται εφεξής το Τοπικό Χωρικό Σχέδιο του άρθρου 7. Η κίνηση της διαδικασίας για τη σύνταξη Τ.Χ.Σ. γίνεται είτε από τον οικείο δήμο είτε από το Υπουργείο ΠΑΠΕΝ και εγκρίνεται με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού ΠΑΠΕΝ, ύστερα από γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου και γνώμη του οικείου ΣΥΠΟΘΑ.
Η οικεία Αποκεντρωμένη Διοίκηση αξιολογεί την εφαρμογή των ρυθμίσεων των Τ.Χ.Σ.. Για το σκοπό αυτόν, συντάσσει ανά πενταετία τουλάχιστον εκθέσεις αξιολόγησης, με τις οποίες αποτιμάται ο τρόπος εφαρμογής των κατευθύνσεων και ρυθμίσεων των πιο πάνω σχεδίων, καταγράφονται τυχόν αστοχίες, αδυναμίες και προβλήματα που εντοπίστηκαν κατά την εφαρμογή τους και διατυπώνονται προτάσεις αντιμετώπισής τους. Οι ως άνω εκθέσεις κοινοποιούνται στον οικείο δήμο, στην οικεία περιφέρεια και στο Υπουργείο ΠΑΠΕΝ προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη σε σχετικές ενέργειες και δράσεις που άπτονται των σχετικών αρμοδιοτήτων τους.
Τα Τ.Χ.Σ. αναθεωρούνται ανά πενταετία, εφόσον προκύψει τεκμηριωμένη προς τούτο ανάγκη από την αξιολόγηση που διενεργείται κατά την προηγούμενη παράγραφο. Στο χρονικό αυτό διάστημα είναι κατ’ εξαίρεση δυνατή η τροποποίησή τους, με στόχο τη βελτίωση και επικαιροποίησή τους, προκειμένου:
αα) να αντιμετωπισθούν ζητήματα που ανακύπτουν από την προώθηση ή εφαρμογή προγραμμάτων και δράσεων διεθνούς, ευρωπαϊκού, διακρατικού, διαπεριφερειακού ή διαδημοτικού χαρακτήρα,
ββ) να αντιμετωπισθούν εξαιρετικές πολεοδομικές ανάγκες από φυσικές ή τεχνολογικές καταστροφές και κινδύνους,
γγ) να ενσωματωθούν σημαντικές παρατηρήσεις και υποδείξεις της οικείας έκθεσης αξιολόγησης,
δδ) να αντιμετωπισθούν εξαιρετικές και απρόβλεπτες ανάγκες και νέα δεδομένα που δεν μπορούν να καλυφθούν στο πλαίσιο των ισχυόντων Τ.Χ.Σ. και αφορούν στην εφαρμογή έργων και προγραμμάτων ή παρεμβάσεων μεγάλης κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας,
εε) να προσαρμοστούν σε νέα δεδομένα ή κατευθύνσεις που προκύπτουν από την έγκριση, αναθεώρηση ή τροποποίηση Εθνικών και Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων.
Συνεπώς οι ρυθμίσεις που προτείνονται από την μελέτη αναθεώρησης του Π.Π.Χ.Σ.Α.Α. Κρήτης επηρεάζουν αποφασιστικά τις προοπτικές και τις δυνατότητες ανάπτυξης των Δήμων της Κρήτης για μεγάλο χρονικό διάστημα, τουλάχιστον μέχρι την επόμενη αναθεώρηση του Π.Π.Χ.Σ.Α.Α.
Ακολουθούν οι παρατηρήσεις ανά κεφάλαιο και παράγραφο της μελέτης:
| ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ Β1 ΣΤΑΔΙΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ – ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ | |||||
| Α. ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΓΗΣ
|
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ | ||||
| Β.1.2.β.: Σχέδιο Υπουργικής Απόφασης για την Αναθεώρηση
και Εξειδίκευση του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης της Περιφέρειας Κρήτης
|
|||||
| Προοίμιο
Β.1.2.β-1: Έχοντας υπόψη:
1. Τις διατάξεις των παραγράφων 3, 4 και 5 του άρθρου 8 του ν. 2742/1999 για την σύνταξη της Έκθεσης Αξιολόγησης και την διατύπωση Πορισμάτων – Μέτρων –Ενεργειών που απαιτούνται για την εφαρμογή του ΠΠΧΣΑΑ. 2. Την Υπουργική Απόφαση 51949/2010 για την «Παρακολούθηση και αξιολόγηση της εφαρμογής του Γενικού, των Ειδικών και των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει (ΦΕΚ1925 Β/2010, ΦΕΚ 811 Β/2012). 3. Το ισχύον Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Κρήτης (ΦΕΚ 1486/Β’/10.10.2003). 4. Τις νεότερες του θεσμοθετημένου ΠΠΧΣΑΑ εθνικές πολιτικές και ειδικότερα τα θεσμοθετημένα Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Εθνικού Επιπέδου: . ΓΧΠΣΑΑ (ΦΕΚ128/Α/2008) . ΕΠΧΣΑΑ για τις Υδατοκαλλιέργειες (ΦΕΚ 2505/Β/2011) . ΕΠΧΣΑΑ για τη Βιομηχανία (ΦΕΚ 151/Τ.Α.Α.Π./2009) . ΕΠΧΣΑΑ για τον Τουρισμό (ΦΕΚ13155/Β/2013) . ΕΠΧΣΑΑ για τις Α.Π.Ε. (ΦΕΚ 2464/Β/2008) 5. Τη Μελέτη «Αξιολόγηση, αναθεώρηση και εξειδίκευση του Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Κρήτης» και ειδικότερα τα Α1 και Α2 στάδιο αυτής. 6. Την με αρ. 21 / 02.2013 Γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης επί του Α1 σταδίου της Μελέτης «Αξιολόγηση, αναθεώρηση και εξειδίκευση του Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Κρήτης». 7. Τις από 12/9/2013 επιστολές του Αναπληρωτή Υπουργού με τις οποίες διαβιβάστηκαν τα Πορίσματα της Έκθεσης Αξιολόγησης του θεσμοθετημένου Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας ΚΡΗΤΗΣ (ΦΕΚ 1468/β/10.10.2003) στους συναρμόδιους Υπουργούς, στο Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, στον Περιφερειάρχη και στο Περιφερειακό Συμβούλιο της Περιφέρειας Κρήτης. 8. Την με αρ. ………….. Γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης επί του Β1 σταδίου της Μελέτης «Αξιολόγηση, αναθεώρηση και εξειδίκευση του Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Κρήτης» και ΣΜΠΕ αυτής. 9. Την Εισήγηση της Διεύθυνσης Χωροταξίας ….. για την πρόταση Αναθεώρησης – Εξειδίκευσης του Περιφερειακού Πλαισίου.
|
|||||
| Β.1.2.β-2: Λαμβάνοντας υπόψη:
1. Την αναπτυξιακή πολιτική εθνικού και περιφερειακού επιπέδου και τις τομεακές Πολιτικές: . Σχεδιασμός και κατάρτιση Αναπτυξιακού Προγράμματος «Σύμφωνο Εταιρικής Σχέσης 2014 – 2020», 12/2013 . Τομεακά Προγράμματα 2014-2020 . Ανταγωνιστικότητα – Επιχειρηματικότητα – Καινοτομία . Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα . Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη . Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση . Τεχνική Βοήθεια . Αγροτική Ανάπτυξη . Θάλασσα και Αλιεία . Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Κρήτης 2014-2020 . Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιφέρειας Κρήτης, 2012-14. Στρατηγικός Σχεδιασμός. Περιφέρεια Κρήτης, 11/2011 . Στρατηγικό Σχέδιο για την ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα και της διαχείρισης των προϊόντων του. Περιφέρεια Κρήτης, 11/2011 . Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ). Περιφέρεια Κρήτης, 2006 – επικαιροποίηση 2012 . Προσχέδιο Διαχείρισης Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης. Περιφέρεια Κρήτης, 11/2013 2. Νεότερες θεσμικές ρυθμίσεις που επηρεάζουν το ΠΠΧΣΑΑ: . Αναπτυξιακή πολιτική: . Ν.3986/2011 (ΦΕΚ152/Α/2011) «Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου 5ημοσιονομικής Στρατηγικής 2012.2015» . Ν.3908/2011 (ΦΕΚ8/Α/2011) «Ενίσχυση Ιδιωτικών Επενδύσεων για την Οικονομική Ανάπτυξη, την Επιχειρηματικότητα και την Περιφερειακή Συνοχή» . N.3982/2011 (ΦΕΚ/143/Α/2011) «Απλοποίηση της αδειοδότησης τεχνικών επαγγελματικών και μεταποιητικών δραστηριοτήτων και επιχειρηματικών πάρκων και άλλες διατάξεις» . N.3894/2010 (ΦΕΚ 204/Α/2010) «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων» . Περιβάλλον, βιοποικιλότητα, τοπίο . ΚΥΑ 8353/276/Ε103/2012 (ΦΕΚ 415/Β/ 23.02.2012) «Τροποποίηση και συμπλήρωση της ΚΥΑ 37338/1807/2010 Καθορισμός μέτρων και διαδικασιών για τη διατήρηση της άγριας ορνιθοπανίδας και των οικοτόπων /ενδιαιτημάτων της [79/409/ΕΟΚ] . Ν.4014/2011 (ΦΕΚ 209/Α/21.09.2011) «Περιβαλλοντική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων, ρύθμιση αυθαιρέτων σε συνάρτηση με δημιουργία περιβαλλοντικού ισοζυγίου και άλλες διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Περιβάλλοντος» . Ν.3937/2011 (ΦΕΚ60/Α/31.03.2011) «Διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» . Ν.3827/2010 «Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Τοπίου και στοιχεία αναλυτικής προσέγγισης» (ΦΕΚΑ/30/25.2.10) . Διοικητική μεταρρύθμιση . N.3852/2010 (ΦΕΚ 87/Α/2010): «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης 5ιοίκησης . Πρόγραμμα Καλλικράτης» (*) 3. Τα Νομοθετήματα, τις συμφωνίες, τις ευρωπαϊκές πολιτικές: . Εδαφική Ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2020, Ε.Ε., 2011 . Πολιτική συνοχής Ε.Ε. 2014 -2020. Επενδύσεις σε ανάπτυξη και απασχόληση, 2011 . Παράρτημα του Κανονισμού (Ε.Κ.) σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ε.Ε. για την ανάπτυξη του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών, 16/2/2012 . 4η Έκθεση για την Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή (Μάιος 2007) . Στρατηγική για την «ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ 2020». Ε.Ε., 3/03/2010
|
Αγνοείται και υποβαθμίζεται ο εγκεκριμένος υποκείμενος χωροταξικός σχεδιασμός (ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ) Δεν αναφέρονται τα εγκεκριμένα και δημοσιευμένα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ τα οποία η μελέτη και η Υ.Α. οφείλουν να λάβουν υπόψη.
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ στα λαμβανόμενα υπ’ όψιν: “-Εγκεκριμένα Γ.Π.Σ. – Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π., -Νέα ΚΑΠ (ΚΑΝ 1307/2013), – η εγκεκριμένη Διαχείριση Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης – το ΠΔ, ΦΕΚ 229 ΑΑΠ΄/19.06.2012, για τους μικρούς νησιώτικους υγροτόπους”
|
||||
| Β.1.2.β-3: Εκτιμώντας ιδίως τα ακόλουθα:
|
|||||
| Α. ως προς τα ευρύτερα χωρικά συστήματα στα οποία αναφέρεται
η Κρήτη
1. Η Περιφέρεια αποτελεί αυτόνομο χωρικά σύστημα με ικανό μέγεθος ενδοχώρας και πληθυσμού, αναπτυσσόταν με ταχείς ρυθμούς, άνω του μέσου εθνικού όρου, για μακρά χρονική περίοδο και βελτίωνε τη θέση της στην ελληνική οικονομία έως και το 2009, όπου σε κατά κεφαλήν εισόδημα καταλάμβανε πλέον την 5η θέση μεταξύ των 13 περιφερειών της Χώρας. Η οικονομική δραστηριότητα και η απασχόληση κορυφώθηκαν το 2008, με την ενίσχυση των κλάδων του τουρισμού και του εμπορίου, καθώς και εκείνων της διαχείρισης ακινήτων και των κατασκευών, ενώ υποχώρησε σημαντικά ο πρωτογενής τομέας όχι τόσο ως προς την παραγωγή προϊόντων, αλλά και κυρίως ως προς την απασχόληση.
2. Η Κρήτη είναι σαφώς στραμμένη προς τα έξω, τόσο στο διεθνές περιβάλλον, όσο και στον Ευρωπαϊκό και τον Μεσογειακό Χώρο, με ποικίλους κατά τομέα τρόπους, όπως για παράδειγμα: (1) την οικονομική της δραστηριότητα (γεωργικά προϊόντα, (*) τουρισμός, επιχειρήσεις καινοτομικού χαρακτήρα, επιχειρήσεις θαλασσίων και αεροπορικών μεταφορών) και (2) την εκπαιδευτική και ερευνητική της δραστηριότητα (Πανεπιστήμιο, Πολυτεχνείο, ΙΤΕ, (**) Μεσογειακά Ερευνητικά Ιδρύματα (***) και τη συμμετοχή τους σε διεθνή και ευρωπαϊκά δίκτυα).
3. Ακόμη σήμερα, η περιφερειακή οικονομία χαρακτηρίζεται από εξωστρέφεια, καθώς τόσο ο τουρισμός, που συγκεντρώνει το 31% της απασχόλησης, όσο και σημαντικό τμήμα της αγροτικής παραγωγής, η οποία συγκεντρώνει το 49% της απασχόλησης, (****) εξακολουθεί να απευθύνεται στις διεθνείς αγορές. Συγχρόνως όμως, μετά το 2009, η οικοδομική δραστηριότητα συρρικνώνεται ταχύτερα από το μέσο όρο της χώρας και η ανεργία για πρώτη φορά εμφανίζει τάσεις σύγκλισης με τον εθνικό μέσο όρο, όπου η Κρήτη το 2011 καταλαμβάνει την 39η θέση μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ (ποσοστό ανεργίας 15,4%), ενώ το 2012 καταλαμβάνει τη 4η θέση μεταξύ των 13 περιφερειών της χώρας (ποσοστό ανεργίας πρώτου τριμήνου 23,4%).
4. Η Κρήτη διαθέτει Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, με σημαντική ερευνητική δραστηριότητα, τα οποία συμμετέχουν στα διεθνή και ευρωπαϊκά δίκτυα, ενώ στην κρητική οικονομία παρατηρούνται και τάσεις υπεροχής σε επιχειρηματικότητα και σε εξωστρέφεια, οι οποίες την προικίζουν με δυναμικό που της επιτρέπει καλύτερα από άλλες περιφέρειες της χώρας να αναζητήσει μακροχρονιότερες διεξόδους δραστηριότητας σε εξωτερικές αγορές. Οι μακροχρόνιες διαρθρωτικές αλλαγές που θα κληροδοτήσει η κρίση στις δομές της Κρήτης είναι αποφασιστικής σημασίας, εάν μάλιστα συνυπολογιστεί και το γεγονός ότι η κρητική κοινωνία υπήρξε από τις λιγότερο εξαρτημένες από την υποστήριξη του δημόσιου τομέα, σε σχέση με τις άλλες περιφέρειες της χώρας. Επίσης, έχει αναπτύξει δομές έρευνας και καινοτομίας σε πολύ υψηλότερο, αν και όχι ακόμη επαρκή βαθμό, σε σχέση με αυτές. Τεκμαίρεται ότι, σε συνθήκες περιορισμού του μεγέθους και της παρέμβασης του κράτους, που είναι μια πιθανή μακροχρόνια αλλαγή που επιφέρει η κρίση, έχει τη δυνατότητα να στηριχθεί σε δυνάμεις που δεν εξαρτώνται από το κράτος και η τάση αυτή πρέπει να ενισχυθεί με κατάλληλες δράσεις.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: να παρεμβληθεί “προϊόντα διατροφής”, καθώς είναι σαφώς διαφορετικά από τα απλά γεωργικά προϊόντα και είναι αυτά που έχουν την μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία ΠΡΟΣΘΗΚΗ: σύμφωνα με την Smart specialisation in Europe η περιφέρεια Κρήτης είναι η 9η Περιφέρεια της Ε.Ε σε παραγωγή προϊόντων φυτικής παραγωγής και δει οπωροκηπευτικών συμπεριλαμβανομένων των θερμοκηπιακών και αυτό έχει αποτυπωθεί στην αντίστοιχη RIS ( Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης 2014-2020)
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: Να παρεμβληθεί η αναφορά στο ΑΤΕΙ και το ΚΤΕ (Κέντρο Τεχνολογικής Έρευνας ΤΕΙ Κρήτης) και στην ΑΣΤΕΚ
ΔΙΑΓΡΑΦΗ: “Μεσογειακά” καθώς περιορίζει σε συγκεκριμένα ιδρύματα, δηλ. το ΜΑΙΧ στα Χανιά και το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών στο Ρέθυμνο (***) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “Ινστιτούτα και Κέντρα Μελετών & Ακαδημίες“ ώστε να περιληφθούν εμμέσως πλην σαφώς, το INSTAP στην Παχειά Άμμο και το Κέντρο Μελέτης Ορθοδόξου Πολιτισμού στα Έξω Λακώνια, όπως και η Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης στο Κολυμπαρι κ.λπ.
(****) Όντως ισχύει το ποσοστό 49% της απασχόλησης στην αγροτική παραγωγή; Το στοιχείο είναι παραπλανητικό, καθώς οι μελέτες δείχνουν ότι το 49% αφορά κλάδους ‘σχετικούς” με την αγροτική παραγωγή και όχι αμιγώς αυτήν, μεταξύ των 20 κλάδων στους οποίους υπάρχει εξειδίκευση στην Κρήτη και όχι σε όλη την οικονομική της δραστηριότητα.
|
||||
| Β. ως προς τις χωρικές της παραμέτρους
1. Τα μέτρα και οι ενέργειες της περιόδου 2003-2013 δεν επικεντρώθηκαν ούτε και προσανατολίστηκαν κατά προτεραιότητα σε χωρικές δράσεις, με την υλοποίηση των οποίων: . θα μετασχηματιζόταν σταδιακά το συγκεντρωτικό αστικό σύστημα σε πολυκεντρικό, με τη συνέργια των υφιστάμενων και των συμπληρωματικών πόλων ανάπτυξης, που είχαν επιλεγεί και θεσμοθετηθεί, . θα περιοριζόταν σταδιακά τα έντονα φαινόμενα μονοσήμαντης ανάπτυξης του βόρειου άξονα και . θα προωθούταν σχετικά ισόρροπη κατανομή των τουριστικών εγκαταστάσεων – αναβαθμισμένου ποιοτικά τύπου– σε όλο τον χώρο της Νήσου, με κλασικές μορφές στις παράκτιες περιοχές και ήπιες στα ορεινά και ημιορεινά χωρικά σύνολα. (*)
2. Το οικιστικό δίκτυο οργανώθηκε σταδιακά, με σχετικά ικανοποιητικό ρυθμό και με εργαλεία τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού ή και άλλες ειδικές ρυθμίσεις, προκειμένου να υποδεχθεί τον προγραμματικό πληθυσμό – στόχο 700.000 περίπου κατοίκων για το έτος 2015 (εκτίμηση ΠΠΧΣΣΑ 2003 / επιβεβαίωση με την απογραφή 2011: 682.928 κάτοικοι), ενώ προωθήθηκαν με δειλά βήματα μέτρα για τον μερικό περιορισμό της νόμιμης εκτός σχεδίου δόμησης. Δεν υιοθετήθηκαν οι αρχές της συμπαγούς πόλης, (**) ούτε προωθήθηκε η εξυγίανση των προβληματικών και κορεσμένων παράκτιων ζωνών με σύγκρουση χρήσεων γης και πίεση αστικοποίησης, με τα οποία να αντιμετωπίζεται η άναρχη περαιτέρω ανάπτυξη των οικιστικών, εμπορικών, βιοτεχνικών, ξενοδοχειακών και λοιπών τουριστικών εγκαταστάσεων, κατάσταση που σε τελευταία ανάλυση, εκτός από αυτές στο ‘ορατό’ περιβάλλον, δημιουργεί επιπτώσεις που επιταχύνουν τόσο τη διάβρωση των ακτών, (***) όσο και τα φαινόμενα των κλιματικών αλλαγών.
3. Θεσμοθετήθηκαν και οργανώθηκαν (****) οι προβλεπόμενοι από το ισχύον Πλαίσιο υποδοχείς «μεταποιητικής δραστηριότητας» για την εγκατάσταση νέων μονάδων, χωρίς όμως να προωθηθεί η μετεγκατάσταση εντός αυτών των μονάδων που βρίσκονται διάσπαρτες σε αστικές και αγροτικές περιοχές.
4. Έχουν αναληφθεί ποιοτικές παρεμβάσεις για την αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος των ιστορικών κέντρων, που όμως είναι ιδιαίτερα περιορισμένες όσον αφορά στην αναβάθμιση του περιαστικού χώρου και του χώρου της υπαίθρου. Δεν έχει επιτευχθεί περιορισμός της αυθαίρετης δόμησης, παρόλο που θεσμοθετήθηκαν ικανού μεγέθους επεκτάσεις, μάλιστα στις κρίσιμες ζώνες, με ουσιαστικές δυνατότητες να καλύψουν τις πιέσεις για πρώτη και δεύτερη κατοικία. (*****)
5. Υπήρξαν δράσεις περιβαλλοντικού και πολιτιστικού χαρακτήρα περιορισμένου βεληνεκούς για την ολοκληρωμένη διαχείριση του συνόλου των παράκτιων περιοχών.
6. Δεν αποτέλεσε αντικείμενο προγραμματισμού η συγκρότηση εξειδικευμένου πλαισίου δράσεων για την ενιαία ολοκληρωμένη ανάδειξη των στοιχείων του φυσικού και του πολιτιστικού περιβάλλοντος, που στοχεύει να καταδεικνύει την άρρηκτη σχέση της φυσικής και πολιτισμικής προσωπικότητας του καθέκαστα χώρου, καθώς και το διαχρονικό ιστορικό βάθος του. Ούτε και χρησιμοποιήθηκαν οι παλαιότεροι υφιστάμενοι μηχανισμοί –πριν τις διατάξεις του Ν.3827/2010 ‘κύρωση της ευρωπαϊκής σύμβασης για το τοπίο’ και του Ν.3937/2011 για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας- για την ολοκληρωμένη προστασία και ανάδειξη του ορεινού χώρου.
7. Ασκήθηκε αποσπασματικά, ιδιαίτερα μικρή φροντίδα για το σύνολο του ακατοίκητου και αδόμητου μικρού νησιωτικού χώρου της Κρήτης, ο οποίος διαθέτει σημαντικό πολιτιστικό απόθεμα, το οποίο προστατεύεται και ο οποίος σχεδόν στο σύνολό του περιλαμβάνεται εντός του καταλόγου του δικτύου «Φύση 2000». Ιδιαίτερα για την κατοικημένη Νήσο Γαύδο δεν προωθήθηκε αποτελεσματικά η απαιτούμενη ιδιαίτερη μέριμνα, όπου παράλληλα με την προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, θα αποκαθίστανται τα υπάρχοντα παραδοσιακά κτίσματα και κάστρα, θα δημιουργούνται μονοπάτια και μικρές υποδομές και θα αναλαμβάνονται προσεκτικές παρεμβάσεις ήπιας τουριστικής ανάπτυξης, συνδεδεμένες με εφαρμογές ΑΠΕ.
8. Ειδικά για την εγκατάσταση των μονάδων ΑΠΕ στην Κρήτη δεν προωθήθηκαν ενέργειες, δράσεις ή αποφάσεις που να υλοποιούν την επιταγή του ισχύοντος Περιφερειακού Πλαισίου ώστε να της προσδίδουν τα χαρακτηριστικά που αναδεικνύουν την ανταγωνιστικότητά της, για να χρησιμεύσει ως πιλοτική περιφέρεια, κέντρο επίδειξης και ανταλλαγής εμπειριών και μεταφοράς τεχνολογίας και τεχνογνωσίας. Η σημερινή παρουσία των εγκαταστάσεων ΑΠΕ και η περαιτέρω ανάπτυξή τους, εάν μάλιστα συσχετιστούν με τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας στον τομέα, (*****) αποτελούν από τους κρισιμότερους παράγοντες για την εδαφική συνοχή της Κρήτης.
|
(*) Ποιοι οι ορισμοί Κλασσικών και ήπιων μορφών τουριστικών εγκαταστάσεων???
(**) Επισημαίνεται ότι τα εγκεκριμένα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ έχουν επιβάλει σημαντικούς περιορισμούς στην εκτός σχεδίου δόμηση (π.χ. αρδευόμενες περιοχές, ζώνες προστασίας περιβάλλοντος, ζώνες προστασίας τοπίου κλπ.) μετά από διαβούλευση (Ο.Τ.Α. και φορείς) και στις περισσότερες περιπτώσεις με την συγκατάθεση των τοπικών φορέων. (Η παρατήρηση αυτή έχει διατυπωθεί και στο κείμενο επί της Α2 Φάσης της μελέτης) Να αναδιατυπωθεί επειδή: αφενός προωθήθηκε μερικά η εξυγίανση των κορεσμένων παράκτιων ζωνών, με την δημιουργία τουριστικών μονάδων μόνον 5*, επειδή μόνον αυτές μπορούσαν να ενταχθούν σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα. Στην δε ενδοχώρα αναπτύχθηκαν μερικά και μικρές τουριστικές μονάδες μέσω των ΟΠΑΧ. Αφετέρου οι βιομηχανίες εγκρίνονταν από την 16/81 ΕΣΧΠ όπως τροποποιήθηκε με την ΚΥΑ 22292/4915/6.9.99/20.9.99 ΦΕΚ1768 Β΄, Ζώνη Α :απαγορευόταν/εται κάθε νέα δραστηριότητα του δευτερογενούς τομέα
(***) Αυτό που αναφέρεται για διάβρωση ακτών είναι αυθαίρετο. Γιατί επιταχύνεται η διάβρωση;
(***) Για την εγκατάσταση νέων μονάδων και την μετεγκατάσταση των υφισταμένων μονάδων υπήρξαν και υπάρχουν θεσμικά, νομικά, φορολογικά και γραφειοκρατικά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν.
(****) 3. ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “εν μέρει” – δεν έχουν οργανωθεί όλοι οι υποδοχείς
(*****) Στις περισσότερες περιοχές στις οποίες έχουν θεσμοθετηθεί επεκτάσεις, εκκρεμεί η εκπόνηση η κύρωση των πράξεων εφαρμογής για διάφορους λόγους, ιδίως οικονομικούς και γραφειοκρατικούς. Έτσι η έκδοση οικοδομικής αδείας είναι χρονοβόρα, δαπανηρή (μέσω μεμονωμένης πράξης εφαρμογής) και αρκετές φορές αδύνατη. Ο περιορισμός όμως, της αυθαίρετης δόμησης επετεύχθη σε ικανό βαθμό, όχι μόνον λόγω των μεγάλων προστίμων αλλά λόγω της οικονομικής κρίσης! (******) Σχολιασμός: Τα σχεδιαζόμενα έργα ΑΠΕ όχι μόνο δεν ενισχύουν την εδαφική συνοχή της Κρήτης αλλά αντίθετα διασπούν το αγροτικό και ορεινό τοπίο της Κρήτης προσφέροντας πολύ μικρό πρόσοδο στην κοινωνία και σχεδόν μηδενική απασχόληση.
ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: θα αποτελέσουν από τους κρισιμότερους παράγοντες για την εδαφική συνοχή της Κρήτης *εάν εστιαστούν σε μικρές μεγέθους εγκαταστάσεις, στην ανθρωπογενή κλίμακα, επί του ήδη δομημένου περιβάλλοντος (οικιακό, βιομηχανικό, τουριστικό, δημόσιο κ.λ.π.) αλλά και σε έργα ενταγμένα στο τοπίο χωρίς να κυριαρχούν σε αυτό με το μέγεθος τους ή με τα συνοδά τους έργα. Μεγάλες εγκαταστάσεις ΑΠΕ με τα συνωδά τους έργα, θα επιτρέπονται μόνο σε περιοχές που δεν υπόκεινται σε κανένα είδος περιβαλλοντικής ή άλλης προστασίας, χωρίς να έρχονται σε σύγκρουση με άλλες χρήσεις γης ή φυσικούς πόρους (π.χ. τουριστικές περιοχές, αγροτική γη, διαθεσιμότητα υδρευτικού και αρδευτικού νερού, δασικά οικοσυστήματα κλπ) και πάντα με γνώμονα ότι το σύνολο της παραγόμενης ενέργειας δεν θα ξεπερνά την συνολική κατανάλωση της Κρήτης, άσχετα που αυτή θα διανέμεται. |
||||
| Γ. ως προς τις αναπτυξιακές διαστάσεις
1. Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης και οι προσδοκίες σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα εμφανίζονται δυσοίωνες. Η κρίση έχει επηρεάσει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγικής βάσης της χώρας και φυσικά και της Κρήτης, με κύρια χαρακτηριστικά την αύξηση της ανεργίας, τη μείωση του εισοδήματος και τη μείωση των επενδύσεων. Η συνολική προστιθέμενη αξία στην Κρήτη μειώνεται λόγω της ταχύτερης από ότι στο σύνολο της χώρας μείωσης της απασχόλησης.
2. Η ακαθάριστη παραγωγικότητα της εργασίας στον πρωτογενή τομέα αυξανόταν την περίοδο 2001-2009 και σε αντίθεση με ότι συνέβη στο σύνολο της χώρας, το 2009 ήταν υψηλότερη κατά 17% του μέσου όρου της, ενώ το 2001 ήταν χαμηλότερη. Η απασχόληση στους τρεις κλάδους του δευτερογενή τομέα (*) στην Κρήτη την περίοδο 2000-2009 υπήρξε κατά κανόνα ανοδική, ενώ στη συνέχεια μειώνεται δραματικά. Στη μεταποίηση η απασχόληση μειώνεται μεταξύ 2008 και 2011 κατά 32% και στις κατασκευές κατά 33,6%.
3. Η απασχόληση στους κλάδους του τριτογενή τομέα υπήρξε ανοδική έως το 2008 και μετατρέπεται σε πτωτική σε όλους τους κλάδους μέχρι το 2010, ενώ σε ορισμένους κλάδους ανακάμπτει και πάλι το 2011. Ανθεκτικότεροι από τους μη εξαρτώμενους από το δημόσιο κλάδοι είναι η παροχή υπηρεσιών καταλύματος και εστίασης, όπου η μείωση μεταξύ 2008 και 2011 είναι 8% και το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, με αντίστοιχη μείωση 12%. Μεγαλύτερη μείωση έχουν οι κλάδοι Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες (-24%), Διαχείριση ακίνητης περιουσίας, Εκμισθώσεις και επιχειρηματικές δραστηριότητες (-20%) και Δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας και κοινωνικής μέριμνας (-19%).
4. Αλλά και στους κατ’ εξοχήν κλάδους του τουρισμού, στις υπηρεσίες παροχής καταλύματος και εστίασης, η Κρήτη, υπό την πίεση του ανταγωνισμού τιμών, χάνει μερίδια στη συνολική απασχόληση της χώρας, αν και κερδίζει μερίδια στις διανυκτερεύσεις. Η υστέρηση μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι το μοντέλο του μονοθεματικού τουρισμού στην Κρήτη εξαντλεί βαθμιαία τα περιθώρια υποστήριξης της γενικότερης ανάπτυξης και του επιπέδου ζωής στην Περιφέρεια.(*)
5. Παρά την τρέχουσα αρνητική συγκυρία ο οικονομικός δυναμισμός της Περιφέρειας σε αρκετούς κλάδους, τα φημισμένα τοπικά προϊόντα ποιότητας, οι πλούσιοι (υλικοί και άυλοι) πολιτιστικοί της πόροι και οι κλιματολογικές συνθήκες, που επιτρέπουν την ανάπτυξη παραγωγικών δραστηριοτήτων σε όλους τους τομείς, διατηρούν τις ευνοϊκές αναπτυξιακές προοπτικές μεσο-μακροπρόθεσμα. Η δραστηριότητα του τουρισμού αποτελεί αναμφίβολα την κύρια δραστηριότητα του τριτογενή τομέα με υπερτοπικό χαρακτήρα, δίχως όμως να αποτελεί (**) και δραστηριότητα με καινοτομικό χαρακτήρα.
6. Τεκμαίρεται ότι η παραγωγική βάση της Κρήτης υστερεί σε ανάπτυξη και δεν εξελίσσεται με επαρκή δυναμισμό και ότι η ανανέωση του παραγωγικού μοντέλου της Περιφέρειας είναι αναγκαία περισσότερο από ποτέ. Η έλλειψη του δυναμισμού εκδηλώνεται και από το σχετικά υψηλό ποσοστό ανεργίας και από την υστέρηση σε δείκτες υλικής ευημερίας. Ως εκ τούτου, το ζητούμενο είναι να προσδιοριστούν ειδικότερες επιλογές και υποθέσεις για την αναπτυξιακή φυσιογνωμία και εξέλιξη της περιφέρειας(***), οι οποίες να απορρέουν από την εφαρμογή των βασικών επιλογών που περιλαμβάνονται στο πρότυπο χωρικής ανάπτυξης (υποθέσεις πληθυσμιακής εξέλιξης, ποσοστό απασχόλησης, ανεργίας, Α.Ε.Π. κατά κεφαλή, μετανάστες, (***) πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής τομέας κλπ).
|
(*) Ποιοι είναι οι τρεις κλάδοι δευτερογενούς τομέα στην Κρήτη;
(*) Η άλλη όψη είναι οι οικονομίες κλίμακας. Είναι πιο ανταγωνιστική;
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: Εναλλακτική ερμηνεία της υστέρησης είναι ότι, με την ύπαρξη πλέον μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων, επιτυγχάνονται οικονομίες κλίμακας στον ξενοδοχειακό τομέα, στην προσπάθειά του να παραμείνει ανταγωνιστικός στο διεθνές περιβάλλον.
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “πάντα” – ο τουρισμός μπορεί να είναι και καινοτόμα δραστηριότητα, ανάλογα την περίπτωση.
(***) Πόσοι μετανάστες είναι στην Κρήτη; Υπάρχει μέριμνα για αυτούς;
|
||||
| Β.1.2.β-4: Προτείνεται συνεπώς να επιλεγούν και να υλοποιηθούν
οι ακόλουθες στρατηγικές επιλογές και προτεραιότητες: Α. ως προς την ολοκληρωμένη χωροταξική ένταξη της Κρήτης στα ευρύτερα χωρικά σύνολα
Οι νέες προσπάθειες, για την ολοκληρωμένη ένταξη της Περιφέρειας στο σύνολο των χωρικών συστημάτων που την περιβάλλουν, οφείλουν στο εξής να έχουν εντονότερο παρεμβατικό χαρακτήρα από την έως σήμερα ασκούμενη πολιτική και απαιτούν:
|
|||||
| 1. Θεσμική και χρηματοδοτική υποστήριξη της ερευνητικής – τεχνολογικής
δραστηριότητας και μέτρα για τη συνεχή βελτίωση του μορφωτικού επιπέδου του πληθυσμού. Η Κρήτη συνεχίζει να βελτιώνει τη θέση της στο ευρωπαϊκό και στο διεθνές περιβάλλον, διότι διαθέτει σημαντική εκπαιδευτική και ερευνητική υποδομή και κέντρα αριστείας, τα οποία ήδη σήμερα αποτελούν ισχυρό πόλο ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας, προωθούν την καινοτομία και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της. Ενισχύεται ο Τομέας της Έρευνας, ενταγμένος στα Δίκτυα Διευρωπαϊκής Συνεργασίας και η Κρήτη προωθεί περαιτέρω τον ρόλο της ως Εκπαιδευτικού – Ερευνητικού Μεσογειακού (*) Κέντρου, με εντονότερο προσανατολισμό προς την κατεύθυνση της τεχνολογίας, της περιφερειακής οικονομίας και προς αυτήν της ανάδειξης των στοιχείων της ιστορίας και του πολιτισμού.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “και Διεθνούς” Κέντρου, καθώς σε κάποιους τομείς το να είσαι Κέντρο της Μεσογείου δεν σημαίνει και πολλά πράγματα, καθώς δεν υπάρχει επαρκής ανταγωνισμός.
|
||||
| 2. Ανάπτυξη και περαιτέρω ισχυροποίηση του εν λειτουργία διεθνούς
τηλεπικοινωνιακού κόμβου μεγάλων δυνατοτήτων Ανατολής – Δύσης – Νότου, με την τεχνολογία δικτύου οπτικών ινών και ψηφιακών ασυρματικών ζεύξεων, προσανατολισμένη και στην εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων εμπορικών συναλλαγών. Υποστηρίζεται η περαιτέρω ανάπτυξη των δικτύων τηλεϊατρικής, στον ευρύτερο Χώρο του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, με έμφαση στην ιατρική στήριξη των ευρισκομένων εν πλω επισκεπτών. Αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα της υγιέστερης πυραμίδας πληθυσμού σε σχέση με τον μ.ό. χώρας και ενισχύεται η κατάρτιση για την βελτίωση του επιπέδου των γνώσεων, των ικανοτήτων και της παραγωγικότητας του ανθρώπινου δυναμικού, που αποτελούν από τα κρισιμότερα στοιχεία για την περαιτέρω ανάπτυξή της και για την πιο ισορροπημένη πρόσβαση του πληθυσμού της στην κοινωνία της γνώσης.
|
|||||
| 3. Ενίσχυση της πολιτικής εξωστρέφειας, όπως αυτή άρχισε να αναπτύσσεται με
περιορισμένα ακόμη αποτελέσματα την τελευταία περίοδο. Εξειδικεύονται, εμπλουτίζονται και ενισχύονται οι πολιτικές συνεργασίας, οι πολιτιστικές ανταλλαγές, οι εξαγωγές προϊόντων, η ανταλλαγή τεχνογνωσίας, ο ποιοτικός τουρισμός και η εξωστρέφεια των επιχειρήσεων. Τέτοιες πολιτικές συνοδεύονται από χωρικές δράσεις και προωθείται η αποτελεσματική υλοποίηση των υπερτοπικής εμβέλειας απαιτούμενων υποδομών. Αναπτύσσονται συνεργασίες, στο βαθμό που το επιτρέπουν οι εξωτερικές συνθήκες -με την ουσιαστική συμβολή των εθνικών εν λειτουργία δομών- με χώρες της ευρύτερης περιοχής της Μεσογειακής Λεκάνης και ειδικότερα με την Κύπρο, την Μέση Ανατολή (*) και τη Βόρειο Αφρική. Αναδεικνύεται και αναβαθμίζεται ο ρόλος της Κρήτης, με την ανάπτυξη λειτουργιών ‘κέντρου’ στη ΝΑ Μεσόγειο, καθώς και ‘κόμβου’ διεθνούς σημασίας αξόνων με κατεύθυνση Ανατολή – Δύση και Βορρά – Νότο, στους τομείς της οικονομίας, του πολιτισμού (**) και των επικοινωνιών. Επιδιώκεται η ενεργή συμμετοχή των φορέων της Περιφέρειας στην προώθηση της κατασκευής του αγωγού Φυσικού Αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο / Κύπρο – Ανατολική Κρήτη – Χώρα και προς χώρες ΕΕ. Εξετάζεται ο συνδυασμός των χερσαίων εγκαταστάσεων του αγωγού με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του Ενεργειακού Κέντρου Αθερινόλακκου ή ακόμη και του Λιμανιού Τυμπακίου(***).
|
Ποιος ο ορισμός “Ποιοτικός Τουρισμός”
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “τη Μάλτα, τη Σικελία (Ιταλία)” – η προς δυσμάς συνεργασία και με χώρες που είναι μέλη της Ε.Ε. είναι πιο ρεαλιστική, από τη συνεργασία με την ασταθή πλέον Μέση Ανατολή & Βόρεια Αφρική (**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “των μεταφορών” Η ανάπτυξη “των μεταφορών” είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη των συνεργασιών. Για πρώτη φορά μετά από χιλιάδες χρόνια δεν υπάρχει ουσιαστικά ακτοπλοϊκή σύνδεση της Κρήτης, με Κύπρο, Μέση Ανατολή, Βόρειο Αφρική. Πως θα αναπτυχθούν λοιπόν οι συνεργασίες;
(***) Μήπως καλύτερα η γενικότερη διατύπωση “Λιμενική Πύλη του Νότου” |
||||
| 4. Ενεργητική συμμετοχή στην κοινοτική προσπάθεια να συν-διαμορφωθούν από τα κράτη-μέλη οι απαραίτητες θαλάσσιες στρατηγικές για την περαιτέρω ανάπτυξη
δραστηριοτήτων στον θαλάσσιο χώρο της ΕΕ, που στοχεύουν στην προστασία του θαλάσσιου χώρου της και στην αντιμετώπιση των φαινομένων της κλιματικής αλλαγής, ειδικά για τις παράκτιες ζώνες. Αναμένεται η συμβολή των περιφερειακών αρχών, με την ουσιαστική αρωγή και του ΕΛΚΕΘΕ, για την εφαρμογή των σχετικών Οδηγιών ‘ολοκληρωμένου -ευρωπαϊκού, εθνικού και κοινού με τις όμορες χώρες- σχεδίου πρόσφορων και συντονισμένων πολιτικών για τον κρίσιμο παράκτιο και τον θαλάσσιο χώρο στους τομείς της ενέργειας, της αλιείας, των μεταφορών, της προστασίας του περιβάλλοντος και της διαφύλαξης της εδαφικής συνοχής’. Εντάσσονται στον χωροταξικό σχεδιασμό επαρκή μέτρα, αφ’ ενός για τον μετριασμό των σημερινών φαινομένων, αλλά και αφ’ ετέρου για την προσαρμογή σε τυχόν νέες συνθήκες, που όπως είναι αναμενόμενο θα εμφανίζονται συχνά.
Λαμβάνονται ουσιαστικές μέριμνες για την προστασία του περιβάλλοντος και τη διαφύλαξη της εδαφικής συνοχής, σε εφαρμογή των ευρωπαϊκών οδηγιών και σε συνεργασία με τον νέο ευρωπαϊκό θεσμό της μακροπεριφέρειας Αδριατικής – Ιονίων Νήσων, εάν προωθηθεί η εκμετάλλευση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στο Ιόνιο και στα νότια της Κρήτης. Η επιλογή του χώρου για τις χερσαίες εγκαταστάσεις της δραστηριότητας, που πιθανότατα τοποθετούνται στις ευαίσθητες ακτές της Νότιας ή της Δυτικής Κρήτης, τόσο κατά τη διάρκεια των εργασιών όσο και για την οριστική τους θέση, είναι καίριας σημασίας και κρίνεται σκόπιμο η χωροθέτηση των συνοδών χερσαίων εγκαταστάσεων να συνδυαστεί με χώρους που συνορεύουν με τα υφιστάμενα αστικά κέντρα Τυμπάκι ή Καστέλι Κισσάμου (*).
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: και εκτός περιβαλλοντικά προστατευόμενων περιοχών και ευαίσθητων χερσαίων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων |
||||
| 5. Ουσιαστική υποστήριξη της κοινής πολιτικής προστασίας και ανάδειξης του
φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, με προσήλωση στο στόχο και σε συνέργια με το σύνολο των εν λειτουργία δομών, αναλαμβάνοντας τις απαιτούμενες πρωτοβουλίες και δράσεις για την αποτελεσματική προβολή τους. Επιλέγονται ενέργειες για την συνδυασμένη ανάδειξη των τομέων του Πολιτισμού και της προστασίας του Φυσικού Περιβάλλοντος και προωθούνται πολιτικές που προσδίδουν έμφαση στην πολυπολιτισμικότητα της Κρήτης, με τη δημιουργία δικτύων ολοκληρωμένων και πολλαπλών παρελθόντων αρχαιολογικών πάρκων και φυσικών χώρων, καθώς και διεθνών εστιών πολιτιστικής παραγωγής (επιστημονική γνώση, σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία), με παράλληλες εφαρμογές νέων τεχνολογιών. Προγραμματίζονται και αναλαμβάνονται τέτοιου χαρακτήρα δράσεις, κατά προτεραιότητα, στην ευρεία ζώνη με φέρουσα ικανότητα φυσικού/πολιτιστικού κεφαλαίου και ειδικότερα (α) στις προβλεπόμενες ζώνες ανάπτυξης ήπιων μορφών τουρισμού και πολυδραστηριοτήτων στους ορεινούς και ημιορεινούς όγκους, (β) στις εντοπισμένες χωρικές ενότητες ‘τοπία ιδιαίτερης σημασίας’ (γ) στα εντοπισμένα επίσης σύνολα ‘τοπόσημα διεθνούς και εθνικού ενδιαφέροντος’,(*) με άξονα αναφοράς, και κατά μήκος του, το ενοποιητικό τους στοιχείο το ευρωπαϊκό περιπατητικό μονοπάτι Ε4.
|
(*) Ποια η διαφορά τους και σε ποιους χάρτες αναφέρονται – εξειδικεύονται;
|
||||
| 6. Ολοκλήρωση της υλοποίησης των διευρωπαϊκών υποδομών μεταφορών και
εμπλουτισμός του συστήματος με τις απαραίτητες νέες στρατηγικού χαρακτήρα υποδομές, δεδομένου ότι το σύστημα των μεταφορικών υποδομών της Κρήτης αποκτά διεθνή σημασία μόνον με την συλλειτουργία των διευρωπαϊκών δικτύων (οδικές, θαλάσσιες και αεροπορικές) και ως εκ τούτου είναι αναγκαία η προώθησή τους συνολικά. Προωθείται η ένταξη στο δίκτυο των διευρωπαϊκών υποδομών του οδικού άξονα Ρέθυμνο – Σπήλι – Αγία Γαλήνη – Τυμπάκι – Μοίρες – Άγιοι Δέκα (*) και ολοκληρώνονται οι προγραμματιζόμενες λιμενικές εγκαταστάσεις στα λιμάνια διεθνούς και εθνικής σημασίας της Κρήτης, οι οποίες θα επιτρέψουν την βέλτιστη συμμετοχή της στις εμπορευματικές μεταφορές, την λειτουργική σύνδεσή της με τους διεθνείς διαδρόμους θαλάσσιων μεταφορών, καθώς και την ανάπτυξη του τουρισμού κρουαζιέρας. (**)
Με την ολοκλήρωση των προγραμματισμένων αερολιμενικών υποδομών στον αερολιμένα Χανίων και με τη μεταφορά του αερολιμένα Ηρακλείου στο Καστέλι Πεδιάδος υποστηρίζονται οι στόχοι για την χρονική διεύρυνση, τον εμπλουτισμό και την ποιοτική αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, για την εξυπηρέτηση του ευρωπαϊκού και του διεθνούς τουρισμού. Επιδιώκεται συγχρόνως η προετοιμασία με τις κατάλληλες υποδομές (κυρίως τροφοδοσίας πλοίων) της Λιμενικής Πύλης του Νότου στο Τυμπάκι, ώστε να είναι δυνατή η ανά πάσα στιγμή εξασφάλιση της συμμετοχής του στο λειτουργικό σύστημα του διεθνούς διαμήκη Μεσογειακού διαδρόμου θαλάσσιων μεταφορών Γιβραλτάρ – Μάλτα – Σουέζ.
|
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: Επιδιώκεται η παράλληλη ανάπτυξη δικτύου σταθμών Υδροπλάνων, προς διευκόλυνση των μεταφορών μεταξύ της Κρήτης και Δωδεκανήσων, Κυκλάδων, Πελοποννήσου και Ιονίων Νήσων.
|
||||
| 7. Αλλαγή του προτύπου κατανάλωσης του χώρου και εμπλουτισμός των πόλεων
της Κρήτης με λειτουργίες ευρύτερης εμβέλειας για την αναβάθμισή τους και την εξειδίκευση του ευρωπαϊκού και διαπεριφερειακού ρόλου τους. Οικοδομείται συστηματικά η νέα σχέση συνεργασίας πόλεων και υπαίθρου και τηρούνται κατά τον υποκείμενο σχεδιασμό οι αρχές της συμπαγούς πόλης, με αποτελεσματικό περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης στις κρίσιμες παράκτιες ζώνες και για το σύνολο των επιτρεπομένων χρήσεων και προστατεύονται ουσιαστικά τα αγροτικά και τα ορεινά τοπία. (*)
Επαναπροσδιορίζεται, όπου απαιτείται, ο ειδικός ρόλος όχι μόνον των σημαντικών αλλά και των μικρότερων οικιστικών κέντρων της Κρήτης, τα οποία εμπλουτίζονται με κατάλληλες υποστηρικτικές υποδομές, ώστε να εντάσσονται οργανικά στα διευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας και να δημιουργούνται πλέγματα, τα οποία καθιστούν τον χώρο συνολικά ελκυστικό, με άξονες αναφοράς την έρευνα και τεχνολογία, τον πολιτισμό, την παραγωγή και πιστοποίηση γεωργοπεριβαλλοντικών (**) προϊόντων, το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, τον ποιοτικό τουρισμό.
|
(*) Επισημαίνεται ότι τα εγκεκριμένα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ έχουν επιβάλει σημαντικούς περιορισμούς στην εκτός σχεδίου δόμηση (π.χ. αρδευόμενες περιοχές, ζώνες προστασίας περιβάλλοντος, ζώνες προστασίας τοπίου κλπ.) μετά από διαβούλευση με Ο.Τ.Α. και φορείς και στις περισσότερες περιπτώσεις με την συγκατάθεση των τοπικών φορέων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ: και με απαγόρευση μεγάλων εγκαταστάσεων ΑΠΕ (εκτός ανθρωπογενούς κλίμακας), οι οποίες κυριαρχούν στο τοπίο εκτός των ζωνών αναζήτησης ΑΠΕ
(**) ΑΛΛΑΓΗ: Καλύτερος ίσως όρος “αγροτοπεριβαλλοντικά προϊόντα” ώστε να περιλαμβάνεται και η κτηνοτροφία και όχι μόνο η γεωργία. ΠΟΙΟΣ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ “Γεωργοπεριβαλλοντικού”; ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “και των προϊόντων διατροφής,” (βλ. Αιτιολόγηση ανωτέρω)
|
||||
| 8. Ενίσχυση του γεωργοπεριβαλλοντικά συμβατού αγροτοδιατροφικού τομέα, ως
δυναμικού αναπτυξιακού κλάδου της Περιφέρειας με υπερτοπικό χαρακτήρα, ο οποίος διαθέτει τις δυνατότητες να αναδειχθεί ως βασικός κρίκος της βιωσιμότητας όχι μόνο του γεωργικού (*) τομέα της Κρήτης αλλά και της οικονομίας της συνολικά. Ανασυγκροτείται ο τομέας με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, με δραστικό περιορισμό της χρήσης λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων και συγχρόνως με τις αρχές της υψηλής ανταγωνιστικότητας. Αναπτύσσεται σύγχρονο πρότυπο αγροτικής οικονομίας, με επίκεντρο την περιβαλλοντικά συμβατή (**) / βιολογική γεωργοκτηνοτροφία και τη μεταποίηση των προϊόντων της, με κατεύθυνση την ποιότητα, σταθερότητα, τυποποίηση, εκμετάλλευση του θεσμού της ονομασίας προέλευσης με αξιοποίηση του θεσμού ποιοτικών προϊόντων (όπως ΠΟΠ και ΠΓΕ) και την επιθετική πολιτική προώθησής τους με αποτελεσματικά δίκτυα διανομών,(***) στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. (****) Ενισχύονται τα εν λειτουργία σημαντικά Ερευνητικά Ιδρύματα ((*****) ΜΑΙΧ, ΕΘΙΑΓΕ – ΕΛΓΟ Δήμητρα, Σχολή Ασωμάτων και Γεωργική Σχολή Μεσαράς).
|
(*)ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “και κτηνοτροφικού”
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “και βιώσιμη, ολοκληρωμένης διαχείρισης / μηδενικών εκπομπών CO2 /” Περιβαλλοντικά αποδεκτή είναι όχι μόνο η βιολογική γεωργοκτηνοτροφία αλλά και η ολοκληρωμένης διαχείρισης, που στηρίζεται στους Κανόνες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής . Επίσης υπάρχει και η μηδενικού ενεργειακού αποτυπώματος – μηδενικών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (αντιμετώπιση κλιματικής αλλαγής) (***) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “– εφοδιαστικής αλυσίδας,” Ο όρος είναι ευρύτερος και πιο σύγχρονος από τα “Δίκτυα Διανομών” (****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “με παράλληλη ενσωμάτωση εφαρμογών της Κοινωνίας της Πληροφορίας (π.χ. Ηλεκτρονικό Εμπόριο).” – πρέπει να υπάρξει αναφορά στις σύγχρονες εφαρμογές ΙΤ! “Λαμβάνονται μέτρα για την ανάπτυξη-προστασία του αλιευτικού τομέα και του τομέα των υδατοκαλλιεργειών, σε συμφωνία με τις αντίστοιχες Εθνικές και Ευρωπαϊκές πολιτικές.” Δεν αναφέρεται τίποτα για αλιεία (*****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: ΕΛΚΕΘΕ
|
||||
| 9. Προώθηση καινοτομικών πρωτοβουλιών στον τομέα του τουρισμού, με την
στήριξη των εν δράσει (*) πιλοτικών εγχειρημάτων σε επίπεδο Ελλάδας και Κρήτης, με τα οποία επιδιώκεται η μετάβαση από ένα αδιαφοροποίητο και μονοθεματικό τουρισμό σε έναν ποιοτικό, διαφοροποιημένο και πολυθεματικό τουρισμό, οικονομικά αποδοτικότερο, που απευθύνεται σε κοινό με υψηλότερες απαιτήσεις και με βασικούς στόχους την παροχή ποιοτικού προϊόντος και την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Ενισχύονται πρωτοβουλίες, οι οποίες εκτός των άλλων έχουν τη δυνατότητα να προωθήσουν τη γεωγραφική διάχυση και την διαφοροποίηση του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος, την ανάπτυξη ειδικών εναλλακτικών μορφών ποιοτικού τουρισμού, τη δημιουργία (*) ειδικών τουριστικών υποδομών, (**), καθώς και την ανάπτυξη του θεματικού και οργανωμένου τουρισμού σύμφωνα με τις επιταγές του οικείου Ειδικού Πλαισίου.
|
(*) ΔΙΑΓΡΑΦΗ : “εν δράσει”. Θα πρέπει να στηριχθούν ανά περίπτωση παλαιότερα, τρέχοντα αλλά και νέα πιλοτικά εγχειρήματα
ΛΑΘΟΣ επί της αρχής– Στον τουρισμό της Κρήτης υπάρχει ήδη μεγάλη διαφοροποίηση (π.χ. μεταξύ Ελούντας και Μαλίων) και μεγάλη ποικιλία προϊόντων.
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “και εκσυγχρονισμό” π.χ. για μαρίνες (***) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “την ενσωμάτωση-αξιοποίηση δυνατοτήτων της Κοινωνίας της Πληροφορίας,”
|
||||
| 10. Δίδεται έμφαση στους τομείς ‘ποιοτική αναβάθμιση των υφισταμένων
μονάδων’, ‘συνέργεια των ξενοδοχειακών και λοιπών τουριστικών υποδομών του βόρειου άξονα με τις υποδομές φυσικού/πολιτιστικού περιβάλλοντος της ενδοχώρας και της νότιας ακτής’, ‘ανάπτυξη ήπιου τουρισμού στους ορεινούς και ημιορεινούς όγκους’, ‘νέες τουριστικές αναπτύξεις τουριστικού προϊόντος υψηλών προδιαγραφών’ (*) και ‘τουρισμός κρουαζιέρας’, τομείς οι οποίοι δεν προωθήθηκαν με επάρκεια την προηγούμενη περίοδο.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: ‘θαλάσσιος τουρισμός – τουριστικοί λιμένες, καταδυτικά κέντρα, αλιευτικός τουρισμός κ.λπ.’
|
||||
| 11. Ανάπτυξη των δύο συνεργαζομένων τομέων του τουρισμού και της γεωργίας, (*)
με κατάλληλα μέτρα χωροταξικής και περιβαλλοντικής πολιτικής, ανεξάρτητα από τις εξελίξεις στον ευρύτερο ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο και τις ρυθμίσεις στον τομέα των πολιτικών ανταγωνισμού. Δημιουργούνται πλέγματα και ανάπτυξη διασυνδέσεων μεταξύ επιλεγμένων κλάδων (αγροτοδιατροφικό, πολιτιστικοτουριστικό, περιβαλλοντικό και σύμπλεγμα της γνώσης) και οργανώνονται διακρατικές επιχειρηματικές δράσεις για τη σύνδεση της παραγωγής γεωργοπεριβαλλοντικών προϊόντων, του ποιοτικού τουρισμού και των αξιών του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “με ενδιάμεσο κρίκο τον τομέα της τυποποίησης-μεταποίησης και παραγωγής προϊόντων διατροφής υψηλής προστιθέμενης αξίας,”
Συμπλήρωση του απαραίτητου – σημαντικού ρόλου της μεταποίησης – τυποποίησης στην επιθυμητή διασύνδεση πρωτογενούς τομέα με τον τουρισμό, ώστε να επιτευχθεί πράγματι αύξηση της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων του πρωτογενούς τομέα που καταναλώνονται από τις τουριστικές επιχειρήσεις της Κρήτης
|
||||
|
12. Ελεγχόμενη ανάπτυξη πιλοτικών και παραγωγικών εφαρμογών ΑΠΕ στην Κρήτη (*). Αδειοδοτούνται και υποστηρίζονται θεσμικά μόνον όσες δράσεις πληρούν τις προϋποθέσεις για εξασφάλιση συνθηκών βιώσιμης ανάπτυξης (**) και διαθέτουν αξιόπιστο περιβαλλοντικό υπόβαθρο.(***) Συμπληρώνονται κατάλληλα με μικρής κλίμακας παρεμβάσεις οι διατάξεις του ισχύοντος Ειδικού Πλαισίου, ώστε να παρέχουν αξιόπιστες απαντήσεις στις νέες συνθήκες που καθημερινά διαμορφώνονται, όπου εκτιμάται με βεβαιότητα ότι πλέον η ενέργεια από ΑΠΕ θα παράγεται σε χωρικές συγκεντρώσεις αρκετά μεγαλύτερης κλίμακας και διαφορετικού – από το έως σήμερα – προφίλ επενδυτών (συνεταιριστικές μορφές, αυτοδιοικητικοί οργανισμοί, τράπεζες, κλπ.) (****).
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: μέχρι 1 MW Δεν θέλουμε η Κρήτη να αποτελέσει χώρο πειραμάτων ΑΠΕ και 1 MW είναι αρκετή ισχύ για πιλοτικές εφαρμογές
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: και χωροθετούνται σε δομημένο περιβάλλον ή σε αποκλειστικά εκτός περιβαλλοντικά προστατευόμενες περιοχές και χωρίς να έρχονται σε σύγκρουση με άλλες χρήσεις γης ή φυσικούς πόρους
(***) Διαγράφεται: “διαθέτουν αξιόπιστο περιβαλλοντικό υπόβαθρο” Διαγράφεται μια γενική έκφραση και εξειδικεύεται ώστε να εξασφαλίσει πραγματικά την βιώσιμη ανάπτυξη με παράλληλη προστασία του περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων
(****)Διαγραφή: “όπου εκτιμάται ……… τράπεζες κλπ.)” γιατί δεν είναι αποδεκτό για το μοντέλο που θέλουμε για την Κρήτη
|
||||
| 13. Η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ (*) χωροθετείται στις ευρύτερες ζώνες των
ενεργειακών κόμβων, στις κεφαλές των μεγάλων φραγμάτων (**) και (***) εντός των ορίων ευρέων χωρικών ενοτήτων, ενώ η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας κατοχυρώνει θεσμικά το ασφαλές ανώτατο όριο παραγωγής ενέργειας ανά Περιφέρεια της χώρας και ως εκ τούτου και της Κρήτης. Η υποστήριξη του στόχου ‘ισορροπημένη εκμετάλλευση του αιολικού και του ηλιακού δυναμικού του νησιού με ταυτόχρονη διατήρηση των φυσικών και μορφολογικών ιδιαιτεροτήτων του’, επιβάλλει τη διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική χώρα -με βύθιση ενός ή δυο καλωδίων, των οποίων η θέση και το χρονοδιάγραμμα μένει να αποφασιστούν- και επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας σε χαμηλότερο από σήμερα κόστος. Από το παρόν Πλαίσιο, όσον αφορά στη θέση των εγκαταστάσεων για το πόντισμα των καλωδίων διασύνδεσης της Κρήτης με την Ηπειρωτική Χώρα, προκρίνονται εκείνες πλησίον των δυο νέων Ενεργειακών Κόμβων, στον Κορακιά Ηρακλείου και στην ευρύτερη περιοχή περί το Μαράθι Χανίων. (*****)
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ- παρεμβολή: “μεγάλης κλίμακας (Ανεμογεννήτριες πάνω από 1 ΜW, Ηλιοθερμικά πάρκα, Φωτοβολταϊκά πάρκα πάνω από 100 MW)”
Για να γίνει διαχωρισμός από τις ΑΠΕ επί δομημένων χώρων ή που είναι στην ανθρωπογενή κλίμακα και δεν κυριαρχούν στο τοπίο
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ- παρεμβολή: “με την χρήση του αρδευτικού νερού πάντα σε απόλυτη προτεραιότητα έναντι αυτού για παραγωγή ενέργειας” Γιατί για την Κρήτη ως ξηροθερμική και προς ερημοποίηση περιοχή η πρωτογενής παραγωγή έχει προτεραιότητα έναντι της παραγωγής ενέργειας
(***) ΠΡΟΣΘΗΚΗ- παρεμβολή: “αποκλειστικά” Για να εμποδιστεί η άναρχη κατανομή τους από της εταιρείες χωρίς χωροταξικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια
(****) Διαγραφή : “ενώ …… Κρήτης”
(*****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: “Ενώ το σύνολο παραγόμενης ενέργειας από μεγάλης κλίμακας ΑΠΕ δεν θα ξεπερνά την συνολική κατανάλωση της Κρήτης.” Η ΡΑΕ δεν έχει μέχρι σήμερα θεσπίσει όριο παραγωγής καθώς και τα κριτήρια της είναι μόνο την ασφάλεια του δικτύου και όχι χωροταξικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά “Για τις υπόλοιπες τεχνολογίες ΑΠΕ, επί κατασκευών (θερμοκήπια, ξενοδοχεία, σπίτια, δημόσια κτίρια, βιομηχανίες κ.λ.π.) θα δοθούν κίνητρα εγκατάστασης μέχρι όπου επιτρέπει το δίκτυο. Ειδικά για τις μονάδες βιομάζες αυτές μπορούν να χωροθετηθούν πλησίον περιοχών παραγωγής αγροτικών αποβλήτων χωρίς χρήση ενεργειακών φυτών και εισαγωγής πρώτων υλών από άλλες περιοχές της χώρας ή του εξωτερικού.”
Σχόλιο: επιτρεπτές οι Α/Γ στο θαλάσσιο χώρο; πλωτές ή μη?????
|
||||
| Β. ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά, προτεραιότητες και
στρατηγικές επιλογές του προτύπου χωρικής ανάπτυξης
Προσδιορίζονται με προοπτική δεκαπέντε (15) ετών, οι νέες προσπάθειες με τις οποίες επιδιώκεται να επιτευχθεί το πρότυπο ολοκληρωμένης ανάπτυξης στον ίδιο τον χώρο της Περιφέρειας, προσπάθειες μάλιστα οι οποίες προωθούν τον ίδιο στόχο, αυτόν της ισότιμης ένταξής της στον ευρύτερο διεθνή, ευρωπαϊκό και εθνικό χώρο. Ιδιαίτερα προσδιορίζονται :
|
|||||
| B1: Βασικοί άξονες και πόλοι ανάπτυξης
Για την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στο χώρο της Κρήτης επιδιώκεται η πολυκεντρική οργάνωσή της, με την προσπάθεια για μετασχηματισμό του εξελισσόμενου -ολοένα και πιο συγκεντρωτικού- μοντέλου σε πολυπολικό, με την υποστήριξη του πλέγματος αξόνων και πόλων ανάπτυξης, που σταδιακά αρχίζουν να υλοποιούνται.
|
|||||
| Ενισχύεται προς τα δύο άκρα, ανατολικά προς Σητεία και δυτικά προς Καστέλι
Κισσάμου, ο λειτουργικός ρόλος του υφιστάμενου βόρειου άξονα ανάπτυξης διαπεριφερειακής εμβέλειας, ώστε να υποστηριχθούν οι υφιστάμενες τάσεις και να προωθηθεί η συνεργασία της Κρήτης -πέραν της υφιστάμενης με την Αθήνα /Πειραιά-, αφ’ ενός με το πολυπολικό αναπτυξιακό νησιωτικό σύμπλεγμα Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και τον ανατολικό θαλάσσιο άξονα ανάπτυξης της χώρας και αφ’ ετέρου με τον δυτικό άξονα ανάπτυξης της χώρας μέσω Καλαμάτας. Στον εσωτερικό χώρο της Κρήτης επιδιώκεται η διάχυση και η δημιουργία νέου άξονα ανάπτυξης διαπεριφερειακής εμβέλειας, από Ρέθυμνο – Τυμπάκι – Μοίρες – Αγ. Δέκα και από Ηράκλειο – Μοίρες – Αγ. Δέκα προς Ιεράπετρα- Παχιά Άμμο Το πλέγμα αυτό υποστηρίζεται από τα στρατηγικά δίκτυα οδικών μεταφορών και υποδομών και διασυνδέεται με τις διεθνείς και διαπεριφερειακές λιμενικές και αερολιμενικές πύλες της Κρήτης και συγκεκριμένα συγκροτείται:
· από τον χερσαίο άξονα ανάπτυξης εθνικής και διαπεριφερειακής εμβέλειας (Καστέλι Κισσάμου-Σητεία), που συμβαδίζει παράλληλα με το βόρειο τμήμα του θεσμοθετημένου διευρωπαϊκού δικτύου χερσαίων μεταφορών, · από τους επιδιωκόμενους να αναπτυχθούν χερσαίους άξονες διαπεριφερειακής εμβέλειας (Ηράκλειο – Άγιοι Δέκα – Ιεράπετρα – Παχιά Άμμος και Ρέθυμνο – Τυμπάκι -Άγιοι Δέκα), που ο πρώτος οδεύει παράλληλα με το νότιο τμήμα του θεσμοθετημένου διευρωπαϊκού δικτύου χερσαίων μεταφορών και ο δεύτερος υποστηρίζεται από τον προτεινόμενο με μεταβατική διάταξη να ενταχθεί στο διευρωπαϊκό δίκτυο χερσαίων μεταφορών οδικό άξονα, · από τους υφιστάμενους θαλάσσιους άξονες σύνδεσης /’ανάπτυξης’ με τον Πειραιά και την Αθήνα, · από τους προτεινόμενους να ενισχυθούν θαλάσσιους άξονες σύνδεσης /’ανάπτυξης’ με Καλαμάτα/Γύθειο, Θεσσαλονίκη, Ερμούπολη/ Μυτιλήνη/ Αλεξανδρούπολη και Ρόδο, · από τις διεθνείς λιμενικές πύλες Ηρακλείου και Σούδας, την διεθνούς εμβέλειας αερολιμενική πύλη Ηρακλείου και την προτεινόμενη με μεταβατική διάταξη ως διεθνούς εμβέλειας αερολιμενική πύλη Χανίων, την αερολιμενική πύλη διαπεριφερειακής εμβέλειας Σητείας, τις προτεινόμενες με μεταβατική διάταξη διαπεριφερειακής εμβέλειας λιμενικές πύλες Καστέλι, Ρέθυμνο και Σητεία και τον εξειδικευμένο εμπορευματικό λιμένα στο Τυμπάκι.
|
|||||
| Επιδιώκεται ο συσχετισμός των εδαφικών περιοχών ενός ή ομάδας Καλλικράτειων
Δήμων με ομοιογενή χαρακτηριστικά με τα όρια των βιώσιμων αναπτυξιακών ενοτήτων και προσαρμόζονται μερικώς τα όρια αυτών του ισχύοντος ΠΠΧΣΑΑ. Με στόχο την υποστήριξη του σταδιακού μετασχηματισμού του αστικού συστήματος της περιφέρειας σε πολυκεντρικό, επιλέγονται ως κεντρικοί αστικοί πόλοι των ενοτήτων, βάσει συγκριτικών πλεονεκτημάτων, οικιστικά κέντρα (κατά κύριο λόγο 6ου επιπέδου – έδρα Καλλικράτειου Δήμου και άνω) με διακεκριμένο ρόλο στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, τα οποία οργανώνουν τις περιοχές επιρροής τους.
|
|||||
| Αναθεωρείται όπου αυτό απαιτείται και επαναπροσδιορίζεται το θεσμοθετημένο ήδη στο ισχύον Πλαίσιο πολυκεντρικό πρότυπο χωρικής ανάπτυξης, με την εξειδίκευση του ειδικού ρόλου όχι μόνον των σημαντικών πόλεων της Κρήτης, αλλά και των μικρότερων οικιστικών κέντρων, με συναφείς υποστηρικτικές υποδομές, ώστε να δημιουργούνται πλέγματα, τα οποία σκοπό έχουν να υποστηρίξουν τη νέα σχέση συνεργασίας πόλεων και υπαίθρου και να καταστήσουν τον χώρο συνολικά ελκυστικό, με άξονες αναφοράς την έρευνα και τεχνολογία, τον πολιτισμό, την παραγωγή και πιστοποίηση γεωργοπεριβαλλοντικών προϊόντων, το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, τον ποιοτικό τουρισμό.
Προσαρμόζεται το σύστημα των κυρίων πόλων ανάπτυξης της Κρήτης στην κατηγοριοποίηση του Γενικού Πλαισίου, ως εξής:
· Πρωτεύοντες εθνικοί πόλοι διαπεριφερειακής ακτινοβολίας: Ηράκλειο και Χανιά, ως οικιστικά κέντρα 2ου επιπέδου, · Δευτερεύον εθνικός πόλος διαπεριφερειακής εμβέλειας: Ρέθυμνο, ως οικιστικό κέντρο 3ου επιπέδου. Η αναβάθμιση δεν προβλέπεται από το Γενικό Πλαίσιο και ως εκ τούτου περιλαμβάνεται στις μεταβατικές διατάξεις, · Πρωτεύοντες πόλοι περιφερειακής εμβέλειας: Άγιος Νικόλαος, Ιεράπετρα και Σητεία, κέντρα ενδοπεριφερειακών αναπτυξιακών ενοτήτων και αστικά κέντρα >10.000 κατοίκων, ως οικιστικά κέντρα 5ου επιπέδου, · Πόλοι ανάπτυξης με ειδικό εθνικό και περιφερειακό ρόλο: Καστέλι Κισσάμου, Σούδα και Τυμπάκι, ως οικιστικά κέντρα ενδοπεριφερειακών αναπτυξιακών ενοτήτων – 6ου επιπέδου ενισχυμένου, · Δευτερεύοντες πόλοι περιφερειακής εμβέλειας και συνεργαζόμενα οικιστικά κέντρα: (1) Νεάπολη / Τζερμιάδο, (2) Λιμήν Χερσονήσου / Μάλια με τις Γούρνες, (3) Άνω Βιάννος / Αρκαλοχώρι με τον Ευαγγελισμό, (4) Νέα Αλικαρνασσός, Γάζι, Πεζά με το Ηράκλειο, (5) Άγιοι Δέκα / Μοίρες με το Τυμπάκι και τον Πύργο (6) Ανώγεια με το Πέραμα, (7) Αγία Φωτεινή, (8) Σπήλι, (9) Χώρα Σφακίων / Βάμμος με Βρύσες, (10) Γεράνι με τα Χανιά, (11) Παλαιόχωρα / ‘Έλος με Κάντανο και με Καστρί, ως κύρια οικιστικά κέντρα 6ου και 7ου επιπέδου.
Εξειδικεύεται εκ νέου η στρατηγικής κατεύθυνσης πρωτοβουλία για τον εμπλουτισμό των πόλεων της Κρήτης με λειτουργίες ευρύτερης εμβέλειας, με στόχο την αναβάθμισή τους και την εξειδίκευση του σημερινού (Ηράκλειο, Χανιά), αλλά και την υποστήριξη του μελλοντικού διαπεριφερειακού και ενδοπεριφερειακού ρόλου τους (Ρέθυμνο, Άγιος Νικόλαος, Ιεράπετρα και Σητεία), ως εξής:
1. Ηράκλειο, αστικό κέντρο με Πανεπιστημιακά και Ερευνητικά Ιδρύματα, πόλος διεθνούς, ευρωπαϊκής και διαπεριφερειακής ακτινοβολίας. 2. Χανιά, αστικό κέντρο με Πανεπιστημιακά και Ερευνητικά Ιδρύματα, πόλος ευρωπαϊκής, μεσογειακής και διαπεριφερειακής ακτινοβολίας, 3. Ρέθυμνο, αστικό κέντρο με Πανεπιστημιακά και Ερευνητικά ιδρύματα, πόλος ιστορίας, αρχαιολογίας και πολιτισμού, πόλος ευρωπαϊκής και διαπεριφερειακής ακτινοβολίας, 4. Άγιος Νικόλας, Ιεράπετρα, αστικά κέντρα με Τμήματα ΤΕΙ ή και παραγωγικές σχολές εθνικής ακτινοβολίας και 5. Σητεία, αστικό κέντρο με Ερευνητικό Τμήμα εθνικής ακτινοβολίας. Στη Γαύδο λειτουργεί ήδη και απαιτείται να υποστηριχθεί περαιτέρω Ερευνητικό τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Προωθείται ο εμπλουτισμός του δικτύου των αστικών κέντρων της Κρήτης, με δημιουργία ή και ενίσχυση υφισταμένων δικτύων συνεργασίας, με πόλεις των γειτονικών Χωρών, που συνδέονται με τους επιλεγμένους αναπτυξιακούς άξονες και με στόχο να εντάσσονται οργανικά στα διευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας για την εξισορροπημένη και πολυκεντρική χωρική ανάπτυξη και για πόλεις (και αστικούς σχηματισμούς) δυναμικές, ελκυστικές και ανταγωνιστικές.
|
Όπως διατυπώνεται η πρόταση της μελέτης στην σελ. 22 του τεύχους 10 της μελέτης, το Ηράκλειο και τα Χανιά χαρακτηρίζονται ως πρωτεύοντες εθνικοί πόλοι και το Ρέθυμνο ως δευτερεύων εθνικός πόλος. Προτείνεται να δοθεί έμφαση όχι στους πόλους αλλά στους άξονες ανάπτυξης κατά μήκος των οποίων υπάρχουν οι πόλοι ανάπτυξης και να υπάρχει η δυνατότητα ένταξης εθνικής ή περιφερειακής σημασίας λειτουργιών κατά μήκος των αξόνων αυτών.
Το Ηράκλειο συνιστά ουσιώδη Μητροπολιτικό Πόλο με άξονες ανάπτυξης ειδικότερα στην έρευνα – τεχνολογία και τον πολιτισμό – τουρισμό εναλλακτικών μορφών (οικοπολιτιστικός, συνεδριακός, ειδικός, εκθεσιακός, αθλητικός), με κατεύθυνση το περιβάλλον, την πράσινη τεχνολογία, τη βιοτεχνολογία και την πληροφορική με διοχέτευση του ερευνητικού προϊόντος στους παραγωγικούς τομείς συντελώντας στην αναβάθμιση του επιχειρηματικού δυναμικού της περιοχής. Προτείνεται δε να αναλάβει ρόλους παράλληλης ενδυνάμωσης του αγροτικού χώρου στο πλαίσιο της πολυκεντρικότητας και της ενίσχυσης της συνεργασίας πόλης – υπαίθρου. Να αναδειχθή η διεθνούς σημασίας πολιτιστική κληρονομιά, με έμφαση στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού, σε συνδυασμό με την ενοποίηση των δικτύων πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς σε ενιαίο οικοπολιτιστικό δίκτυο, Κνωσός / Φαιστός / Γόρτυνας και διεθνής προβολή της περιοχής, ως κέντρο Μινωικού Πολιτισμού της Μεσογείου, του πρώτου ευρωπαϊκού πολιτισμού με πολιτιστικές υποδομές μοναδιαίες χωροθετήσεις μητροπολιτικής εμβέλειας.
|
||||
| B2: Ευρείες ζώνες ανάπτυξης αστικών δραστηριοτήτων
Σημαντική προτεραιότητα, με συμβολική σημασία για την εδαφική συνοχή του χώρου της Κρήτης, αποτελεί η επίτευξη του στόχου για ανάσχεση των δυσμενών φαινομένων από την συνεχιζόμενη άμετρη κατανάλωση του χώρου, ως προϋπόθεση για την κατάκτηση του ποιοτικά διαφορετικού μοντέλου χωρικής ανάπτυξης. Η υλοποίηση αυτής της απαίτησης απαιτεί συντονισμένες ενέργειες και μέτρα, με σκοπό να τεθούν όρια και να σταματήσει η συνεχής επέκταση της οικιστικής χρήσης σε νέες περιοχές, εις βάρος γεωργικών, δασικών ή και άλλων θεωρητικά προστατευόμενων εκτάσεων, και να αναλαμβάνονται ποιοτικές παρεμβάσεις αναπλάσεων, για την αναβάθμιση του αστικού, του περιαστικού χώρου και του χώρου της υπαίθρου. Η εξειδίκευση των δράσεων για την εδαφική συνοχή αφορά στην τήρηση της αρχής της συμπαγούς πόλης και του αποτελεσματικού περιορισμού της εκτός σχεδίου δόμησης, νοούμενη ως κατεύθυνση στα εκπονούμενα και υπό ανάθεση ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ, καθώς και σε τυχόν αναθεωρήσεις των ήδη θεσμοθετημένων. Ειδικά στη γεωργική γη προωθείται ο δραστικός περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης, σύμφωνα και με τις κατευθύνσεις του ΓΠΧΣΑΑ και με διαφοροποιημένες διατάξεις για τις επιμέρους ζώνες, ανάλογα με τον επιδιωκόμενο βαθμό προστασίας. Οι κατά χωρικές ενότητες κατηγοριοποίηση της γεωργικής γης καθορίζεται σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία. Αποτελεσματικός περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης επιδιώκεται -ως κατεύθυνση επίσης στα εκπονούμενα και υπό ανάθεση ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ, καθώς και σε τυχόν αναθεωρήσεις των ήδη θεσμοθετημένων- στις κρίσιμες παράκτιες περιοχές, ανάλογα με τα προβλήματα που εντοπίζονται αναλυτικά από τις υποκείμενες μελέτες. Προωθείται η θέσπιση μεγαλύτερων αρτιοτήτων σε ευαίσθητες κατηγορίες χρήσεων (δασικές εκτάσεις, γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, κλπ.), όχι μόνον για την χρήση κατοικία, αλλά και για τις χρήσεις βιοτεχνία – βιομηχανία, τουρισμός.
|
Η τήρηση της αρχής της «συμπαγούς πόλης» προϋποθέτει την έγκαιρη έγκριση των εγκεκριμένων από τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ επεκτάσεων των σχεδίων πόλεων, και το ότι επιτρέπεται η δόμηση εντός των ορίων των οικισμών. Δυστυχώς οι προϋποθέσεις αυτές δεν υπάρχουν διότι Α) Το ΥΠΕΚΑ από το 2004 και μετά δεν προωθεί την έγκριση των σχεδίων πόλης (επεκτάσεων ή εντός εγκεκριμένων ορίων οικισμών) και οικοδομικών συνεταιρισμών. Οι Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί φαίνεται να ξεμπλοκάρουν από το ΥΠΕΚΑ τα τελευταία δύο χρόνια. Υπάρχουν δεκάδες παραδείγματα έτοιμων πολεοδομικών μελετών τις οποίες το ΥΠΕΚΑ δεν έχει καν ελέγξει. Β) Με την υπ. αρ. 1828/2008 Απόφαση του ΣτΕ, και την Εγκύκλιο 1/2010 ΥΠΕΚΑ, τα οικόπεδα εντός ορίων οικισμών που δεν είχαν πρόσωπο σε κοινόχρηστο χώρο δεν μπορούν από τον χρόνο έκδοσης της εγκυκλίου και μετά να οικοδομηθούν (καθίστανται μη οικοδομήσιμα). Τα οικόπεδα αυτά αποτελούν μεγάλο ποσοστό των οικοπέδων εντός οικισμών.
Ως προϋπόθεση για την δόμηση στο σύνολο του οικισμού επιβάλλεται η έγκριση σχεδίου πόλης, η οποία είναι αδύνατον να γίνει με την υφιστάμενη νομοθεσία (για τους οικισμούς που δεν είναι ενταγμένοι σήμερα εντός των ορίων εγκεκριμένων ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ), επειδή προϋποθέτει έγκριση Τοπικών Χωρικών Σχεδίων (πρώην ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ) από το ΥΠΑΠΕΝ. Αποτέλεσμα είναι η απαγόρευση δόμησης σε μεγάλα τμήματα εντός ορίων οικισμών.
Δεν μπορεί να γίνει οποιαδήποτε συζήτηση για συμπαγή πόλη και για περαιτέρω περιορισμό της δόμησης εκτός σχεδίου αν δεν υπάρχει σύντομη διαδικασία έγκρισης σχεδίων πόλης (νέων η επεκτάσεων των ήδη υφισταμένων) και όσο παρεμποδίζεται η δόμηση εντός των ορίων των οικισμών. Επισημαίνεται ότι με τον Ν. 4269/2014 (ΦΕΚ 142 Α΄) «Χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση − Βιώσιμη ανάπτυξη», δεν είναι σαφές πως θα εγκριθούν οι εκκρεμείς μελέτες πολεοδόμησης των οικισμών που δεν περιέχονται εντός των ορίων εγκεκριμένων ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ.
Επίσης δεν έχουν εκδοθεί ακόμη οι αποφάσεις για τον καθορισμό των νέων προδιαγραφών που προβλέπονται για τα Τοπικά Χωρικά Σχέδιά – Τ.Χ.Σ., (αντίστοιχα των Γ.Π.Σ. και Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π., άρθρο 7 παρ. 12) και για τα Ρυμοτομικά Σχέδια Εφαρμογής – Ρ.Σ.Ε (αντίστοιχα των πολεοδομικών μελετών, άρθρο 10-4δ)
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: ΟΧΙ στη Ζ.Ο.Ε., που είναι σημειωμένη στο χάρτη Π.2α «Χωροταξική οργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης». Αν απαιτείται ‘’σχετικός’’ περιορισμός στη δόμηση γενικά ή σε συγκεκριμένες χρήσεις σε κάποιες περιοχές αυτό μπορεί να γίνει με την αναθεώρηση και επέκταση του ΓΠΣ Ηρακλείου
|
||||
| B3: Ευρύτερες χωρικές ενότητες
|
|||||
| Β3.1. Χωρικές ενότητες ανάπτυξης γεωργίας και λοιπού πρωτογενούς τομέα.
Προτείνονται ζώνες αναζήτησης της «γεωργικής γης πρώτης προτεραιότητας», οι οποίες περιλαμβάνουν εκτάσεις με αρδευτικά δίκτυα και με θερμοκήπια, τις αρδευόμενες με άλλα μέσα εκτάσεις αλλά και τις μη αρδευόμενες, τους αμπελώνες, τους ελαιώνες, τις εκτάσεις με σύνθετα συστήματα καλλιέργειας, τις εκτάσεις με οπωροφόρα δέντρα, καθώς και τις φυτείες με σαρκώδεις καρπούς. Προωθείται η σταδιακή στροφή της παραγωγής προς γεωργοπεριβαλλοντικά (*) /βιολογικά προϊόντα υψηλής ποιότητας, με την αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και της ποικιλίας των μικροκλιμάτων κάθε περιοχής και η αποτελεσματική αντιμετώπιση των επιπτώσεων από την εκτεταμένη χωρικά γεωργική δραστηριότητα που, όπως ασκείται έως σήμερα -με υπερβολική έως αλόγιστη χρήση λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και απολυμαντικών, με προώθηση των θερμοκηπίων και των υποτροπικών, με όρους που επιβάλλουν υπερβολική κατανάλωση ποσοτήτων νερού-, αποτελεί από τις σοβαρότερες αιτίες υποβάθμισης του περιβάλλοντος, με επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσμού και στους αποδέκτες. (**)
Προτείνεται η θεσμοθέτηση, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και από τους αρμόδιους φορείς, ζωνών ελεγχόμενης και εναλλασσόμενης βόσκησης και προβλέπεται δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της υπερβόσκησης, από την κτηνοτροφική δραστηριότητα της αιγοπροβατοτροφίας, η ανάπτυξη της οποίας (***) εξακολουθεί να είναι εκτατική (****) και ασκείται στις παρυφές των ορεινών όγκων. (*****)
Προωθείται ο εκσυγχρονισμός των σημαντικών κτηνοτροφικών μονάδων, με στόχο να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις από την ανεπαρκή διαχείριση των αποβλήτων τους.
Επιδιώκεται η ιδιαίτερα περιορισμένη σήμερα ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της παραδοσιακής αλιείας, μέσω και της ένταξής της στο εμπλουτισμένο τουριστικό προϊόν, όσο και των υδατοκαλλιεργειών με περιβαλλοντικά συμβατές μεθόδους, μέσω της παραγωγής ποιοτικών προϊόντων για τις ανάγκες της δραστηριότητας εστίασης και με διασφάλιση χωρικής συμβατότητας με τις άλλες χρήσεις.
Υποστηρίζεται η μεταλλευτική δραστηριότητα (βιομηχανικά ορυκτά, ενεργειακές πρώτες ύλες, μεταλλικές ορυκτές πρώτες ύλες, μη μεταλλικά ορυκτά), σύμφωνα με τις χωροταξικές κατευθύνσεις της Εθνικής Πολιτικής για την αξιοποίηση των Ορυκτών Πρώτων Υλών (Φεβρουάριος 2012), η οποία αναφέρεται ρητά στην διασφάλιση της δυνατότητας πρόσβασης στα κοιτάσματα ΟΠΥ (έρευνα και εκμετάλλευση) και στην επίλυση ανταγωνισμού των χρήσεων γης. Προωθείται από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού η θεσμοθέτηση λατομικών περιοχών εξόρυξης αδρανών υλικών και η ένταξη των λατομείων αδρανών εντός αυτών και περιορίζεται στα αναγκαία ο αριθμός και η θέση των λατομικών περιοχών. |
Προτείνουμε εξ αρχής, να συμπεριληφθεί στο υπό αναθεώρηση Σχέδιο, η πρόταση για θεσμοθέτηση ενός Ειδικού Χωροταξικού για την Γεωργία, που θα βάζει περιορισμούς όπως τα υπόλοιπα χωροταξικά (ΑΠΕ, Τουρισμού). Έτσι και μόνο έτσι θα έχουν πραγματική και ουσιαστική αξία οι πολλαπλές αναφορές της μελέτης σχετικά με την προστασία της γης υψηλής παραγωγικότητας και του αδόμητου χώρου και να μην ακυρώνονται εν τοις πράγμασι , αφού διαρκώς προτείνονται γενικότερες χωροταξικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη υποδομών και μεγάλων έργων που αναπτύσσονται σε πραγματικά πεδία γης υψηλής παραγωγικότητας . Ένα βασικό εργαλείο που έχει αναπτυχθεί από το 2004, πρέπει να ληφθεί υπόψη της μελετητικής ομάδας προκειμένου να προτείνει τις διαφορετικές «αναπτύξεις» χρήσεων γης είναι ο Χάρτης Εδαφικών Ενώσεων της Ελλάδας (Εθνική Επιτροπή Κατά της Ερημοποίησης), όπως αυτός διαμορφώθηκε από τον Ομ. Καθ. Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ν. Γιάσογλου και κατηγοριοποιεί περιοχές βάσει εδαφικών ενώσεων. Βάσει αυτού του Χάρτη προτείνονται αειφόρες εδαφοπονικές χρήσεις και περιορισμοί εδαφοπονικών χρήσεων λόγω κινδύνου ερημοποίησης. Επίσης η μελετητική ομάδα θα πρέπει να λάβει υπόψη της τυχόν άλλες επιμέρους εδαφολογικές μελέτες οι οποίες έχουν εκπονηθεί και αφορούν σε περιοχές του νησιού, της γης υψηλής παραγωγικότητας , να λάβουν υπόψη τους τον προαναφερόμενο χάρτη και όλες τις άλλες εδαφολογικές μελέτες που έχουν συνταχθεί , να καθορισθούν οι παρακάτω ζώνες που προτείνουμε να συμπεριληφθούν στο παρόν ΠΠΣΧΑΑ. Ενδεικτικά προτείνονται οι ζώνες: – υπαρχόντων αναδασμών, καθώς και των κηρυγμένων αλλά μη θεσμοθετημένων, – όλες οι εκτάσεις που εξυπηρετούνται ή προβλέπεται να εξυπηρετηθούν από μικρά ή μεγάλα εγγειοβελτιωτικά έργα (φράγματα, λιμνοδεξαμενές, κ.λ.π) – όλες οι εκτάσεις που σήμερα καλύπτονται με δυναμικές ή εκτατικές καλλιέργειες .
Επίσης να ενσωματωθεί η έννοια της γεωργικής γης Β προτεραιότητας, ώστε να προσδιορισθούν οι εκτάσεις εκείνες που δεν εμπίπτουν ούτε στην κατηγορία γη πρώτης προτεραιότητας, ούτε στην κατηγορία των βοσκοτόπων, ώστε να μπορούν να υποδεχθούν καλλιέργειες οι οποίες θα λειτουργούν ως ζώνες:
— δημιουργίας συμπληρωματικού εισοδήματος π.χ μέσα από την παραγωγή Εγγυημένων Ιδιότυπων Παραδοσιακών Προϊόντων (ΕΠΙΠ), Ορεινών προϊόντων, ζωοτροφών κ.λ.π — διατήρησης της βιοποικιλότητας (διάσωση , επανακαλλιέργεια τοπικών ποικιλιών των καλλιεργούμενων φυτών) — ανάσχεσης της ερημοποίησης.
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “/ολοκληρωμένης διαχείρισης / μηδενικών εκπομπών CO2 /”
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: Προτείνεται η προώθηση καλλιεργειών προσαρμοσμένων στις κλιματολογικές και εδαφικές συνθήκες της περιοχής (π.χ. χαρουπιά, αμυγδαλιά, αρωματικά φυτά, παραδοσιακά κτηνοτροφικά φυτά), παράλληλα με την διάσωση (επανάχρηση / βελτίωση) τοπικών ποικιλιών των καλλιεργούμενων φυτών, οι οποίες μπορεί να αποτελέσουν και τη βάση για προϊόντα χαμηλού ενεργειακού αποτυπώματος και παράλληλα υψηλής προστιθέμενης αξίας, μέσω και του ενδεχόμενου χαρακτηρισμού τους ως προϊόντων ΠΟΠ ή ΠΓΕ. Οι καλλιέργειες αυτές μπορούν να αξιοποιήσουν και γεωργικές περιοχές εκτός γεωργικής γης α’ προτεραιότητας, σε εδάφη επικλινή, σχετικά βραχώδη, ημιορεινά ή ορεινά, εξυπηρετώντας παράλληλα και το στόχο προστασίας των εδαφών από τη διάβρωση-ερημοποίηση. Επίσης μπορεί να επιτευχθεί, υπό όρους, θετική συνέργεια με την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας σε γειτονικές περιοχές.
Προτείνεται η μείωση της εξάρτησης του αγροτικού εισοδήματος από τη μονοκαλλιέργεια της ελιάς (και δευτερευόντως του αμπελιού), ώστε να προστατευθεί αφενός το αγροτικό εισόδημα και αφετέρου τα οικοσυστήματα από τις επιπτώσεις μίας “επιδημίας” (όπως π.χ. παλαιότερα η σχεδόν πλήρης εξαφάνιση της καλλιέργειας της αμυγδαλιάς στο Επάνω Μεραμπέλλο και του πλούτου που αυτή απέφερε, λόγω ασθενειών). Η πολιτική αυτή παράλληλης ανάπτυξης αρκετών διαφορετικών δενδρωδών καλλιεργειών, βελτιώνει προφανώς και τη βιοποικιλότητα και δημιουργεί υγιέστερα και ανθεκτικότερα οικοσυστήματα, ειδικά αν χρησιμοποιηθούν τοπικές ποικιλίες φυτών, μετά από ενδεχόμενη βελτίωσή τους .
(***) Προσθήκη – παρεμβολή: ορθώς (****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: “ή το πολύ ημιεκτατική” (αναφορά, ώστε να μπορούν να γίνονται μάντρες – κτηνοτροφικές μονάδες στεγασμένες, όπου είναι εφικτό περιβαλλοντικά & πολεοδομικά – Πού??)
(*****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: Προτείνεται παράλληλα η αναζήτηση «κτηνοτροφικής γης πρώτης προτεραιότητας», όπου θα μπορεί να συνδυαστεί η κτηνοτροφία με την καλλιέργεια κτηνοτροφικών φυτών, κατάλληλων ανά περιοχή, μετά από εκπόνηση μελετών βοσκοϊκανότητας, που θα συμβάλλουν και στην αντιμετώπιση της υπερβόσκησης των φυσικών βοσκοτόπων. Προτείνεται η στήριξη εκτροφής των τοπικών ανά περιοχή φυλών αιγοπροβάτων (Σφακιανό, Ψηλορείτη, Αστερουσίων, Δίκτης-Σητείας), οι οποίες είναι προσαρμοσμένες να εκτρέφονται με την σχετικά “περιορισμένη” άγρια χλωρίδα για μεγάλο μέρος του έτους, έχοντας μικρότερη απαίτηση σε νερό και συμπληρώματα τροφής από ότι “εισαγόμενες” φυλές. Προτείνεται πιλοτικά η ανάπτυξη-στήριξη μικτών αγροδασολιβαδικών συστημάτων (π.χ. σε Οροπέδια όπως του Καθαρού, με τη γύρω του περιοχή), έτσι ώστε η γεωργία με την κτηνοτροφία να αποκτήσουν σχέση συνύπαρξης – θετικής συνέργειας, μιας και είναι αλληλένδετες διαδικασίες και όχι αποκομμένες (Η γεωργία να τρέφει τα ζώα – Τα ζώα λιπαίνουν τη γη). Σε συνδυασμό με βιολογική γεωργία-κτηνοτροφία, τα συστήματα αυτά μπορεί να αποτελέσουν πρότυπο “κλειστού” συστήματος παραγωγής ποιοτικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
|
||||
|
Β3.2 Χωρικές ενότητες ανάπτυξης ενέργειας από ΑΠΕ
Από το παρόν Πλαίσιο, προκρίνεται και προωθείται η αρχή της συγκεντρωμένης ανάπτυξης των χρήσεων γης και των δραστηριοτήτων στον χώρο (συμπαγής πόλη, ΒΕΠΕ, περιορισμός της εκτός σχεδίου, κλπ.). Στα ίδια πλαίσια με τις παραπάνω χρήσεις γης, η συγκέντρωση εγκαταστάσεων για παραγωγή ενέργειας νοείται ως ‘γενική χρήση γης’ εντός των «ευρέων ζωνών αναζήτησης» για εγκατάσταση της συγκεκριμένης δραστηριότητας. Συνεπώς, επιδιώκεται η χωροθέτηση των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ ως εξής: (1) στην ευρύτερη ζώνη των τριών ενεργειακών κόμβων της Κρήτης, (2) στις κεφαλές των φραγμάτων, για την ενεργειακή αξιοποίηση των ταμιευτήρων που υλοποιήθηκαν και αυτών που πρόκειται να υλοποιηθούν (αιολικά πάρκα και συστήματα άντλησης /ταμίευσης) (*) και (3) σε «ευρείες χωρικές ενότητες αναζήτησης για εγκαταστάσεις ΑΠΕ», για τις περιοχές των οποίων έχουν ελεγχθεί τα εφικτά μεγέθη συνολικής εγκατεστημένης ισχύος.(**)
Αναμένεται εξίσου να υλοποιούνται εγκαταστάσεις αξιοποίησης όλων των μορφών ΑΠΕ (ενεργειακή αξιοποίηση των αστικών απορριμμάτων, (***) σύνδεση των μεταφορών με ενεργειακές παραμέτρους, καθώς και υλοποίηση πιλοτικών εφαρμογών πολλαπλού σκοπού, όπως η άντληση – ταμίευση νερών με χρήση ΑΠΕ και συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής). (****)
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: με την χρήση του αρδευτικού νερού πάντα σε απόλυτη προτεραιότητα έναντι αυτού για παραγωγή ενέργειας και αποκλειστικά Γιατί για την Κρήτη ως ξηροθερμική και προς ερημοποίηση περιοχή η πρωτογενής παραγωγή έχει προτεραιότητα έναντι της παραγωγής ενέργειας (**) Διαγραφή: “των οποίων έχουν ελεγχθεί τα εφικτά μεγέθη συνολικής εγκατεστημένης ισχύος”. Ο έλεγχος των μεγεθών αφορά μόνο ενεργειακά κριτήρια και είναι λάθος για ένα χωροταξικό σχεδιασμό που προκρίνει περιβαλλοντικά κριτήρια
(***) Διαγραφή: “ενεργειακή αξιοποίηση των αστικών απορριμμάτων” Έχει ήδη απορριφθεί από τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης και απορούμε γιατί επαναφέρει την συγκεκριμένη πρόταση
(****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: Με το σύνολο παραγόμενης ενέργειας από μεγάλης κλίμακας ΑΠΕ να μην ξεπερνά την συνολική κατανάλωση της Κρήτης Η ΡΑΕ δεν έχει μέχρι σήμερα θεσπίσει όριο παραγωγής καθώς και τα κριτήρια της είναι μόνο την ασφάλεια του δικτύου και όχι χωροταξικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά και επίσης τα 2.095 MW που θέτει το παρόν προκύπτουν μόνο με ενεργειακά κριτήρια
|
||||
| Β3.3 Χωρικές ενότητες αστικής/ οικιστικής/ τουριστικής ανάπτυξης και
παραθεριστικής κατοικίας (*)
Οι ευρύτερες χωρικές ενότητες όπου αναπτύσσονται η αστική/ οικιστική /τουριστική δραστηριότητα και η δραστηριότητα της παραθεριστικής κατοικίας εν πολλοίς ταυτίζονται και εντοπίζονται στις κρίσιμες παράκτιες περιοχές και χαρακτηρίζονται συνήθως από ιδιαιτέρως έντονο ανταγωνισμό χρήσεων γης και οικονομικών δραστηριοτήτων. Ειδικά η τουριστική δραστηριότητα αναπτύσσεται κυρίαρχα στη βόρεια παράκτια ζώνη ως «μορφή μαζικού μονοθεματικού τουρισμού». Επιλέγονται ως πρότυπο εξέλιξης της τουριστικής δραστηριότητας οι ήπιες μορφές πολυθεματικού τουρισμού, εναλλακτικού και ποιοτικά αναβαθμισμένου τύπου στα ορεινά και ημιορεινά σύνολα ή μορφές τουρισμού ενταγμένες σε οργανωμένους υποδοχείς, σύμφωνα με το Ειδικό Πλαίσιο. Στην υπεραναπτυγμένη βόρεια ακτή επιδιώκεται η ανάληψη δράσεων αποφόρτισης των υψηλών πιέσεων και αναβάθμισης του δομημένου χώρου και αποφεύγεται στο μέτρο του δυνατού η έγκριση νέων αιτημάτων για ανάπτυξη μορφών μονοθεματικού μαζικού τουρισμού. Η ζήτηση για παραθεριστική κατοικία, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό, οδηγείται προς το εσωτερικό, στους πολυπληθείς ορεινούς και ημιορεινούς οικισμούς. (**)
Από το ισχύον Ειδικό Πλαίσιο του τουρισμού οριοθετούνται ζώνες τουριστικής ανάπτυξης και από το παρόν Περιφερειακό Πλαίσιο προβλέπεται εξειδίκευσή τους, στο πλαίσιο της διαδικασίας ανάδρασης. Οι κατευθύνσεις για τον λοιπό -εκτός των ως άνω οριζόμενων ζωνών- παράκτιο «εκτός σχεδίου» χώρο είναι η θεσμοθέτηση διατάξεων, από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού, ώστε να περιορίζεται αποτελεσματικά η εκτός σχεδίου δόμηση για παραθεριστική κατοικία, με διοχέτευσή της κατά το δυνατόν στο δίκτυο των οικισμών.
|
(*) Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8, παρ 2 του Ν 2742/1999 περί «Χωροταξικού Σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης….» τα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις του Γενικού και των Ειδικών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης και εξειδικεύουν και συμπληρώνουν τις βασικές προτεραιότητες και επιλογές τους, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό των διαδικασιών χωροταξικού σχεδιασμού και επιλογών χωρικής ανάπτυξης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Το ισχύον «Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού» (ΦΕΚ 1138 Β’/11-6-2009) για τις αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές (Α), στις οποίες υπάγεται και ολόκληρο το βόρειο τμήμα του Δήμου Ηρακλείου, προβλέπει μεταξύ άλλων και τα εξής: Αναβάθμιση υφισταμένων καταλυμάτων και κατά περίπτωση κατασκευή νέων καταλυμμάτων 4 και 5 αστέρων σε κατάλληλες θέσεις, κατά προτεραιότητα εντός σχεδίων πόλεων, ορίων οικισμών και ζωνών χρήσεων γης που επιτρέπουν την χωροθέτηση τουριστικών δραστηριοτήτων. Ομοίως δεν προβλέπει απαγόρευση δόμησης κύριων τουριστικών καταλυμάτων, εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών, στις περιοχές κατηγορίας Β. Αντιθέτως προβλέπει τους εξής περιορισμούς για την ανέγερση για τις περιοχές κατηγορίας Β (άρθρο 5 – Αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές, που υποδιαιρούνται σε Β1, Β2 και Β3) .
«Για όλες τις υπό το στοιχείο Β περιοχές του άρθρου 4 (αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές) το όριο αρτιότητας για τη δόμηση κύριων τουριστικών καταλυμάτων, εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών, αυξάνεται από τα τέσσερα (4) στρέμματα που ισχύουν σήμερα στα οκτώ (8) στρέμματα, ενώ η μέγιστη πυκνότητα περιορίζεται από τις 10, 12 και 15 κλίνες / στρέμμα που ισχύουν σήμερα για ξενοδοχεία πέντε, τεσσάρων και τριών αστέρων αντίστοιχα σε 8, 9 και 10 κλίνες / στρέμμα».
Η μελέτη προτείνει την αλλαγή του προτύπου στην ανάπτυξη της τουριστικής δραστηριότητας από «μονοθεματικό τουρισμό (ήλιος, θάλασσα) σε «πολυθεματικό τουρισμό». Δεν προσδιορίζεται με ακρίβεια το περιεχόμενο του πολυθεματικού τουρισμού ούτε και το είδος των τουριστικών καταλυμάτων που θα επιτρέπονται στις περιοχές αυτές σε σχέση με την υφιστάμενη κατηγοριοποίησή τους.
Η ακριβής οριοθέτηση των ζωνών του Ε.Χ.Π. Τουρισμού μπορεί να γίνει μόνο με τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ για θεσμικούς (αρμοδιότητα) και τεχνικούς λόγους (ακριβής οριοθέτηση σε χάρτες κλίμακας 1:5000) ενώ το Χωροταξικό της Περιφέρειας μπορεί να δώσει κατευθύνσεις για την οριοθέτηση αυτή. Επίσης η προστασία των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών γίνεται με την οριοθέτηση τους από τα εγκεκριμένα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ τα οποία σε πολλές περιπτώσεις ορίζουν ζώνες προστασίας περισσότερες από τις ήδη θεσμοθετημένες (π.χ ζώνες προστασίας τοπίου, υδρολογικές λεκάνες, αρδευόμενες περιοχές κλπ.). Συνεπώς δεν βλέπομε τον λόγο για τον οποίο πρέπει να μεταβληθεί η υφιστάμενη κατηγοριοποίηση των περιοχών από το Ε.Χ.Π. Τουρισμού και η διαφοροποίηση των περιορισμών που θέτει προς το πλέον δυσμενέστερο.
(**) Θεωρείται ανέφικτη η πρόταση αυτή, και θα πρέπει να υποδειχθεί με ποιόν τρόπο θα μπορέσει η ζήτηση (δηλαδή η πρόθεση του κάθε πολίτη) για παραθεριστική κατοικία να οδηγηθεί στο εσωτερικό του νησιού
Παρατήρηση: Από το παρόν ΠΠΣΧΑ δεν θα έπρεπε να αναφέρεται ότι οι παραθεριστικές κατοικίες θα κατευθύνονται προς το εσωτερικό και θα αναπτύσσονται στους ορεινούς και ημιορεινούς οικισμούς αδιακρίτως , χωρίς να γίνεται αναφορά για τους περιορισμούς προκειμένου να αποφευχθούν τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι άλλες μεσογειακές χώρες που επένδυσαν σε αυτή την στρατηγική . Παρακαλούμε να ενσωματωθεί η παρατήρηση μας, ότι η οποιαδήποτε υποδομή φιλοξενίας αναπτύσσεται στην ενδοχώρα θα πρέπει να συνάδει με το πλαίσιο ανάπτυξης του τουρισμού υπαίθρου και αγροτουρισμού . (π.χ διάχυτο ξενοδοχείο κ.λ.π). Αυτό το μοντέλο συνάδει με τα χαρακτηριστικά , την κουλτούρα των κατοίκων, την προστασία των φυσικών πόρων, και ταυτόχρονα ενισχύει τον κοινωνικό ιστό, μέσω των συνεργειών και συνεργασιών των μικρής κλίμακας τοπικών επιχειρήσεων . Όλο αυτό το πλέγμα δημιουργεί το «τοπικό προϊόν».
|
||||
| B4: Σημειακές παραγωγικές δραστηριότητες εθνικής και περιφερειακής εμβέλειας
Β4.1. Σημειακές δραστηριότητες ανάπτυξης βιομηχανίας – βιοτεχνίας Κατατάσσονται στις σημειακές δραστηριότητες, στην κλίμακα θεώρησης του χωροταξικού σχεδιασμού, τα υφιστάμενα ΒΙΠΑ / ΒΙΟΠΑ / ΒΙΠΕ και ΒΕΠΕ, τα οποία θα μετασχηματίζονται σταδιακά σε Επιχειρηματικά Πάρκα τύπου Β, (*) με κατάλληλες προβλέψεις από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού. Στρατηγική κατεύθυνση του επιδιωκόμενου πρότυπου χωρικής ανάπτυξης αποτελεί η άσκηση πολιτικής μετεγκατάστασης όλων των διάσπαρτων μονάδων, που βρίσκονται εκτός, καθώς και η εγκατάσταση των νέων μονάδων προς τους υφιστάμενους υποδοχείς «οργανωμένης μεταποιητικής δραστηριότητας», καθώς και προς αυτούς που πρόκειται να ιδρυθούν. Η θέσπιση αυστηρότερων όρων και περιορισμών για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες (**) στις διατάξεις της εκτός σχεδίου δόμησης (***) αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη του στόχου.
Επιδιώκεται, επίσης, η περαιτέρω ανάπτυξη παραγωγικών και επιχειρηματικών πρωτοβουλιών νομικών προσώπων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και ιδιωτών, για την εγκατάσταση μονάδων μεταποίησης κυρίως γεωργικών (****) προϊόντων αλλά και γενικής μεταποιητικής δραστηριότητας στους θεσμοθετημένους και προγραμματισμένους υποδοχείς, οι οποίοι με τη σειρά τους θα μετασχηματιστούν σταδιακά σε Επιχειρηματικά Πάρκα τύπου Γ (*****), με κατάλληλες προβλέψεις από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού. (******) Προβλέπεται η δημιουργία ειδικών ΒΕΠΕ, για την μετεγκατάσταση ή και εγκατάσταση των επικίνδυνων και οχλουσών μονάδων. Αναμένεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης, η ενίσχυση της πολιτικής μετεγκατάστασης, με πιθανή περαιτέρω ενίσχυση των ποσοστών που παρέχονται στις επιχειρήσεις οι οποίες εγκαθίστανται σε Επιχειρηματικά Πάρκα. (*******) |
Για την εγκατάσταση νέων μονάδων και την μετεγκατάσταση των υφισταμένων μονάδων υπήρξαν και υπάρχουν θεσμικά, νομικά, φορολογικά και γραφειοκρατικά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν. Θα πρέπει να δοθούν ισχυρά οικονομικά κίνητρα στους ιδιοκτήτες των βιομηχανικών-βιοτεχνικών μονάδων για την μετεγκατάσταση τους σε οργανωμένους υποδοχείς επειδή οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν μπορούν να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.
{ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: – Να σημειωθεί στον χάρτη Π.2α «Χωροταξική οργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης», της Β1 Φάσης της μελέτης: α) το ΒΙΟΠΑ Φοινικιάς β) η βιομηχανική περιοχή που προβλέπεται από το υπό εκπόνηση ΣΧΟΟΑΠ πρώην Δ. Παλιανής (Β2 Φάση) γ) Περιοχή αναζήτησης, εντός των ορίων του Δήμου Ηρακλείου, για Επιχειρηματικό Πάρκο Ειδικού Τύπου, για επιχειρήσεις εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics)
– Το ΒΙΟΠΑ Φοινικιάς, να εξελιχθεί σε Επιχειρηματικό Πάρκο τύπου Β }
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: “τύπου Α ή Β ή Γ”. ΔΕΝ μπορεί να μετασχηματιστούν όλα συλλήβδην σε τύπου Β (μέσης όχλησης). π.χ. κάποια από αυτά μπορούν να παραμείνουν ‘’χαμηλής όχλησης’’ (τύπου Γ ) ή να εξελιχθούν ‘’ως και υψηλής όχλησης’’ (τύπου Α )
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: “με κατάλληλες προβλέψεις από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού”. Η θέσπιση όρων εκ των άνω θα δημιουργήσει προβλήματα σε περιοχές που δεν προσφέρονται για δημιουργία ΒΕΠΕ αλλά χρειάζονται κάποιες μεταποιητικές μονάδες π.χ. Σητεία
(***) ΔΙΑΓΡΑΦΗ : ‘’στις διατάξεις της εκτός σχεδίου δόμησης’’
(****) ΑΛΛΑΓΗ – ΔΙΑΓΡΑΦΗ: “αγροτικών γεωργικών “
(*****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: “τύπου Β ή Γ”. Υπάρχουν γεωργικές βιομηχανίες οι οποίες συνήθως πρέπει να επεξεργαστούν μεγάλες ποσότητες σε μικρό χρονικό διάστημα, επομένως μπορεί να φθάσουν τη μέση όχληση για να είναι οικονομικά βιώσιμες.
(******) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: Παράλληλα επιδιώκεται η ανάπτυξη Επιχειρηματικών Πάρκων Ειδικού Τύπου, με έμφαση στις Τεχνοπόλεις, όπου εγκαθίστανται επιχειρηματικές δραστηριότητες νέας και υψηλής τεχνολογίας, ερευνητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες, επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών και θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων, με κατάλληλες προβλέψεις από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού και σε συνέργεια με τα Εκπαιδευτικά & Ερευνητικά Ιδρύματα της Κρήτης, της Ελλάδας και διεθνώς. Πρέπει να υπάρξει ρητή πρόβλεψη για τις Τεχνοπόλεις σε συνέργεια με τα Εκπαιδευτικά & Ερευνητικά Ιδρύματα – Κοινωνία & Οικονομία της Γνώσης. Μπορεί να αποτελέσουν σημεία προσέλκυσης υψηλής εξειδίκευσης επιχειρηματιών – εργαζομένων από όλη την Ευρώπη, σε συνδυασμό με Τηλεεργασία, σε ωραίο περιβάλλον, μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα
ΔΙΟΡΘΩΣΗ: το “αρμόδιο Υπουργείο” αντί “ Υπουργείο Ανάπτυξης” καθώς αλλάζει συνεχώς όνομα
(*******) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: “Εξαίρεση στην στρατηγική συγκέντρωσης μεταποιητικών δραστηριοτήτων εντός οργανωμένων υποδοχέων προβλέπεται, μετά από κατάλληλες προβλέψεις στα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού, στις εξής 4 περιπτώσεις: α. Σε αγροτικές περιοχές, που δεν προσφέρονται για την ανάπτυξη Επιχειρηματικών Πάρκων τύπου Α, Β ή Γ, επιτρέπεται εκτός σχεδίου η ίδρυση μονάδων τυποποίησης-μεταποίησης τοπικών αγροτικών προϊόντων (ως και το όριο της χαμηλής όχλησης, προσαυξημένο κατά 50%), με ή χωρίς δημιουργία Επιχειρηματικών Πάρκων Ενδιάμεσου Βαθμού Οργάνωσης. Επίσης επιτρέπεται η δημιουργία μονάδων Οικοτεχνίας εντός των αγροτικών εκμεταλλεύσεων από κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορούν να χωροθετηθούν μονάδες και σε περιοχές αγροτικής ή κτηνοτροφικής προτεραιότητας, στο μέτρο που αυτό διευκολύνει την επεξεργασία των τοπικών αγροτικών πρώτων υλών μέσα ή και κοντά στην αγροτική εκμετάλλευση (καθετοποίηση παραγωγής) και την παραγωγή ποιοτικών προϊόντων από αυτά, προσφέροντας επιπλέον προστιθέμενη αξία στην ευρύτερη περιοχή εγκατάστασης (π.χ. μείωση της καταπόνησης των α’ υλών κατά τη μεταφορά τους σε κοντινή απόσταση από το χώρο συγκομιδής, μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος λόγω μείωσης των χιλιομέτρων μεταφοράς, αύξηση της απασχόλησης/εισοδημάτων στην ίδια την αγροτική περιοχή, δημιουργία αγροτουριστικών δραστηριοτήτων και επισκέψιμων αγροκτημάτων, βελτίωση της πληθυσμιακής πυραμίδας).
β. εντός οικισμών (όχι τοπικών κοινοτήτων) με σχετικά μικρό πληθυσμό (<2.000 κάτοικοι) επιτρέπεται να λειτουργούν / εγκατασταθούν όχι μόνο επαγγελματικά εργαστήρια χαμηλής όχλησης αλλά και βιοτεχνίες σχετιζόμενες με τη λειτουργία του οικισμού και την αγροτική του παραγωγή (π.χ. φούρνοι, εργαστήρια ζαχαροπλαστικής και τροφίμων εν γένει, ραφεία, ξυλουργεία, υποδηματοποιεία, αγγειοπλαστεία, ελαιοτριβεία, τυροκομεία κ.λπ.) με δυναμικότητα ως και το 50% του ορίου της χαμηλής όχλησης, όπως αυτό ορίζεται κάθε φορά από τη σχετική νομοθεσία. Στους ίδιους μικρούς οικισμούς προτείνεται να διατηρηθούν, ακόμα και εντός παραδοσιακών οικισμών, υφιστάμενες μεταποιητικές δραστηριότητες, οι οποίες σχετίζονται με την τοπική αγροτική παραγωγή κάθε περιοχής (π.χ. ελαιοτριβεία), ως και στο όριο της χαμηλής όχλησης. Η εξειδίκευση των επιτρεπομένων εγκαταστάσεων ανά οικισμό θα πρέπει να εξειδικευτεί στα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού, σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
γ. εντός κατοικιών (ακόμα και σε περιοχές αμιγούς κατοικίας) να υπάρχει η δυνατότητα άσκησης οικοτεχνικών “μεταποιητικών” δραστηριοτήτων μικρής κλίμακας (ραπτική, πλεκτική, παρασκευή τροφίμων κ.λπ.), χωρίς να απαιτείται αλλαγή χρήσης του ακινήτου για δραστηριότητες, που δεν χρησιμοποιούν εξοπλισμό με ισχύ άνω του κάτω ορίου των επαγγελματικών εργαστηρίων.
δ. να μπορούν να ιδρυθούν επαγγελματικά εργαστήρια παραδοσιακών τεχνών και παραγωγής ειδών διατροφής χαμηλής όχλησης εντός θεματικών πάρκων ή/και εγκαταστάσεων διημέρευσης τουριστών, που λαμβάνουν άδεια ως τέτοια από τον ΕΟΤ (ή άλλο αρμόδιο φορέα), χωρίς αναγκαστικά στην περιοχή να επιτρέπεται γενικά η χρήση “βιοτεχνία” (π.χ. σε περιοχή με χρήση “τουρισμός-αναψυχή”). Κατ’ αυτόν τον τρόποι μπορεί να εμπλουτιστεί-διαφοροποιηθεί το παρεχόμενο “τουριστικό προϊόν” και σε περιοχές κοντά στις υποδομές διανυκτέρευσης. Η εξειδίκευση των επιτρεπομένων εγκαταστάσεων ανά περιοχή θα πρέπει να γίνει κατά την τροποποίηση των ΣΧΟΟΑΠ, σύμφωνα με τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και τη γειτνίαση ή μη με αντίστοιχες υποδομές στην ενδοχώρα – μη τουριστικά αναπτυγμένες περιοχές.
Θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για: -τις Αγροτικές Μεταποιητικές Μονάδες να μπορούν να ιδρυθούν κοντά ή μέσα στις περιοχές παραγωγής των αγροτικών α’ υλών. Το ίδιο και για καθετοποιημένες Οικοτεχνίες από κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. – μεταποιητικές δραστηριότητες εντός μικρών οικισμών και τα παραδοσιακά επαγγέλματα. Ο διαχωρισμός των χρήσεων γης δεν θα πρέπει να είναι απόλυτος, καθώς δημιουργεί προβλήματα διάσπασης παραγωγικών δομών σε υφιστάμενους μικρούς οικισμούς, με αποτέλεσμα την μετεγκατάσταση πληθυσμού σε παραγωγική ηλικία σε αστικά κέντρα λόγω μη δυνατότητας άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας σε αυτούς. Παράλληλα ο πλήρης διαχωρισμός εμποδίζει στην πράξη την ανάπτυξη του αγροτουρισμού, στον οποίο η βιοτεχνία-επαγγελματικό εργαστήριο-οικοτεχνία (είτε τροφίμων, είτε παραδοσιακών τεχνών-τεχνικών), συνυπάρχει εξ ορισμού άμεσα ή γειτνιάζει με την αγροτική ή/και κτηνοτροφική εκμετάλλευση και πιθανές υποδομές εστίασης ή/και διανυκτέρευσης. Το να αναπτύξουμε αγροτουρισμό εντός των ΒΙΟΠΑ θα ήταν μάλλον παράξενη επιλογή.
Θα πρέπει επίσης να υπάρξει πρόβλεψη για ΟΙΚΟΤΕΧΝΙΑ (με τη σύμφωνη γνώμη υπηρεσιών υπεύθυνων για δημόσια υγεία και ασφάλεια, όπως αυτό εκάστοτε προβλέπεται). Ανάγκη εν μέσω κρίσεως, προς διευκόλυνση των γυναικών κυρίως να αποκτήσουν κύριο ή συμπληρωματικό εισόδημα, χωρίς να χρειάζεται να έχουν χωριστή επαγγελματική στέγη (μείωση κόστους έναρξης επιχείρησης).
Τέλος πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για μικρές βιοτεχνίες σε συνδυασμό με την Τουριστική Νομοθεσία (Κέντρα Διημέρευσης – Παραδοσιακών Τεχνών), τα οποία λογικά θα είναι και σε περιοχές με χρήση αναψυχή, οπότε πιθανόν να αποκλείονταν από αδειοδότηση.
|
||||
| Β4.2. Ενεργειακοί Κόμβοι
Επιδιώκεται η παραγωγή ενέργειας στους τρεις περιφερειακής εμβέλειας σημερινούς Θερμικούς Σταθμούς, όπως και στους μελλοντικούς Ενεργειακούς Κόμβους -με την έννοια των δημοσίου ενδιαφέροντος Κέντρων παραγωγής, συντονισμού και διανομής του συστήματος παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ από ιδιώτες και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα-, να γίνεται αποκλειστικά με χρήση ΑΠΕ. Για την επίτευξη του στόχου: (1) ο θερμικός σταθμός παραγωγής ενέργειας στον Αθερινόλακκο εκσυγχρονίζεται και μετατρέπεται σταδιακά σε περιβαλλοντικά συμβατό (*) και (2) μετεγκαθίσταται κατά την πρώτη δεκαετία, έως το 2021, ο σταθμός ΑΗΣ των Λινοπεραμάτων, στον νέο Ενεργειακό Κόμβο που προβλέπεται να ιδρυθεί στον Κορακιά Ηρακλείου, ο οποίος προγραμματίζεται εξ’ αρχής να χρησιμοποιεί ως καύσιμο το φυσικό αέριο. Προβλέπεται η δημιουργία σταθμού υγροποιημένου αερίου στη θαλάσσια ζώνη του Κορακιά, για την υποστήριξη της εγκατάστασης, αλλά και για τις ανάγκες της Κρήτης, γενικότερα. Τέλος, προωθείται στην προοπτική της δεκαπενταετίας, όταν η Περιφέρεια θα έχει διασυνδεθεί ενεργειακά με τη Χώρα, η κατάργηση του σταθμού της Ξυλοκαμάρας και η δημιουργία νέου Ενεργειακού Κόμβου, που προτείνεται να αναζητηθεί στην ευρύτερη περιοχή των Χανίων.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “το πιθανότερο με τη χρήση φυσικού αερίου” |
| Β4.3. Λοιπές υποστηρικτικές υποδομές περιφερειακής εμβέλειας
Στον τομέα της διαχείρισης του υδατικού δυναμικού (*), προωθείται η ολοκλήρωση του προγράμματος των μεγάλων ταμιευτήρων, η υλοποίηση έργων για την ενεργειακή αξιοποίησή τους (**) και η αποκατάσταση των ευαίσθητων τοπίων, όπου απαιτείται. Από το επιδιωκόμενο πρότυπο χωρικής ανάπτυξης δίδονται ως κατευθύνσεις η προώθηση συστημάτων ελέγχου και εξοικονόμησης υδατικών πόρων και η αξιοποίηση των δυνατοτήτων για διαχείριση του υδάτινου δυναμικού σε μικρότερα χωρικά σύνολα, στην κλίμακα του τόπου και του τοπίου, με κατασκευή μικρών ταμιευτήρων και λιμνοδεξαμενών ή και με εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων από τους οποίους αντλείται σήμερα αρδευτικό νερό. (***)
Στον τομέα της διαχείρισης των υγρών αποβλήτων, από το νέο πρότυπο χωρικής ανάπτυξης διατυπώνεται η κατεύθυνση, πέραν του ιδιαίτερα σημαντικού προγράμματος που ολοκληρώθηκε την τελευταία δεκαετία, να καταβληθεί νέα προσπάθεια για να δημιουργηθούν νέες υποδομές (δίκτυα και εγκαταστάσεις επεξεργασίας) σε όλα τα λοιπά αστικά/οικιστικά κέντρα και τις αναπτυσσόμενες οικιστικά παραλιακές ευαίσθητες περιοχές. Αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά, πιθανότατα στις προβλεπόμενες εγκαταστάσεις επεξεργασίας των στερεών αποβλήτων, τα απόβλητα των περίπου 550 διάσπαρτων ελαιουργείων, που διοχετεύουν στο περιβάλλον σημαντικές ποσότητες ετησίως. (****) Από τα αναθεωρημένο Πλαίσιο υιοθετείται το «Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης», το οποίο στηρίζεται στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες, ενσωματώνει όλες τις υφιστάμενες δομές (*****) και προκρίνει τρία διαχειριστικά σχέδια ανά ρεύμα αποβλήτων (σύμμεικτα, ανακυκλώσιμα και οργανικά) και έχει ήδη δρομολογηθεί η κατασκευή των εγκαταστάσεων δύο εκ των προτεινόμενων μονάδων. |
(*) Αντίφαση του σχεδιασμού για την ολοκλήρωση ή την νέα κατασκευή μεγάλων φραγμάτων και παρεμβάσεων, φαίνεται άλλωστε και στον πίνακα που προβλέπεται η αναζήτηση χρηματοδότησης 10 εκ. € ,με την αναφορά στην ενότητα Γ7.1. Περιοχές ανάπτυξης γεωργίας και λοιπού πρωτογενούς τομέα αναφέρεται ότι : «με την επιδιωκόμενη σταδιακή στροφή της παραγωγής προς γεωργοπεριβαλλοντικά /βιολογικά προϊόντα υψηλής ποιότητας, …………Αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι επιπτώσεις από την εκτεταμένη χωρικά γεωργική δραστηριότητα, η οποία όπως ασκείται έως σήμερα -με υπερβολική έως αλόγιστη χρήση λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και απολυμαντικών, με προώθηση των θερμοκηπίων και των υποτροπικών, με όρους που επιβάλλουν υπερβολική κατανάλωση ποσοτήτων νερού-, αποτελεί από τις σοβαρότερες αιτίες υποβάθμισης του περιβάλλοντος, με επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσμού και στους αποδέκτες.
ΕΡΩΤΗΣΗ: ΤΕΛΙΚΑ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ. Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΕΡΓΩΝ Ή Η ΣΤΡΟΦΗ ΣΕ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΥΔΡΟΒΟΡΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ?
(**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: με την υδρευτική και αρδευτική χρήση τους σε απόλυτη προτεραιότητα Γιατί για την Κρήτη ως ξηροθερμική και προς ερημοποίηση περιοχή η πρωτογενής παραγωγή έχει προτεραιότητα έναντι της παραγωγής ενέργειας
(***) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: Προβλέπεται η ίδρυση-λειτουργία τουλάχιστον πιλοτικών μονάδων Μονάδων Αφαλάτωσης Νερού, σε συνδυασμό ή μη με παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ, ως εναλλακτική πηγή υδροδότησης σε περιοχές φτωχές σε υδατικούς πόρους, ποιοτικά ή/και ποσοτικά. Παράλληλα προωθείται η μελέτη δυνατότητας δημιουργίας Μονάδων Αφαλάτωσης Νερού σε μεγαλύτερη κλίμακα στην περίπτωση δυσμενών σεναρίων κλιματικής αλλαγής. Θα πρέπει να συμπληρωθούν στην διαχείριση του υδάτινου δυναμικού και τα έργα αντιπλημμυρικής προστασίας σε συνδυασμό, όπου είναι δυνατόν και δόκιμο, με την κατασκευή των μικρών ταμιευτήρων
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Μάλλον ΛΑΘΟΣ τα ΥΓΡΑ ΣΕ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ – Μήπως εννοεί τις εγκαταστάσεις οργανικού κλάσματος, για να τα χρησιμοποιήσει ως υγρασία;
(****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: “Προωθείται η εφαρμογή τεχνολογιών μείωσης των υγρών αποβλήτων των ελαιοτριβείων (π.χ. με μετατροπή τους από τριφασικά σε διφασικά), με παράλληλο εκσυγχρονισμό – προσαρμογή των πυρηνελαιουργείων. Παράλληλα προωθείται η έρευνα – ανάπτυξη – εφαρμογή εναλλακτικών τρόπων αξιοποίησης των υγρών αποβλήτων κατά το δυνατόν πλησιέστερα στις περιοχές παραγωγής, με ενδεχόμενη παραγωγή compost, βιοαερίου/ενέργειας κ.λπ., σε συνδυασμό με τα οργανικά στερεά απόβλητα της παραγωγικης και καλλιεργητικής διαδικασίας της ελιάς και άλλων φυτών (π.χ. ελαιόφυλλα, ελαιοπυρήνας, υπολλείμματα θερμοκηπιακών καλλιεργειών) ή και με το οργανικό κλάσμα αστικών στερεών αποβλήτων..”
(*****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: “,απορρίπτει την ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων”
|
| Β4.4. Υποδομές τηλεπικοινωνιών υπερτοπικής εμβέλειας
Επιδιώκεται η συνέχιση της προσπάθειας για τον εμπλουτισμό της με λειτουργίες υπερεθνικής εμβέλειας (διεθνής τηλεπικοινωνιακός κόμβος μεγάλων δυνατοτήτων, τεχνολογία δικτύου οπτικών ινών και ψηφιακών ασυρματικών ζεύξεων, δίκτυα τηλεϊατρικής, στον ευρύτερο Χώρο του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, με έμφαση στην ιατρική στήριξη των ευρισκομένων εν πλω τουριστών, καθώς και στην εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων εμπορικών συναλλαγών), ώστε ο τομέας να υποστηρίζει αξιόπιστα τις αναπτυξιακές επιλογές της Κρήτης.
|
|
| Β4.5. Δυνατότητες υποδοχής μεγάλων επενδύσεων
Δύο σημαντικές εκτάσεις του δημοσίου, οι οποίες ευρίσκονται εντός των ορίων της περιοχής των Καλλικράτειων Δήμων Ηρακλείου και Χερσονήσου, έχουν δυνατότητα να υποδεχθούν παραγωγικές δραστηριότητες εθνικής και περιφερειακής εμβέλειας στον τριτογενή τομέα. Η πρώτη θα είναι διαθέσιμη όταν μεταφερθεί στη νέα θέση και κλείσει το αεροδρόμιο Νίκος Καζαντζάκης και η δεύτερη είναι η έκταση της πρώην Αμερικάνικης Βάσης στις Γούρνες. Από το παρόν Πλαίσιο δίδεται ως κατεύθυνση η απόδοσή τους σε χρήσεις συνεδριακών / ερευνητικών / πολυθεματικών κέντρων συνδυασμένων με ελεύθερους κοινόχρηστους χώρους (*) και πολυθεματικά πάρκα αθλητικών δραστηριοτήτων και τουρισμού αναψυχής. Επίσης, σε εξέλιξη βρίσκεται στρατηγικής σημασίας τουριστική επένδυση που έχει ενταχθεί στο ν.3894/2010, σε έκταση ιδιοκτησίας της Μονής Τοπλού/ Ίδρυμα Παναγία η Ακρωτηριανή (Δ. Σητείας), σε περιοχή που ενδείκνυται για πρότυπη τουριστική ανάπτυξη. Στον τομέα του τουρισμού, σύμφωνα με το πρότυπο χωρικής ανάπτυξης, περιορίζεται κατά το δυνατό η εγκατάσταση στην Κρήτη μεγάλων επενδύσεων μονοθεματικού τουρισμού, οι οποίες εφόσον εμπίπτουν εντός περιοχών με φέρουσα ικανότητα φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου ή και σε ζώνες τοπίου διεθνούς, εθνικής ή περιφερειακής σημασίας θα είναι ήπιου ή πρότυπου χαρακτήρα όπως ορίζεται στο Ειδικό Πλαίσιο. Επιδιώκεται σταθερά η βελτίωση της απόδοσης του κλάδου και της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος στο πλαίσιο της ασκούμενης δημοσιονομικής πολιτικής και οι κατευθύνσεις του παρόντος Πλαισίου υποστηρίζονται και από τις ακόλουθες γενικές διατάξεις του Ειδικού Πλαισίου:
. αυτήν του άρθρου 1δ, ότι «σκοπός και περιεχόμενο» του είναι «η προσέλκυση σημαντικών για την εθνική οικονομία τουριστικών επενδύσεων μέσω ενός σταθερού υπερκείμενου πλαισίου σχεδιασμού για τη χωροθέτηση επιχειρήσεων που σχετίζονται με τον τουρισμό» και . αυτήν του άρθρου 2στ, ότι «στόχοι» του Ειδικού Πλαισίου είναι «ο περιορισμός της διάσπαρτης δόμησης τουριστικών εγκαταστάσεων σε περιοχές εκτός σχεδίων πόλεων και ορίων οικισμών μέσω της θεσμοθέτησης ζωνών με χρήση γης τουρισμός-αναψυχή».
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: τουλάχιστον στο 50 % της έκτασης αυτών Οι ελεύθεροι δημόσιοι χώροι πρέπει να είναι προτεραιότητα έναντι των δομημένων εκτάσεων
Το ισχύον «Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού» δεν προβλέπει απαγόρευση δόμησης κύριων τουριστικών καταλυμάτων, εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών, στις περιοχές κατηγορίας Β. Αντιθέτως προβλέπει περιορισμούς για την ανέγερση για τις περιοχές κατηγορίας Β (Αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές), που υποδιαιρούνται σε Β1, Β2 (ανατολικές και δυτικές ακτές Κρήτης) και Β3 . (περιορισμό μόνο στις αρτιότητες γα την δόμηση των κύριων τουριστικών καταλυμάτων βλ. παραπάνω στις παρατηρήσεις σελ. 24). Οι προτάσεις της Β1 φάσης για απαγόρευση των «μεγάλων επενδύσεων μονοθεματικού τουρισμού» ελέγχονται ως προς την καινοφανή και αδιευκρίνιστη ορολογία. Επίσης δεν ορίζεται πουθενά το όριο για να χαρακτηριστεί «μεγάλη» μια επένδυση. Ολες οι τουριστικές επενδύσεις μπορούν να χαρακτηριστούν «μεγάλες» και «μονοθεματικές» και συνεπώς μπορούν να απαγορευτούν σύμφωνα με την πρόταση. της μελέτης. Οι προτάσεις αυτές είναι αντίθετες με τις προβλέψεις του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό) και δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές ούτε να νομοθετηθούν. Επιπλέον δεν είναι χωροταξικά και οικονομικά σκόπιμο με τον τρόπο αυτό να απαγορεύονται επενδύσεις που δεν είναι μέσα σε περιοχές προστασίας και δεν έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η προστασία του περιβάλλοντος και του τοπίου μπορεί να εξασφαλιστεί με την θεσμοθέτηση ζωνών προστασίας περιβάλλοντος από τα Γ.Π.Σ. – Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. όπου οι απαγορεύσεις θα εφαρμόζονται για όλες τις δραστηριότητες (τουριστικές, οικοδομικές, Α.Π.Ε. – φωτοβολταικά ή αιολικά πάρκα, θερμοκήπια κλπ.) και όχι επιλεκτικά σε μια μόνο κατηγορία επενδύσεων. Ενδιαφέρουσα πρόταση – υπόδειγμα για την κατηγοριοποίηση του παράκτιου χώρου σε αρκετό βάθος αποτελεί η σχετική μελέτη του Δήμου Χερσονήσου «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΟΥ ΧΩΡΟΥ ΔΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ» (Β’ και Γ’ φάση – 2013) όπου προτείνονται 5 υποενότητες με διαφορετικά προβλήματα, χαρακτηριστικά και προτάσεις.
|
| B5: Πύλες του δικτύου μεταφορών και διαμετακομιστικά κέντρα εθνικής και
περιφερειακής εμβέλειας
Επιδιώκεται η ολοκλήρωση του συστήματος μεταφορών, η οποία στοχεύει στη δημιουργία των αναγκαίων δομών συνέργιας μεταξύ των τμημάτων του, σε ευθεία αναφορά με τους επιλεγμένους άξονες και πόλους ανάπτυξης, σε διαπεριφερειακό και ενδοπεριφερειακό επίπεδο. Ειδικά, τα οδικά τμήματα των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών της Κρήτης διαδραματίζουν κυρίως ενδοπεριφερειακό ρόλο, αλλά αποκτούν εθνική και διεθνή σημασία μέσα από τη συν-λειτουργία τους με τις υπόλοιπες μεταφορικές ροές (θαλάσσιες και αεροπορικές). Το οδικό δίκτυο, στο επίπεδο του προτύπου χωρικής ανάπτυξης, ιεραρχείται σε διευρωπαϊκό, διαπεριφερειακό και σε περιφερειακό. Το θεσμοθετημένο διευρωπαϊκό δίκτυο χερσαίων μεταφορών συγκροτείται από τους οδικούς άξονες εθνικής και διαπεριφερειακής εμβέλειας (Καστέλι Κισσάμου-Σητεία και Ηράκλειο – Άγιοι Δέκα – Ιεράπετρα-Παχιά Άμμος) και από τον οδικό άξονα εθνικής και διαπεριφερειακής εμβέλειας (Ρέθυμνο – Τυμπάκι – Άγιοι Δέκα), που προτείνεται να ενταχθεί στο διευρωπαϊκό δίκτυο χερσαίων μεταφορών και, έως την ένταξή του, υπάγεται στις μεταβατικές διατάξεις. Το οδικό δίκτυο διασυνδέεται με τις διεθνείς και διαπεριφερειακές λιμενικές και αερολιμενικές πύλες της Κρήτης και διαμορφώνεται σύστημα μεταφορών, το οποίο συγκροτείται:
. από τις διεθνείς λιμενικές πύλες Ηρακλείου και Σούδας (*), . την διεθνούς εμβέλειας αερολιμενική πύλη Ηρακλείου και την διεθνούς εμβέλειας αερολιμενική πύλη Χανίων, η αναβάθμιση της οποίας από το ΓΠΧΣΑΑ υπάγεται στις μεταβατικές διατάξεις, . την αερολιμενική πύλη διαπεριφερειακής εμβέλειας Σητείας, . τις διαπεριφερειακής εμβέλειας λιμενικές πύλες Καστέλι, Ρέθυμνο και Σητείας, η αναβάθμιση των οποίων υπάγεται στις μεταβατικές διατάξεις και . τον εξειδικευμένο λιμένα εμπορευματικό λιμένα στο Τυμπάκι, που θα πρέπει να επαναξιολογηθεί ο χαρακτήρας του και κυρίως οι προτεραιότητες για τα έργα υποδομής, λόγω της πολιτικής αστάθειας στο χώρο της ΝΑ Μεσογείου.
Αντιστοίχως, το περιφερειακό οδικό δίκτυο ιεραρχείται σε τρεις κατηγορίες βασικού οδικού δικτύου (πρωτεύον, δευτερεύον, τριτεύον), διαμέσου του οποίου διασφαλίζεται η διασύνδεση με το διευρωπαϊκό/διαπεριφερειακό οδικό δίκτυο και με τους δευτερεύοντες περιφερειακούς πόλους (έδρες Καλλικράτειων Δήμων) τόσο μεταξύ τους όσο και με τους πρωτεύοντες και δευτερεύοντες εθνικούς πόλους και ως πλέγμα υποστηρίζει την πολυπολική ανάπτυξη και ενισχύει τη συνοχή των επιμέρους αναπτυξιακών ενοτήτων. Τα πρόσθετα λειτουργικά επίπεδα (συλλεκτήριο ή τριτεύον περιφερειακό) διαμέσου του οποίου εξασφαλίζεται η προσβασιμότητα των επιμέρους οικιστικών κέντρων της Περιφέρειας Κρήτης, καθώς και των περιοχών ιδιαίτερου ενδιαφέροντος με σημαντική επισκεψιμότητα, καθώς και όλο το υπόλοιπο οδικό δίκτυο εξυπηρέτησης λοιπών οικισμών, δραστηριοτήτων και εγκαταστάσεων (κύριο και συμπληρωματικό συλλεκτήριο οδικό δίκτυο) αποτελεί αντικείμενο προγραμματισμού και σχεδιασμού κατώτερου επιπέδου. Αναλαμβάνονται δράσεις, για να αναβαθμιστούν λειτουργικά και αισθητικά οι κύριες και οι δευτερεύουσες πύλες εισόδου (κύριες – Λιμάνια: Ηράκλειο και ως εκκίνηση κρουαζιέρας, Σούδα – Αεροδρόμια: Ηρακλείου, Ακρωτήρι Χανίων / δευτερεύουσες – Λιμάνια: Κίσσαμος, Ρέθυμνο, Σητεία και Αεροδρόμιο Σητείας) και επιδιώκεται ο προσδιορισμός του λειτουργικού χαρακτήρα και η αξιοποίηση του υλοποιημένου δικτύου των Μαρινών (**) , που με τη σειρά τους συγκροτούν εν δυνάμει δίκτυο πυλών εισόδου στην Κρήτη, με κατά προτεραιότητα άξονες αναφοράς τα νησιά των Περιφερειών του Νότιου και του Βόρειου Αιγαίου και του Ιονίου. Προγραμματίζονται και αναλαμβάνονται οι αναγκαίες λειτουργικές και αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις. Συνεχίζεται η προετοιμασία των απαιτούμενων μέτρων και παρεμβάσεων, καθώς και οι δράσεις για την εξεύρεση των βέλτιστων πηγών χρηματοδότησης για την αντικατάσταση του Α/Δ Ηρακλείου από νέο σύγχρονο Α/Δ στο Καστέλι Πεδιάδος. Προγραμματίζεται η μετά την αντικατάσταση κατάλληλη χρήση του χώρου του υφιστάμενου αεροδρομίου Ν. Καζαντζάκης (****).
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: “συνδυαζόμενες ενδεχομένως με σταθμούς εξυπηρέτησης Υδροπλάνων”
(**) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Έχει ληφθεί υπόψη στην αναφορά για την λειτουργική αναβάθμιση των 14 μαρινών ότι οι περισσότερες εξ αυτών: · βρίσκονται στο νότιο τμήμα του νησιού και λειτουργούν στην πραγματικότητα ως αλιευτικά καταφύγια για να υποστηρίξουν τις δράσεις των αλιέων ?
· χωροθετούνται δίπλα σε εντελώς άναρχα αναπτυγμένους οικισμούς παρά ταύτα ο ασχολίες των κατοίκων αλλά και το ευρύτερο τοπίο διατηρεί μια αυθεντικότητα?
Επειδή η αναφορά ότι αυτές θα λειτουργήσουν στο πλαίσιο δικτύου μαρίνων και πυλών εισόδου του νησιού εμπεριέχει κινδύνους σχετικά με την μειωμένη δυνατότητα έλεγχων ως επίσημες πύλες εισόδου με ότι αυτό συνεπάγεται παρακαλούμε όπως αναδιατυπωθεί και αφαιρεθεί η έννοια της λειτουργία ως πύλης εισόδου. Αυτό που πρέπει να προταθεί είναι η λειτουργική αναβάθμιση για την που θα συντελέσουν ως χώροι ανάπτυξης θαλάσσιου τουρισμού καθώς επίσης και πρωτίστως ως χώροι αλιευτικών καταφυγίων για την εξυπηρέτηση της παράκτιας αλιείας.
(***) Σε αυτές να συμπεριληφθεί και αυτή του Ηρακλείου δυτικά του Παγκρητίου Σταδίου.
(****) Το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η αδυναμία του σημερινού Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου να εξυπηρετήσει την ζήτηση σε περιόδους αιχμής. Επειδή ο χρονικός ορίζοντας υλοποίησης του νέου αεροδρομίου είναι μεγάλος, θα πρέπει να προβλεφθεί δυνατότητα συμπληρωματικών η διορθωτικών επεμβάσεων στο υπάρχον αεροδρόμιο για το ενδιάμεσο χρονικό διάστημα για την όσον το δυνατόν καλύτερη λειτουργία του. (ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Να σημειωθεί στον χάρτη Π.2α «Χωροταξική οργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης», της Β1 Φάσης της μελέτης, ο υφιστάμενος διεθνής αερολιμένας Ηρακλείου για να υπάρχει η δυνατότητα εκσυγχρονισμού αυτού για την εύρυθμη λειτουργία του, μέχρις ότου κατασκευασθεί και λειτουργήσει το αεροδρόμιο Καστελλίου. )
|
|||||||||||||||||
| B6: Φυσικοί και πολιτιστικοί πόροι διεθνούς, εθνικής και περιφερειακής
εμβέλειας. Τοπίο
Οι προσπάθειες για την περαιτέρω ανάπτυξη της Περιφέρειας στρέφονται με έμφαση προς την σύνδεση και την άσκηση συνδυασμένων πολιτικών στον ενιαίο χώρο «Φυσικό και Πολιτιστικό Περιβάλλον». Οι οριστικά πλέον οριοθετημένες και εκτεταμένες περιοχές του δικτύου «Φύση 2000» της Κρήτης συνδυάζονται με τις περιοχές με φέρουσα ικανότητα «πολιτιστικού κεφαλαίου». Συγκροτούνται οι ευρείες περιοχές με «φέρουσα ικανότητα φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου», εντός των οποίων αναλαμβάνονται στοχευμένες χωρικές δράσεις για την προστασία και ανάδειξη των στοιχείων τους, από τις οποίες αναδεικνύεται η άρρηκτη σχέση της φυσικής και πολιτισμικής προσωπικότητας του καθέκαστα χώρου, καθώς και το διαχρονικό ιστορικό βάθος του και συνδέονται συστηματικά με προσπάθειες τόνωσης της παραγωγικής φυσιογνωμίας και αναπτυξιακής ανασυγκρότησης των ορεινών όγκων και των πολυπληθών παραδοσιακών οικισμών. Κατατάσσονται τα μεμονωμένα στοιχεία που περιλαμβάνονται εντός των περιοχών με «φέρουσα ικανότητα φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου» σύμφωνα με τη λειτουργία τους (αντιπροσωπευτικότητα) στο επίπεδο της Κρήτης, τη σημασία τους (μοναδικότητα, αναγνωρισιμότητα, αξιόλογη ποιότητα), αλλά και την επισκεψιμότητά τους (μεγάλος αριθμός αλλοδαπών και ελλήνων επισκεπτών), σε:
. διεθνούς σημασίας: Περιπατητικό μονοπάτι Ε4, Φαράγγι Σαμαριάς, η εντός των τειχών Πόλη των Χανίων, η Παλαιά Πόλη Ρεθύμνου, Κνωσός, Φρούριο Λιμένος (Κούλες) και τείχη της πόλεως του Ηρακλείου, Φαιστός, Ανάκτορο Μαλίων, Σπιναλόγκα , Ανάκτορο Ζάκρου και Φοινικόδασος στο Βάι, . εθνικής σημασίας: Σπήλαιο Ψυχρού, Μονή Τοπλού και ευρύτερη περιοχή (κτήμα), Ερημούπολη , Οροπέδιο Λασιθίου – Δικταίον Άντρον, Όρος Ίδη – Ιδαίον Άντρον – Ζώμινθος, Γόρτυς, Τύλισος, Αγία Τριάδα Φαιστού, Κουρταλιώτικο φαράγγι – Μονή Πρέβελης και ευρύτερη περιοχή, Ελεύθερνα, Παραδοσιακοί οικισμοί ενότητας (ζώνης τοπίου) Ρέθυμνο και ευρύτερη περιοχή, Μονές Αγία Τριάς – Γκουβερνέτου – Τσαγκαρόλου και Ακρωτήρι, Νήσος Γραμβούσα, Ασφέντου – Καλλικράτης και Παράκτια Ζώνη, Οροπέδιο Ομαλού, Νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα και Λευκά Όρη και παράκτια ζώνη.
Όλα τα λοιπά πολυπληθή μεμονωμένα στοιχεία κατατάσσονται σε περιφερειακής σημασίας. (*****) Σε εφαρμογή των απαιτήσεων της Σύμβασης για το Τοπίο, επιλέγονται και προωθούνται ως πιλοτικές εφαρμογές κατά προτεραιότητα εννέα χωρικές ενότητες τοπίων ιδιαίτερης σημασίας, οι οποίες αποτελούν τμήματα των ενιαίων ζωνών υψηλής προστασίας. Οι χωρικές ενότητες τοπίων ιδιαίτερης σημασίας υποστηρίζονται από το προτεινόμενο προς δημιουργία Κέντρο Ενιαίας Περιβαλλοντικής Πληροφόρησης –Ενημέρωσης στο Ρέθυμνο, από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Ηράκλειο, που δημιουργήθηκε και λειτουργεί και από το ευρωπαϊκό περιπατητικό μονοπάτι Ε4, που αποτελεί το ενοποιητικό στοιχείο τους.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: Επίσης τοπόσημα, τα οποία απαντώνται σχεδόν στο σύνολο του Κρητικού τοπίου και έχουν ιδιαίτερη σημασία, είναι τα ακόλουθα:
ñ Αρχαίες ελιές, συστάδες κρητικού φοίνικα, ποικιλίες quercus, αρωματικά φυτά, ñ Μικροί νησιώτικοι υγρότοποι, εποχιακά λίμνια, αμμοθίνες ñ Πεζούλες με ξερολιθιές, στέρνες, μύλοι, αλώνια, μητάτα, καλντερίμια, αρχαίες διαδρομές ñ Αρχαιολογικοί χώροι, αρχαία θέατρα, ñ Παραδοσιακοί οικισμοί, ιστορικά κτίρια, μνημεία, παραδοσιακή αρχιτεκτονική μορφολογία ñ Παραδοσιακές καλλιέργειες (υλικό και τεχνικές) ñ Θρησκευτικά μνημεία, εκκλησίες, μονές κτλ ñ ΤΙΦΚ, αισθητικά δάση ñ Ενδημικά φυτά και άγρια πανίδα (π.χ. καταφύγια άγριας ζωής) ΤΟΠΙΟ Οι κατευθύνσεις που αφορούν το τοπίο στο υφιστάμενο σχέδιο ΥΑ, είναι πολύ γενικές και χρήζουν εξειδίκευσης στον υφιστάμενο σχεδιασμό. Προκειμένου όμως αυτό να γίνει με ορθολογικό τρόπο είναι απαραίτητη η έκδοση και θεσμοθέτηση κοινών προδιαγραφών – μεθοδολογιών ένταξης του τοπίου στις μελέτες ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ, ενώ θα πρέπει να διευκρινίζεται τι θα πρέπει να γίνει με τις αναθεωρήσεις των ανωτέρω. Το αρμόδιο υπουργείο οφείλει να εκδώσει άμεσα με ΥΑ κοινές προδιαγραφές για την ορθολογική συστηματική ένταξη της συνιστώσας του τοπίου στα ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ και στις αναθεωρήσεις τους.
Απαραίτητος επίσης κρίνεται και ο ορισμός και η πιο λεπτομερής θεσμοθέτηση διοικητικής διαδικασίας για τη διαχείριση των θεμάτων που αφορούν το τοπίο, τόσο σε ότι αφορά αρμοδιότητες και υποστήριξη δημοσίων φορέων, που για τα θέματα τοπίου αφορούν πληθώρα υπηρεσιών (εφορίες αρχαιοτήτων, δασικές υπηρεσίες, τμήματα περιβάλλοντος), όσο και σε ότι αφορά τις υποστηρικτικές δομές αλλά και δομές διαβούλευσης και συνεργασίας.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να διασφαλιστεί η εκπροσώπηση κάθε περιφερειακής ενότητας, καθώς και ανοικτές διαδικασίες για την συμμετοχή της πληθώρας πολιτιστικών και περιβαλλοντικών συλλόγων και ΜΚΟ. Η πρόταση για τη σύσταση Κέντρου Ενιαίας Περιβαλλοντικής Πληροφόρησης – Ενημέρωσης δε θεωρείται η ενδεδειγμένη, διότι αφενός δημιουργεί μεγάλος πρόσθετο κόστος (βλ. Πρόγραμμα Δράσης Δ.1 – 17 εκ. ευρώ) και αφετέρου δεν διασφαλίζει την επαρκή γεωγραφική, διοικητική, νομική αλλά ούτε και την επιστημονική κάλυψη του θέματος.
Αντιπροτείνεται η Περιφερειακή Επιτροπή Περιβάλλοντος να συμπεριλάβει στις αρμοδιότητές της τα Θέματα Τοπίου, με διεύρυνσή της με εκπροσώπους λοιπών σχετικών με το Τοπίο Υπηρεσιών και Φορέων, με παράλληλη λειτουργία συντονιστικής Γραμματείας Περιβάλλοντος & Τοπίου, σε επίπεδο Περιφέρειας, με αρμοδιότητα την Περιβαλλοντική Πληροφόρηση & Ενημέρωση, με την συμβολή όλων των υφιστάμενων σχετικών φορέων, επιστημονικών και τεχνικών ερευνητικών υποδομών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ειδικών στα θέματα τοπίου του νησιού, όπως δε και των υφισταμένων Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.
Αντίστοιχα σε κάθε περιφερειακή ενότητα το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής (μετονομασμένο πλέον σε Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής & Τοπίου) να συμπεριλάβει στις αρμοδιότητές του τη γνωμοδότηση σε θέματα σχετικά με το τοπίο, με διεύρυνσή του με εκπροσώπηση υπηρεσιών, φορέων και επαγγελματικών συλλόγων.
Οι ως άνω προτάσεις δεν απαιτούν επιπλέον νέους φορείς, πόρους και μείζονες αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο, έχοντας παράλληλη ελάχιστη διοικητική και διαχειριστική υποστήριξη από υφιστάμενες δομές (π.χ. Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, ΕΛΚΕΘΕ κ.α.).
Προτείνουμε να δοθεί έμφαση στην προώθηση πόρων για την εκπόνηση μελετών και την υλοποίηση τυχόν έργων, που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν ουσιαστικά στον ορθολογικό σχεδιασμό και την αειφορική διαχείριση του τοπίου.
Συγκεκριμένα και ως προτεραιότητα στα θέματα τοπίου (καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εξειδικευμένο θεσμικό πλαίσιο), προτείνονται τα ακόλουθα: Ολοκληρωμένος σχεδιασμός στρατηγικής και σχεδίου δράσης και παρακολούθησης για την αειφορική διαχείριση, προστασία, ανάδειξη ή/και δημιουργία τοπίου – αυτή η μελέτη θα πρέπει να περιλαμβάνει τον γενικό χαρακτηρισμό τοπίων (landscape character assessment) και τυπολογίας για το σύνολο του νησιού. Μελέτες εξειδίκευσης και προγράμματος δράσεων για τις 9 χωρικές ενότητες τοπίων ιδιαίτερης σημασίας. Μελέτες για τις περιοχές υποβαθμισμένου τοπίου, με πρόβλεψη έργων αποκατάστασης ή/και δημιουργίας νέου τοπίου Μελέτη εξειδίκευσης και προγράμματος δράσεων για τις περιοχές που διασχίζει το Ε4 η μελέτη για εξειδίκευση γενικών αρχιτεκτονικών μορφολογικών κανονισμών, με αναφορά στον αρχιτεκτονικό παραδοσιακό χαρακτήρα των διαφόρων περιοχών της Κρήτης και η ένταξη τους στα ΓΠΣ και ΣΧΟΑΠ (π.χ. αξιοποίηση των σχετικών μελετών για τους οικισμούς στην Ανατολική Κρήτη) η εκπόνηση και αναθεώρηση ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ για το σύνολο της νήσου, οι οποίες να εντάσσουν εξειδικευμένες προτάσεις για την αειφορική διαχείριση του τοπίου, σύμφωνα με κοινές προδιαγραφές και πολιτικές για το τοπίο, όπως θα προταθούν από την επιτροπή τοπίου και τη γενική στρατηγική (βλ. προτεινόμενη τροποποίηση πίνακα ενότητας Δ)
ΦΥΣΗ
Περιοχές NATURA2000 Η αναφορά στις περιοχές NATURA2000 κρίνεται ανεπαρκής για την επίτευξη των στόχων τους, όπως ορίζεται από το υφιστάμενο ευρωπαϊκό και εθνικό νομικό πλαίσιο.
Προτείνεται η αναλυτική παρουσίαση της κατάστασης, με την εισαγωγή και συμπλήρωση του παρακάτω πίνακα, ο οποίος να παραθέτει αναλυτικά το σύνολο των περιοχών NATURA2000, εάν έχει εκπονηθεί ΕΠΜ, εάν έχει εγκριθεί, εάν έχει εκπονηθεί διαχειριστικό σχέδιο, εάν έχει εγκριθεί και εάν υπάρχει φορέας διαχείρισης.
Πίνακας Χ Κατάσταση Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών NATURA 2000
Με βάση τα ανωτέρω στοιχεία να προβλεφθεί ρητά εντός της παρούσας ΥΑ ρήτρα για την εκπόνηση και έγκριση των ΕΠΜ και Διαχειριστικών σχεδίων για το σύνολο τον υπολειπόμενων περιοχών NATURA2000 καθώς και πρόταση σχετικά με την συγκρότηση και λειτουργία φορέων διαχείρισης.
Επίσης απαραίτητη είναι η αναλυτική ένταξη και κοστολόγηση στο πρόγραμμα δράσης (Ενότητα Δ,) των ανωτέρω, ΕΠΜ, διαχειριστικών σχεδίων και Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών.
Προκειμένου να διασφαλιστεί η άσκηση συνδυασμένων πολιτικών στον ενιαίο χώρο «Φυσικό και Πολιτιστικό Περιβάλλον» άρα και εντός των περιοχών NATURA2000, προτείνεται η ένταξη στις προδιαγραφές των ΕΠΜ και Διαχειριστικών Σχεδίων, επιπρόσθετης ενότητας για των χαρακτηρισμό, τυπολογία και αειφορική διαχείριση του τοπίου σύμφωνη με τις προδιαγραφές των μελετών, που προβλέπονται για τις 9 χωρικές ενότητες τοπίων ιδιαίτερης σημασίας. Θα πρέπει να εξεταστεί ρητά η συνέργεια μεταξύ των φορέων του τοπίου και αυτών των περιοχών NATURA2000.
Οικότοποι προτεραιότητας Στην Κρήτη υπάρχουν οικότοποι προτεραιότητας και εκτός περιοχών NATURA 2000, οι οποίοι είναι προστατευόμενοι νομικά αλλά χρήζουν δράσης για την διασφάλιση τους. Προτείνεται ειδική αναφορά καθώς και πρόταση για την διαχείριση τους, από τους εκάστοτε κοντινότερους γεωγραφικά φορείς διαχείρισης NATURA 2000. Μικροί Νησιώτικοι Υγρότοποι Η Κρήτη βρίσκεται σε κομβικό σημείο για μεταναστευτικά πουλιά και συνεπώς η πληθώρα των υγρότοπων αλλά και μικρών νησιώτικών υγρότοπων που προστατεύονται συμφωνά με το ΠΔ ΦΕΚ ΑΑΠ 229/19.06.2012 χρήζουν ειδικής πρόβλεψης στο χωροταξικό αλλά και ανάδειξης, δεδομένης της σημασίας τους για τον φυσιολατρικό τουρισμό.
|
|||||||||||||||||
| B7: Αναπτυξιακό Πλαίσιο
Το αναπτυξιακό πρότυπο, που ίσχυσε στην Κρήτη την τελευταία δεκαετία 2000 – 2010, είχε ως αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του μεριδίου της στη συνολική προστιθέμενη αξία της χώρας και τη μείωση της απασχόλησης. Επιδιώκεται να ανατραπεί αυτή η εξέλιξη στο μέλλον, με την αναλυτική επεξεργασία και εφαρμογή μοντέλου ανάπτυξης για την περίοδο 2014-2021, που θα βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: o την ανάπτυξη και προώθηση του αγροτοδιατροφικού τομέα, o τη βελτίωση και προβολή του τουριστικού και πολιτιστικού προϊόντος, o την ενίσχυση της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης (*), και επειδή πλέον οι οικονομικοί πόροι είναι περιορισμένοι, με τη σειρά τους περιορίζουν τη διαμορφωτική παρέμβαση του δημόσιου τομέα, έτσι ώστε η κατανομή των όποιων δημόσιων πόρων είναι διαθέσιμοι, να παίζει αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της οικονομικής φυσιογνωμίας της περιοχής μελέτης. Με αυτόν τον τρόπο, η πρόβλεψη της οικονομικής φυσιογνωμίας της Περιφέρειας Κρήτης στο μέλλον συνεξετάζεται παράλληλα και συσχετίζεται ευθέως και με ποσοτικό τρόπο με το πρόγραμμα δράσης για την εφαρμογή του χωροταξικού σχεδιασμού.
Οι προβλέψεις της οικονομικής δραστηριότητας ανά κύριο κλάδο, σε όρους ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, προσδιορίζονται από συναρτήσεις της σχέσης κεφαλαίου/εργασίας και από μακροχρόνιες εξελίξεις, που εξαρτώνται εν πολλοίς από τη σύνθεση του κεφαλαίου σε κάθε κλάδο δραστηριότητας, από το επίπεδο γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και από τη συνολική δομή της οικονομίας που προσδιορίζει ακαμψίες ή αντίθετα ευελιξία στην αξιοποίηση του επενδυμένου κεφαλαίου. Εξαρτώνται επίσης από την ικανότητα για καινοτομία και προσαρμογή και για εκμετάλλευση ευκαιριών και αποφυγή κινδύνων (ολική παραγωγικότητα των συντελεστών). Σε ώριμες οικονομίες με αυξημένο απόθεμα κεφαλαίου, όπως η ελληνική, η βελτίωση της παραγωγικότητας της εργασίας εξαρτάται εν πολλοίς από την ικανότητα αξιοποίησης του αποθέματος κεφαλαίου, δηλαδή ουσιαστικά από την ανάπτυξη των γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και την άρση εμποδίων στην ανάπτυξη των ικανοτήτων και της επιχειρηματικότητας της κοινωνίας.
Στις συνθήκες που διαμορφώνονται: o αφενός, λόγω κρίσης και αναδόμησης πολλών τομέων παραγωγής υπηρεσιών που δεν είναι εμπορεύσιμες διεθνώς και, o αφετέρου, λόγω των προβλεπόμενων σημαντικών δράσεων ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού που θα χρηματοδοτηθούν από το ΣΕΣ 2014-2021, προβλέπεται γενικά αύξηση της ακαθάριστης παραγωγικότητας της εργασίας με αξιόλογο μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξης του 0,7% σε όλους τους τομείς, εκτός του πρωτογενή στον οποίο υπολογίζεται σημαντικά μεγαλύτερη αύξηση της ακαθάριστης παραγωγικότητας της εργασίας, ίση με 2,5%, λόγω των πολύ σημαντικών αναδιαρθρώσεων που ήδη έχουν αρχίσει.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: “και την επένδυση σε επιχειρήσεις της Κοινωνίας της Πληροφορίας & της Γνώσης,” – στόχος η δημιουργία και προστιθέμενης αξίας μέσω των νέων τεχνολογιών με διεθνή στόχευση – δεν πειράζει που είναι νησί (βλ. Ιρλανδία) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Β7.1. Πληθυσμός
Η Κρήτη αύξησε τον πληθυσμό της σε 682.928 κατοίκους το 2011, σε σχέση με το 2001, που ήταν 601.131 κάτοικοι και με το 1991, που ήταν 540.054, με μέσο ετήσιο ρυθμό μεταβολής να διατηρείται για την εικοσαετία υψηλότερος από αυτόν της Χώρας. Η αύξηση του πληθυσμού της Κρήτης, ιδιαίτερα τη δεύτερη δεκαετία 2001- 2011, αποδίδεται στην φυσική αύξηση του εγκατεστημένου πληθυσμού της και στην αύξηση του φοιτητικού δυναμικού των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων της. Σε όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν για τη μελλοντική εξέλιξη του πληθυσμού της, η Κρήτη κερδίζει πληθυσμό και κατά το επικρατέστερο ρεαλιστικό σενάριο η μέση ετήσια μεταβολή 2011-2021 εκτιμάται σε +0,5%, έναντι του 1,3% της προηγούμενης δεκαετίας και επομένως προβλέπεται πληθυσμός 719.028 κατοίκων, για το 2021. και πληθυσμός 757.036 κατοίκων, για το 2031, με εκτιμώμενο τον ίδιο ετήσιο ρυθμό μεταβολής. Κατά το ίδιο ρεαλιστικό σενάριο και σύμφωνα με τις παραμέτρους του χωροταξικού σχεδιασμού που εξετάστηκαν, προβλέπεται και για τις δύο επόμενες δεκαετίες, να μειωθεί σημαντικά ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής κυρίως στην Π.Ε. Ηρακλείου και δευτερευόντως στην Π.Ε. Χανίων, να μετριαστεί αυτός της Π.Ε. Ρεθύμνου και να αυξηθεί σημαντικά αυτός της Π.Ε. Λασιθίου, με πληθυσμό το: 2021 2031 έναντι του 2011
. Π.Ε. Ηρακλείου 351.978 366.314 338.052 . Π.Ε. Χανίων 180.557 189.791 171.822 . Π.Ε. Ρεθύμνης 103.165 113.958 97.059 . Π.Ε. Λασιθίου 83.327 91.367 75.955
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Β7.2. Απασχόληση
Σε όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν προβλέπεται αύξηση της απασχόλησης, που το 2010 αντιστοιχούσε σε 248.140 θέσεις εργασίας. Μετά τη μείωση με μέσο ετήσιο ρυθμό περί το -0,3% στη δεκαετία του 2001-2010, η συνολική απασχόληση προβλέπεται κατά το ρεαλιστικό σενάριο να αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 1,7% και να βρίσκεται το 2021 στα επίπεδα των 297.430 θέσεων εργασίας και 330.772, το 2031. Οι νέες θέσεις εργασίας δεν καλύπτονται όλες από το εργατικό δυναμικό που αντιστοιχεί στην αύξηση του μόνιμου πληθυσμού 2011, αλλά δημιουργούνται ανάγκες εισροής εργαζομένων από άλλες περιοχές εκτός της Περιφέρειας οι οποίοι εγκαθίστανται στην Κρήτη, σε ποσοστό 15,1% για το 2021 κατά το ίδιο ρεαλιστικό σενάριο και σε πιο ομαλοποιημένο ποσοστό για το 2031. Σημαντική αύξηση της απασχόλησης προβλέπεται από όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν για τον πρωτογενή τομέα, τη μεταποίηση τροφίμων και ποτών και τους κλάδους που συνδέονται με την παραγωγή του πρωτογενή και τη μεταποίηση τροφίμων και ποτών, δηλαδή μεταφορές εμπορευμάτων, αποθηκεύσεις, εμπόριο (κυρίως χονδρικό). Στους τομείς που εξαρτώνται από τον τουρισμό (κυρίως καταλύματα, εστίαση, λιανικό εμπόριο, πρακτορεύσεις, μεταφορές τουριστών), η προβλεπόμενη αύξηση στο ρεαλιστικό σενάριο η ισούται με 1,4%, ενώ στην υπόλοιπη μεταποίηση προβλέπεται συγκρατημένη αύξηση περί το 1,2% κατά μέσο όρο ετησίως και στους λοιπούς κλάδους, κυρίως δηλαδή στους εξαρτώμενους από το δημόσιο τομέα, προβλέπεται μηδενική αύξηση σε σχέση με το 2010-11.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Β7.3. Ανεργία
Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε σημαντικά στην Κρήτη την δεκαετία 2001-2011 στο 14,6% (2010) από 5,7% (2001). Εκτιμάται ότι το υψηλό σήμερα ποσοστό ανεργίας στην Κρήτη θα τείνει να μειώνεται σε ευθεία συνάρτηση με τις δημιουργούμενες θέσεις εργασίας. Όμως μακροχρόνιοι παράγοντες (π.χ., αναντιστοιχία χαρακτηριστικών προσφερόμενης και ζητούμενης εργασίας) δεν θα επιτρέψουν τη συρρίκνωση του ποσοστού ανεργίας σε πολύ χαμηλά επίπεδα, έστω και εάν το εργατικό δυναμικό που προκύπτει από τη φυσική εξέλιξη του μόνιμου πληθυσμού υπολείπεται κατά πολύ των αναγκαίων θέσεων εργασίας που συνεπάγεται η εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας. Έτσι, προβλέπεται ότι, με τη δημιουργία περίπου 50.000 νέων θέσεων εργασίας, η ανεργία στο ρεαλιστικό σενάριο θα είναι στα επίπεδα του 12 με 13% το 2021, μείωση που έχει μεγαλύτερη σημασία από ότι δείχνουν τα ποσοστά, γιατί επιτυγχάνεται παρ’ ότι ο αριθμός των αναζητούντων εργασία θα είναι αυξημένος, καθώς το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό μεταβάλλεται από 41,5% το 2010-2011 σε 47,5% το 2021. Την περίοδο 2021-2031, προβλέπεται να δημιουργηθούν ακόμη 33.500 νέες θέσεις εργασίας και το ποσοστό ανεργίας επί του εργατικού δυναμικού να μειωθεί στα επίπεδα του 8,0%.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Β7.4. Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία
Η απώλεια μεριδίων στη συνολική Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία της χώρας κατά την προηγούμενη δεκαετία λειτούργησαν περιοριστικά στην ανταγωνιστικότητα της Κρήτης και τα αίτια αποδίδονται στο μοντέλο του μαζικού τουρισμού και την υστέρηση σε σημαντικούς κλάδους όπως η γεωργία και η μεταποίηση. Για την αντιστροφή των τάσεων χρειάζεται να κατανεμηθούν στοχευμένα οι περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι της επόμενης προγραμματικής περιόδου στην προσπάθεια αναδιάρθρωσης της παραγωγικής της βάσης, εκμεταλλευόμενη τομείς στους οποίους έχει συγκριτικό πλεονέκτημα και δεν απαιτούν «βαριές» επενδύσεις. Με την εφαρμογή τέτοιων στοχεύσεων εκτιμάται ότι η Ακαθάριστη Περιφερειακή Προστιθέμενη Αξία θα αυξάνεται με μέσο ετήσιο ρυθμό, σε σχέση με το 2011, σε 2,2% στο ρεαλιστικό σενάριο και το 2021 θα είναι στα επίπεδα των 12.182,3 εκατ.€, έναντι 9,627,4εκατ.€ το 2010, με προβλεπόμενες συνολικές επενδύσεις το 2021 στα 4.113,4εκατ.€. Το ίδιο σενάριο, στο οποίο εκτιμάται ότι οι επιχειρηματικές επενδύσεις το 2021 θα αποτελούν το 66% των συνολικών επενδύσεων, χαρακτηρίζεται από σχετικά μικρή έμφαση στην προσέλκυση αυξημένων επενδύσεων και δίδεται έμφαση στην εργασία, καθώς οι απαιτούμενες επενδύσεις ανά δημιουργούμενη νέα θέση εργασίας είναι μόλις € 66,9 χιλ., ενώ σε ένα ακραίο υψηλό, αλλά όχι πιθανό, που εξετάστηκε απαιτούνταν €254,0 χιλ. Οι μεταβολές στη διάρθρωση της ΑΠΠΑ κατά τομέα/κλάδο δραστηριότητας είναι ανάλογες με αυτές που παρουσιάζονται στη διάρθρωση της απασχόλησης και το 2021 θα είναι στα επίπεδα του: . 15,7%, στους τομείς Δημόσια διοίκηση & άμυνα-υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση + Εκπαίδευση + Δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας & κοινωνικής μέριμνας, έναντι 18,5% το 2010, . 16,4% στους τομείς καταλύματα – εστίαση και 17,5% στις μεταφορές, πρακτορεύσεις και λιανικό εμπόριο, στα ίδια επίπεδα με το 2010 και . 10,4% στον πρωτογενή τομέα, 3,5% στη μεταποίηση τροφίμων – ποτών και 12,0% στους συνδεδεμένους κλάδους (κυρίως μεταφορές, αποθηκεύσεις, χονδρεμπόριο), έναντι 6,5% / 3,0% και 11,1%, το 2010. Όλα τα μεγέθη για το 2031, κατά το ρεαλιστικό σενάριο, παρουσιάζουν αντίστοιχους ρυθμούς μεταβολής, αλλά μετριάζεται γενικά ο ρυθμός μεγέθυνσής τους, σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Β7.5. Προβλέψεις βασικών μεγεθών στις Περιφερειακές Ενότητες και στους κεντρικούς δήμους για το 2021 και το 2031
Πέραν από τις προβλέψεις που έχουν καταγραφεί αμέσως προηγούμενα για τα μελλοντικά πληθυσμιακά μεγέθη των Περιφερειακών Ενοτήτων, επιχειρείται με πολυκριτηριακή μεθοδολογία, η προσέγγιση και άλλων μεγεθών. Κατά το ρεαλιστικό σενάριο προκύπτει ότι ο συνολικός ρυθμός μεταβολής της απασχόλησης ανά Περιφερειακή Ενότητα θα είναι υψηλότερος στο Λασίθι (2%) και χαμηλότερος σε Χανιά (1,5%), Ρέθυμνο (1,6%) και Ηράκλειο (1,7%). Δεν είναι όμως αρκετός ώστε να συνεπάγεται σημαντική διαφοροποίηση, σε σχέση με το 2010, στα ποσοστά συμμετοχής κάθε Περιφερειακής Ενότητας στη συνολική απασχόληση της Κρήτης. Ο πληθυσμός των παραγωγικών ηλικιών 20-64 ετών, με την εφαρμογή ειδικών ποσοστών γονιμότητας και θνησιμότητας ανά πενταετές κλιμάκιο ηλικίας στο μόνιμο πληθυσμό 2011 κάθε Περιφερειακής Ενότητας, προκύπτει ότι θα μειωθεί αξιόλογα στις Ενότητες Ηρακλείου (58,6% έναντι 60,5% το 2011) και Χανίων (59,5% έναντι 61,0%), οριακά μόνο στην Ενότητα Λασιθίου (57,8% έναντι 58,0%) , ενώ θα αυξηθεί στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου (59,5% έναντι 59,2%), λόγω των ιδιαιτεροτήτων της πυραμίδας του μόνιμου πληθυσμού 2011. Ο πληθυσμός του Δήμου Ηρακλείου αυξήθηκε με χαμηλότερο ρυθμό την δεκαετία 2001-2011, έναντι της προηγούμενης. Θεωρείται πιθανό και επιθυμητό να συνεχίσει να έχει ρυθμό χαμηλότερο της Περιφερειακής Ενότητας και στην επόμενη εικοσαετία και από 175.113 κατοίκους το 2011, να αποκτήσει 180.438 το 2021 και 185.925 το 2031. Ο πληθυσμός του Δήμου Αγίου Νικολάου αυξήθηκε με ρυθμό υψηλότερο μεν τη δεκαετία 1991-2001 και θετικό την επόμενη δεκαετία 2001-2011, παρά τη στασιμότητα του πληθυσμού της Περιφερειακής Ενότητας. Θεωρείται και επιθυμητό και πιθανό να συνεχίσει να έχει ρυθμό υψηλότερο της Περιφερειακής Ενότητας και στην επόμενη εικοσαετία από 28.113 κατοίκους το 2011, να αποκτήσει 32.533 το 2021 και 37.756 το 2031. Ο πληθυσμός του Δήμου Ρεθύμνης αυξήθηκε με ρυθμό σημαντικά υψηλότερο από αυτόν της Περιφερειακής Ενότητας τόσο στη δεκαετία 1991-2001 όσο και κατά την επόμενη δεκαετία 2001-2011. Θεωρείται και επιθυμητό και πιθανό να συνεχίσει να έχει ρυθμό υψηλότερο της Περιφερειακής Ενότητας και στην επόμενη εικοσαετία και από 62.686 κατοίκους το 2011, να αποκτήσει 69.465 το 2021 και 80.617 το 2031. Ο πληθυσμός του Δήμου Χανίων αυξήθηκε με ρυθμό, που σημαντικά υψηλότερο από αυτόν της Περιφερειακής Ενότητας και στις δυο δεκαετίες έως το 2011. Θεωρείται και επιθυμητό και πιθανό να συνεχίσει να έχει ρυθμό υψηλότερο της Περιφερειακής Ενότητας και στην επόμενη εικοσαετία και από 116.154 κατοίκους το 2011, να αποκτήσει 128.306 το 2021 και 138.948 το 2031. Από τα δύο αστικά κέντρα της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου, εκτιμάται ότι ο ρυθμός μεταβολής του πληθυσμού του Δήμου Σητείας θα παρουσιάσει ανάκαμψη και από 18.155 κατοίκους το 2011, θα αποκτήσει 19.410 το 2021 και 20.697 το 2031. Αντιστοίχως, εκτιμάται ότι ο πληθυσμός του Δήμου Ιεράπετρας από 27.450 κατοίκους το 2011, θα αποκτήσει 29.348 το 2021 και 31.293 το 2031.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Β7.6. Σύνοψη – Συμπέρασμα
Η αναπτυξιακή φυσιογνωμία της Κρήτης, όπως προκύπτει από τις προβλέψεις που υιοθετήθηκαν συνοψίζεται ως εξής: . Η Κρητική οικονομία επωφελείται από τους διαθέσιμους πόρους του ΣΕΣ 2014 – 2020 και επιτυγχάνει ρυθμό ανάπτυξης 2,2% κατά μέσο ετήσιο όρο στην περίοδο 2010-2021. . Η συνεχώς αυξανόμενη μεγάλη εξάρτηση από τον τουριστικό τομέα περιορίζεται. Ο βαθμός εξάρτησης αμβλύνεται οριακά, καθώς ο κλάδος των καταλυμάτων – εστίασης και οι συνδεδεμένοι με αυτόν κλάδοι επιβατικών μεταφορών, πρακτορεύσεων, και τμήματος του λιανικού εμπορίου αντιπροσωπεύουν το 2031 24,4%, έναντι 24,6% το 2021 και 25,1% το 2010. . Αντίθετα, ανακάμπτει ο αγροτοδιατροφικός τομέας, που κερδίζει 53.400 θέσεις απασχόλησης μεταξύ 2011 και 2031, αντιπροσωπεύοντας ποσοστό 39,9% της συνολικής απασχόλησης της Κρήτης το 2031, έναντι 38,1% το 2021 και 31,6% το 2011. . Ο πληθυσμός συνεχίζει να αυξάνεται, αφενός λόγω της, σχετικά με άλλες περιοχές της Ελλάδας, υγιούς πυραμίδας του μόνιμου πληθυσμού 2011 και, αφετέρου, λόγω των νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται. Φτάνει τις 757.036 κατοίκους το 2031, έναντι 719.028 το 2021 και 682.928 το 2011. . Αναστρέφεται η πληθυσμιακή κάμψη της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου (μέσος ετήσιος ρυθμός περίπου 1,0% στην περίοδο 2011-2031). Συνεχίζεται υγιής πληθυσμιακή ανάπτυξη της Ενότητας Ρεθύμνου (μέσος ετήσιος ρυθμός περίπου 0,6% – 0,9% στην περίοδο 2011-2031), ενώ η πληθυσμιακή αύξηση στις Ενότητες Χανίων και Ηρακλείου είναι πιο συγκρατημένη (μέσος ετήσιος ρυθμός <= 0,5% στην περίοδο 2011-2031). . Στους Δήμους-Έδρες των Περιφερειακών Ενοτήτων ο πληθυσμός αυξάνεται με ρυθμούς ελαφρά υψηλοτέρους από τον ρυθμό μεταβολής των Περιφερειακών Ενοτήτων με εξαίρεση τον Δήμο το Ηρακλείου, στον οποίο είναι λίγο χαμηλότερος. Προβλέπεται ότι ο πληθυσμός και των άλλων Δήμων σε όλες τις Ενότητες θα μεταβάλλεται με θετικό, αν και κατά κανόνα, συγκρατημένο ρυθμό.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ: ως προς τις στρατηγικές κατευθύνσεις χωρικής ανάπτυξης
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ1: Διάρθρωση και ιεράρχηση του οικιστικού δικτύου
Επιδιώκεται η πολυκεντρική οργάνωση της Κρήτης, με τη δημιουργία ολοκληρωμένου πολυπολικού οικιστικού / αναπτυξιακού πλέγματος, για την κατά το δυνατό εξασφάλιση της εδαφικής, κοινωνικής και οικονομικής συνοχής στον συνολικό χώρο. Το πολυπολικό πλέγμα αναπτύσσεται ισόρροπα στο εσωτερικό ευρύτερων γεωγραφικών/ αναπτυξιακών ενοτήτων, με την αρωγή -και την μεταξύ τους συνεργασία- των δυναμικών οικιστικών κέντρων που διαθέτουν κοινωνικές υποδομές. Τα μικρά και μεσαία οικιστικά κέντρα, που υποστηρίχτηκαν από τα διαδοχικά ΠΕΠ και απέκτησαν υποδομές, ήταν κατ’ αρχήν έδρες ΟΤΑ 1991 και στη συνέχεια έδρες Καποδιστριακών Δήμων, οι οποίοι συνολικά προβλέπεται από το παρόν ΠΠΧΣΑΑ να συγκροτούν μαζί με τις νέες έδρες των Καλλικράτειων Δήμων, όταν διαφέρουν από τους προηγούμενους, τα με λειτουργικά χαρακτηριστικά συνεργαζόμενα πλέγματα – δίκτυα οικισμών.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ1-1: Οικιστικό δίκτυο
Οι οικισμοί της Κρήτης, βάσει και των κατατάξεων των οικισμών σε επίπεδα από το ΓΠΧΣΑΑ και βάσει της δομής του τροποποιημένου νέου προτύπου, ιεραρχούνται σε: . Πρωτεύοντες εθνικούς πόλους: Ηράκλειο, έδρα της Περιφέρειας και Χανιά, έδρα της ομώνυμης Περιφερειακής Ενότητας, ως οικιστικά κέντρα 2ου επιπέδου, . Δευτερεύοντα εθνικό πόλο: Ρέθυμνο, έδρα της ομώνυμης Περιφερειακής Ενότητας, ως οικιστικό κέντρο 3ου επιπέδου. Η συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση του Ρεθύμνου δεν προβλέπεται από το Γενικό Πλαίσιο, η οποία έως ότου αναθεωρηθεί αναλόγως υπάγεται στις μεταβατικές διατάξεις, . Πρωτεύοντες πόλους περιφερειακής εμβέλειας: Άγιος Νικόλαος, έδρα της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου και Ιεράπετρα και Σητεία, κέντρα ενδοπεριφερειακών αναπτυξιακών ενοτήτων και αστικά κέντρα με πληθυσμό >10.000 κατοίκων, ως οικιστικά κέντρα 5ου επιπέδου, . Πόλους ανάπτυξης με ειδικό εθνικό και περιφερειακό ρόλο: Καστέλι Κισσάμου, Σούδα και Τυμπάκι, κέντρα ενδοπεριφερειακών αναπτυξιακών ενοτήτων, ως οικιστικά κέντρα 6ου επιπέδου ενισχυμένου, . Δευτερεύοντες πόλους περιφερειακής εμβέλειας: Νεάπολη, Λιμήν Χερσονήσου/Μάλια, Νέα Αλικαρνασσός, Γάζι, Αρκαλοχώρι, Μοίρες, Σπήλι, Πέραμα, Βάμμος/Βρύσες, Κάντανος/Παλαιόχωρα, λοιπά κέντρα ενδοπεριφερειακών αναπτυξιακών ενοτήτων και ειδικά συνεργαζόμενα κέντρα, ως οικιστικά κέντρα 6ου επιπέδου, . Λοιπούς οικισμούς, έδρες Καλλικράτειων Δήμων: Τζερμιάδο, Γούρνες, Πεζά, Ευαγγελισμός, Άγιοι Δέκα, Άνω Βιάννος, Αγία Φωτεινή, Ανώγεια, Χώρα Σφακίων, Καστρί Γαύδου, Γεράνι Χανίων (με υπογράμμιση οι οικισμοί που ήταν και έδρες Καποδιστριακών Δήμων), ως οικιστικά κέντρα 7ου επιπέδου ενισχυμένου και . Λοιπούς οικισμούς, τ. έδρες Καποδιστριακών Δήμων: Κουτσουράς, Ζίρος, Παλαίκαστρο, Θραψανό, Καστέλι, Αρχάνες, Γούβες, Προφήτης Ηλίας, Βενεράτο, Άγιος Μύρων, Κρουσώνας, Τύλισος, Επισκοπή ΗΡΑ, Ασήμι, Γέργερη, Ζαρός, Αγία Βαρβάρα, Πύργος, Γαράζο, Φουρφουράς, Πλακιάς, Επισκοπή ΡΕ, Αθάνατος, Άδελε, Καβρός, Καλύβες, Φρές, Πιθάρι, Κουνουπιδιανά, Γερολάκκος, Μουρνιές, Βαμβακόπουλο, Νέα Κυδωνία, Αλικιανός, Βουκολιές, Πλατανιάς, Κολυμπάρι, Δραπανιάς, Έλος και Καμπανός, ως οικιστικά κέντρα 7ου επιπέδου. Το δίκτυο των παραπάνω 70 οικισμών υποστηρίζεται και από τους ακόλουθους 30 περίπου οικισμούς, οι οποίοι υπήρξαν έδρες ΟΤΑ 91, με σχετικά εύρωστη πληθυσμιακή εικόνα έως και την απογραφή του 2011, ενώ συγχρόνως διαθέτουν κοινωνικές υποδομές. Πρόκειται για ειδικά συνεργαζόμενους οικισμούς με αυτούς του 6ου ή 7ου επιπέδου και είναι: (1) στην Π.Ε. Λασιθίου, Άγιος Γεώργιος (Οροπέδιο Λασιθίου), Τουρλωτή, Χανδράς, (2) στην Π.Ε. Ηρακλείου, Σταυρωμένος (Χερσονήσου), Ελαία, Μοχός, Γαρίπα, Σκινιάς, Μελέσες, Μεσοχώρι, Τεφέλι, Χάρακας, Πόμπια, Καμάρες, Αγία Βαρβάρα, Βαγιονιά, (3) στην Π.Ε. Ρεθύμνης, Αργυρούπολη, Ατσιπόπουλο, Γεράνι (Ρεθύμνης), Αμάρι, Αγία Γαλήνη, Μέλαμπες, Σέλια, Κοξαρέ, Πάνορμος, Σίσες, Λιβάδια και στην Π.Ε. Χανίων, Γεωργιούπολη, Κουρνάς και Ασή Γωνιά. Τέλος, υπάρχουν και οι λοιποί οικισμοί τέως έδρες ΟΤΑ 91, με κάποιες υποδομές και αυτοί, στους οποίους εξακολουθεί να αναφέρεται και το δίκτυο των ακόμη μικρότερων πολυάριθμων οικισμών της Περιφέρειας, το οποίο όμως σταδιακά αποψιλώνεται από πληθυσμό και για το οποίο από τα ΓΠΣ και τα ΣΧΟΟΑΠ θα πρέπει να αναζητηθούν οι δράσεις και τα μέτρα για την αντιμετώπιση των φαινομένων ερήμωσης. Η αναβάθμιση του Ρεθύμνου σε δευτερεύοντα εθνικό πόλο στηρίζεται στο ότι η πόλη εξελίσσεται σε ένα ιδιαίτερα δυναμικό αστικό κέντρο, με αναβαθμισμένες κοινωνικές και τεχνικές υποδομές και με πρόβλεψη υψηλότερου ρυθμού αύξησης του πληθυσμού του από αυτόν του Ηρακλείου και των Χανίων, έως και το 2031 και αναμένεται να παραλάβει και να προωθήσει με επάρκεια τις απαιτούμενες δραστηριότητες για την επιτυχία του καινοτομικού του ρόλου, ως κέντρου ανάδειξης και διάδοσης του δικτύου «ολοκληρωμένα και πολλαπλά παρελθόντα, με άξονα την έρευνα (ιστορία και φυσικό – πολιτιστικό περιβάλλον)».
|
Προτείνεται να δοθεί έμφαση όχι στους πόλους αλλά στους άξονες ανάπτυξης κατά μήκος των οποίων υπάρχουν οι πόλοι ανάπτυξης και να υπάρχει η δυνατότητα ένταξης εθνικής ή περιφερειακής σημασίας λειτουργιών κατά μήκος των αξόνων αυτών.
Επίσης, αντί για την αυστηρή ιεράρχηση των οικισμών, προτείνεται να εντοπιστούν «ομάδες – συστήματα συνεργαζόμενων οικισμών» ανά Αναπτυξιακή Ενότητα ή Υποενότητα (βλ. κεφ. Γ4) με πραγματικές – ουσιαστικές διασυνδέσεις).
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ1-2: Δίκτυα οικισμών/ πολύπολα
Στην προσπάθεια μετριασμού των φαινομένων αποψίλωσης θα συμβάλλει σημαντικά η συλλειτουργία και η συνεργασία των 100 οικιστικών κέντρων της Κρήτης ως δίκτυα οικισμών/ πολύπολα, με κοινές συμπληρωματικές κοινωνικές εξυπηρετήσεις και αντίστοιχα προσανατολισμένα προς την εξυπηρέτησή τους οδικά δίκτυα. Υποδεικνύονται τα ακόλουθα δίκτυα οικισμών/ πολύπολα, κέντρα αναφοράς εντός των ευρύτερων γεωγραφικών /αναπτυξιακών ενοτήτων, στα οποία θα μπορεί να εξυπηρετείται και το δίκτυο των μικρότερων οικισμών: 1. Σητεία, Ζίρος/Χανδράς, Παλαίκαστρο, Τουρλωτή, 2. Ιεράπετρα –Κουτσουράς, 3. Άγιος Νικόλαος -Νεάπολη -Τζερμιάδο/Άγιος Γεώργιος, 4. Γούρνες/ Σταυρωμένος- Ελαία, Γούβες, Επισκοπή, Λιμένας Χερσονήσου – Μάλια/Μοχός, 5. Ευαγγελισμός/Θραψανό -Καστέλι, Αρκαλοχώρι/ Γαρίπα- Σκινιάς, Άνω Βιάννος, 6. Άγιοι Δέκα/Βαγιονιά, Μοίρες/Πόμπια, Τυμπάκι, Ασήμι, Ζαρός/Καμάρες, Γέργερη, Αγία Βαρβάρα, Πύργος/Μεσοχώρι – Τεφέλι – Χάρακας, 7. Πεζά/Μελέσες, Αρχάνες, 8. Ηράκλειο, Βενεράτο, Άγιος Μύρων, Προφήτης Ηλίας, 9. Γάζι, Κρουσώνας, Τύλισος, 10. Πέραμα/Πάνορμος – Σίσες, Ανώγεια, Γαράζο/Λιβάδια, 11. Ρέθυμνο/Ατσιπόπουλο – Γεράνι, Επισκοπή/Αργυρούπολη – Ασή Γωνιά Χανίων, 12. Αθάνατος, Άδελε, Αγία Φωτεινή/Αμάρι, Φουρφουράς, 13. Σπήλι/Κοξαρέ -Μέλαμπες – Αγία Γαλήνη, Πλακιάς/Σέλια, 14. Βρύσες/Βάμμος- Κουρνάς- Γεωργιούπολη, Χώρα Σφακίων, Καβρός, Καλύβες, Φρές, 15. Χανιά, Πιθάρι/Κουνουπιδιανά, Γερολάκκος, Μουρνιές, Βαμβακόπουλο, Νέα Κυδωνία, 16. Γεράνι/Πλατανιάς, Αλικιανός, Βουκολιές, Κολυμπάρι και 17. Παλαιόχωρα /Κάντανος – Καμπανός, Καστρί Γαύδου, Έλος, Καστέλι Κισσάμου/Δραπανιάς.
|
Αντί για τα πολύπολα δίκτυα οικισμών που εκτείνονται σε διαφορετικές χωρικές ενότητες προτείνεται να εντοπιστούν «ομάδες – συστήματα συνεργαζόμενων οικισμών» ανά Αναπτυξιακή Ενότητα ή Υποενότητα με πραγματικές – ουσιαστικές διασυνδέσεις. Τα δίκτυα αυτά θα συνδέονται μεταξύ των με το πρωτεύον οδικό δίκτυο (εθνικό και επαρχιακό οδικό δίκτυο). (βλέπε προτάσεις προηγούμενης παραγράφου Γ.1-1. Οικιστικό δίκτυο).
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ1-3: Υπηρεσίες κοινωνικής και διοικητικής υποδομής
Γενικά τα οικιστικά κέντρα που υπήρξαν έδρες ΟΤΑ 91 εμπλουτίστηκαν και διαθέτουν κτιριακές υποδομές, για να εγκατασταθούν εκεί κοινωνικές και διοικητικές υπηρεσίες, απαραίτητες για την εξυπηρέτηση του πληθυσμού, όχι μόνον με ποσοτικούς όρους (αναγκαία υποδομή / αριθμός κατοίκων), αλλά και με ποιοτικούς (εγγύτητας σε σχέση με την κατοικία του πληθυσμού, κ.ά.). Διαπιστώνεται η αναγκαιότητα να συμπληρωθούν ορισμένα οικιστικά κέντρα με μικρής κλίμακας συμπληρωματικές κοινωνικές και διοικητικές υποδομές, όπως καταγράφεται στους συνοδευτικούς χάρτες και η οποία στηρίζεται στις ακόλουθες παραδοχές: . σε όλες τις έδρες των νέων Δήμων, εκεί όπου δεν διατίθεται ανάλογη υποδομή, θα δημιουργηθούν τα νέα διοικητικά κέντρα, προκειμένου να εγκατασταθεί το νέο επιστημονικό και διοικητικό προσωπικό, το οποίο θα τα στελεχώσει. Για τη δημιουργία τέτοιων κέντρων κρίνεται σκόπιμη η προώθηση διαδικασιών αποκατάστασης υφισταμένων παραδοσιακών κελυφών, ώστε να συμβάλουν στο πρότυπο της εναλλακτικής βιώσιμης ανάπτυξης, . σε όλες τις έδρες των νέων Δήμων και στα συνεργαζόμενα με αυτές οικιστικά κέντρα 7ου ενισχυμένου ή και 7ου επιπέδου, εάν ειδικά απαιτείται, εκεί όπου δεν διατίθεται ανάλογη υποδομή, δημιουργείται Περιφερειακό Ιατρείο, το οποίο θα λειτουργεί ως κέντρο πρόληψης, σε εβδομαδιαία βάση, εξαρτώμενο και στελεχωμένο από τα υφιστάμενα Κέντρα Υγείας, τα οποία είναι αρκετά τον αριθμό. Αυτές οι μικρές σε αναγκαίους χώρους μονάδες μπορεί να συνδυαστούν με τα διοικητικά κέντρα και να χωροθετηθούν στα ίδια ή σε ανάλογα παραδοσιακά κτίρια, . σε όλες τις έδρες των νέων Δήμων ή τα συνεργαζόμενα με αυτές οικιστικά κέντρα, εκεί όπου δεν διατίθεται ανάλογη υποδομή, θα δημιουργηθεί γυμνάσιο και λύκειο, με εξαιρέσεις για τις περιπτώσεις όπου σε μικρή απόσταση διατίθενται ανάλογες υποδομές ή όπου οι σημερινοί ή αναμενόμενοι πληθυσμοί δεν αιτιολογούν τέτοιες χωροθετήσεις. Επιδιώκεται η περαιτέρω υποστήριξη, εκεί όπου απαιτείται, με συμπλήρωση των υποδομών -διαπεριφερειακού και περιφερειακού ενδιαφέροντος- των οικιστικών κέντρων και πολυπολικών δικτύων, που οργανώνουν τις ευρύτερες αναπτυξιακές ενότητες και υποενότητες. Από τον περιφερειακό χωροταξικό σχεδιασμό η αναστολή λειτουργίας ορισμένων υπηρεσιών, λόγω της παρούσας πολύπλευρης κρίσης, αντιμετωπίζεται ως μεταβατικό φαινόμενο και εκτιμάται ότι στο μέλλον θα καταστεί δυνατό οι υπηρεσίες να παρέχονται στους πολίτες κανονικά. ¨Όσον αφορά στις αστικοποιημένες ζώνες, πλησίον των τριών μεγάλων αστικών κέντρων, των οποίων η αρχική χρήση ήταν παραθεριστική κατοικία, αλλά έχει καταλήξει να είναι πρώτη, για τον υπολογισμό των αναγκών σε υποδομές λαμβάνεται γενικά υπόψη η μονιμότητα του πληθυσμού.
|
Η κατανομή των υποδομών σε κάθε Δήμο δεν μπορεί να γίνει με απόλυτα κανονιστικό τρόπο όπως προτείνει το κεφ. Γ.1.3. διότι υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση στις υπάρχουσες υποδομές και στις δυνατότητες αξιοποίησης τους. Η κατανομή των υποδομών μπορεί να γίνει ανά Δήμο με τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ σε συμφωνία με την Δημοτική Αρχή ώστε να αξιοποιούνται οι υφιστάμενες υποδομές και να δημιουργούνται νέες εκεί που χρειάζονται και να αποφεύγονται σπατάλες πόρων σε μη αναγκαίες υποδομές. Ομοίως θα πρέπει να αναφερθεί ότι σε περιοχές ραγδαία αναπτυσσόμενες, εφόσον οι σημερινοί η αναμενόμενοι πληθυσμοί το δικαιολογούν, μπορεί να δημιουργηθεί Γυμνάσιο-Λύκειο και ανάλογες υποδομές, παρόλο που μπορεί να κατατάσσονται στους οικισμούς κατωτέρου του 7ου επιπέδου.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ1-4: Ρόλος των πόλεων της Κρήτης και εμπλουτισμός τους με υποδομές εθνικού,
διαπεριφερειακού και περιφερειακού ενδιαφέροντος Όπως επιτάσσει το ΓΠΧΣΑΑ, στον νησιωτικό χώρο του Αιγαίου ενισχύονται οι εθνικοί πόλοι Ηράκλειο – Χανιά, σε διασύνδεση με τον περιβάλλοντα χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μεσογείου και ενισχύονται οι συνεργασίες με το πολυπολικό νησιωτικό σύμπλεγμα (Βόρειο Αιγαίο, Κυκλάδες, Δωδεκάνησα), με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της συνοχής της ευρύτερης νησιωτικής ενότητας και των επιμέρους συνιστωσών της. Επιδιώκεται, ως στρατηγικής κατεύθυνσης πρωτοβουλία, ο προσδιορισμός του ειδικού ρόλου των σημαντικών πόλεων της Κρήτης και ο εμπλουτισμός τους με λειτουργίες ευρύτερης εμβέλειας, ώστε να εντάσσονται οργανικά στα διευρωπαϊκά δίκτυα συνεργασίας, λαμβάνοντας υπόψη τις υφιστάμενες σήμερα δυνατότητες και τάσεις, όχι μόνον σε υποδομές, αλλά και σε εξειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού, το οποίο τελικά θα κληθεί να πραγματώσει τον εκάστοτε επιλεγμένο ρόλο. Αλλά και στα μικρότερα οικιστικά κέντρα της Περιφέρειας προβλέπεται να δημιουργούνται συναφείς υποστηρικτικές υποδομές εμβέλειας, ώστε να υποστηρίζεται η συνεργασία των πόλεων και της υπαίθρου, με δημιουργία πλεγμάτων, τα οποία σκοπό έχουν να καθιστούν τον χώρο συνολικά ελκυστικό. Συνεπώς, συμπληρώνεται και εξειδικεύεται εκ νέου ο ρόλος των πόλεων σε προοπτική δεκαπενταετίας, με άξονες αναφοράς την έρευνα και τεχνολογία, τον πολιτισμό, την παραγωγή και πιστοποίηση γεωργοπεριβαλλοντικών προϊόντων, το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, τον ποιοτικό τουρισμό. Χωροθετούνται στις πόλεις όσες προβλεπόμενες από το ισχύον ΠΠΧΣΑΑ λειτουργίες δεν έχουν ήδη εγκατασταθεί, αλλά και κάποιες νέες των οποίων η παρουσία κρίνεται επιθυμητή, αλλά και ρεαλιστική:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ηράκλειο: πρωτεύων εθνικός πόλος διεθνούς, ευρωπαϊκής και διαπεριφερειακής
ακτινοβολίας, με άξονα την έρευνα – τεχνολογία και τον πολιτισμό (*) . Προβλέπεται να αποτελέσει, μαζί με την Αθήνα, την Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη, τον κορμό της ανάπτυξης ερευνητικής δραστηριότητας στη Χώρα, με κατεύθυνση τη βιοτεχνολογία και την πληροφορική. Διαθέτει την τεχνογνωσία να αναπτύξει δραστηριότητες στους τομείς της τηλεματικής, των δικτύων ΑΤΜ, των οπτικών ινών και να λειτουργήσει ως διεθνής τηλεπικοινωνιακός κόμβος και κόμβος τηλεϊατρικής στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο ρόλος του επομένως προσδιορίζεται επακριβώς, ως κέντρου με εθνική, ευρωπαϊκή και διεθνή ακτινοβολία, με άξονα την προηγμένη τεχνολογία, σε όλους τους τομείς. Προφανώς, το πολιτιστικό του πρόσωπο, ως κέντρο του Μινωικού πολιτισμού και κέντρο αρχείων, βιβλιοθηκών και μουσειακών συλλογών, με ιδιαίτερη αναφορά στη Μεσόγειο, οφείλει να το διατηρήσει και να το αναπτύξει. Ενδεικτικά οι δομές που μπορούν να αναπτυχθούν, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο, το Ίδρυμα Τεχνολογίας ‘Έρευνας, το ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε, το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. και τα λοιπά εγκατεστημένα ερευνητικά ιδρύματα, είναι: (**)Ερευνητικό κέντρο Ανάπτυξης Λογισμικού Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, Ινστιτούτο Αστροφυσικής σε συνεργασία με το Αστεροσκοπείο στο Σχίνακα, Παρατηρητήριο Χωροταξίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ευρωπαϊκό κέντρο Μεσογειακών Ερευνών, Οργανισμός Στήριξης Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων, Ερευνητικό Κέντρο Αγροτικής Βιοτεχνολογίας, Ινστιτούτο Βιοκλιματικού Σχεδιασμού, Κέντρο Μεσογειακής Περίθαλψης, Ινστιτούτο Γεωδυναμικού και Αντισεισμικού Σχεδιασμού, Διεθνής Κόμβος Τηλεϊατρικής και Συνεδριακό – Ερευνητικό – πολυλειτουργικό Κέντρο, συνδυασμένο με Πάρκο Αναψυχής στον ευρύτερο περιαστικό χώρο της Πόλης.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ ‘και τις ‘εφαρμογές’
(**) Να προστεθεί: “Ζώνη Καινοτομίας στην ευρύτερη περιοχή εντός ή πέριξ του Δήμου.”
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Χανιά: πρωτεύων εθνικός πόλος ευρωπαϊκής, μεσογειακής και διαπεριφερειακής
ακτινοβολίας, με άξονα τις επιστήμες, τις εφαρμογές και το περιβάλλον. Διαθέτει τις Σχολές του Πολυτεχνείου Κρήτης, με το ιδρυθέν στο μεταξύ διάστημα Τμήμα Αρχιτεκτόνων, το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο (Μ.Α.Ι.Χ.) που προτείνεται να εμπλουτιστεί με συμπληρωματικές δραστηριότητες για αναβάθμιση του έργου του στον τομέα έρευνας και εφαρμογής της αγροτικής οικονομίας (σύγχρονοι τρόποι καλλιεργειών), το Ινστιτούτο Υποτροπικών και Ελιάς, το ΚΕΓΕ, το Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου, την Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης και το Ίδρυμα Ελευθερίου Βενιζέλου, τα οποία αποτελούν θεσμούς εν λειτουργία και προσανατολίζονται με αναφορά τις εφαρμογές, τις επιστήμες και την προβολή των περιβαλλοντικών ιδιαιτεροτήτων του μεσογειακού χώρου. Ενδεικτικά, οι δραστηριότητες με τις οποίες μπορεί να εμπλουτιστεί η πόλη είναι: Μεσογειακό Κέντρο Δημοσιογραφίας, του οποίου έχει προ πολλού ανακοινωθεί η ίδρυση, καθώς και Σχολή Καλών Τεχνών, Τμήμα Μηχανικών Βιοϊατρικής και Βιοτεχνολογίας, Ινστιτούτο γεωδυναμικού και αντισεισμικού σχεδιασμού, στα πλαίσια του Πολυτεχνείου Κρήτης, συμπληρωμένα με την ίδρυση Συνεδριακού Κέντρου, σύμφωνα με το Ν.2160/93, άρθρο 41. Επιδιώκεται να ενισχυθεί περαιτέρω η λειτουργία του Κέντρου Πιστοποίησης, ο πυρήνας του οποίου έχει ήδη συγκροτηθεί από το ΜΑΙΧ, για εφαρμοσμένα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης και για οικολογικά προϊόντα, ομοίως στραμμένο στις ιδιαιτερότητες του μεσογειακού χώρου. Επίσης, λόγω της ύπαρξης του διεθνούς κόμβου οπτικών ινών έχει τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε Κέντρο Εμπορικών Συναλλαγών στο πλαίσιο της πολυκεντρικής ισόρροπης ανάπτυξης.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ρέθυμνο: δευτερεύων εθνικός πόλος ευρωπαϊκής και διαπεριφερειακής ακτινοβολίας, με άξονα την ιστορία και τον πολιτισμό.(*) Είναι έδρα του Πανεπιστημίου Κρήτης και μεταξύ άλλων σημαντικών Σχολών και Ιδρυμάτων, διαθέτει το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας και το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, με πλούσια ερευνητική δράση στον χώρο της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου. Στο μεταξύ διάστημα ιδρύθηκε και Τμήμα του ΤΕΙ Κρήτης, με αντικείμενο τη συντήρηση αρχαιοτήτων. Χωροθετικά βρίσκεται ανάμεσα στους σημαντικούς ορεινούς όγκους των Λευκών Ορέων και της Ίδης, κέντρο ευρείας χωρικής ενότητας, με πλούσιο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον.
Ο ρόλος της πόλης προσδιορίζεται σαφώς, ως κέντρου ανάδειξης των ολοκληρωμένων και πολλαπλών παρελθόντων, με άξονα την έρευνα (ιστορία και φυσικό – πολιτιστικό περιβάλλον), με την συνδρομή του Τομέα Φυσικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου και του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, τα οποία λειτουργούν στο Ηράκλειο. Επιδιώκεται να δημιουργηθεί εδώ το «Κέντρο Ενιαίας Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης – Πληροφόρησης» σε επίπεδο Κρήτης, η δομή του οποίου έχει προσεγγιστεί σε ικανοποιητικό επίπεδο από τους ερευνητικούς φορείς που συνεργάστηκαν στα πλαίσια της Πιλοτικής Δράσης ARCHI-MED της ΕΕ και το οποίο θα τροφοδοτεί μεταξύ άλλων με υλικό και τα επιμέρους κέντρα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ ‘και τις ‘εφαρμογές’
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Άγιος Νικόλαος: πρωτεύων πόλος περιφερειακής εμβέλειας, κέντρο προώθησης
του ποιοτικού τουρισμού. Σημαντικός τουριστικός πόλος με παράδοση και κέντρο παροχής υπηρεσιών, είναι σε θέση να παραλάβει τις υποδομές και το αντιστοιχούν ανθρώπινο δυναμικό, που απαιτείται για την προώθηση του ποιοτικού τουρισμού στην Κρήτη, με άξονα αναφοράς και συνεργασίας τις Περιφέρειες του Νότιου και του Βόρειου Αιγαίου. Δημιουργήθηκε το προβλεπόμενο Τμήμα του ΤΕΙ Κρήτης, στον τομέα της Διοίκησης Επιχειρήσεων, αλλά χρειάζεται επιστημονική και υλικοτεχνική υποστήριξη, ώστε να ανταποκρίνεται στην απαίτηση για παραγωγή στελεχών υψηλών απαιτήσεων, που έχει ανάγκη ο επιδιωκόμενος ποιοτικός τουρισμός.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Σητεία: πρωτεύων πόλος περιφερειακής εμβέλειας, κέντρο έρευνας των συνθηκών
φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, στη λεκάνη της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Η πόλη έχει σαφή αναφορά στις ανατολικές ακτές του νησιού, στις περιοχές των οποίων διατηρείται ακόμη η μνήμη του «άθικτου» φυσικού και του πλούσιου πολιτιστικού περιβάλλοντος, ιδιαίτερα στον αρχαιολογικό τομέα και έχει ήδη αναπτύξει συνεργασία η οποία πρέπει να ενισχυθεί και να διευρυνθεί, τόσο με τον τομέα Φυσικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Κρήτης, όσο και με το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ. Εδώ είναι δυνατό να χωροθετηθεί, σε μόνιμη λειτουργία, Ερευνητικό Ινστιτούτο / παράρτημα του ΙΤΕ, το οποίο θα συνεργάζεται με τα αντίστοιχα πανεπιστημιακά και ερευνητικά κέντρα του Ηρακλείου και του Ρεθύμνου. Το τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του ΤΕΙ Κρήτης, που δημιουργήθηκε εδώ, είναι απόλυτα συμβατό με τους στόχους ποιότητας πολιτιστικού περιεχομένου (κρητική διατροφή και κουζίνα) που έχουν τεθεί για την πόλη και την περιοχή της.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ιεράπετρα: πρωτεύων πόλος περιφερειακής εμβέλειας, κέντρο δημιουργίας
γεωργοπεριβαλλοντικής συνείδησης, με άξονα αναφοράς την Κρήτη και εκπαιδευτικό κέντρο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με άξονα αναφοράς και μεταφοράς της τεχνογνωσίας και στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. Αποτελεί το μοναδικό αστικό κέντρο του νησιού στο Νότο, που έχει αγροτικό χαρακτήρα και έντονα επιβαρημένο περιβάλλον, ακριβώς λόγω του είδους των γεωργικών δραστηριοτήτων, που αναπτύχθηκαν εδώ. Στην ευρύτερη περιοχή της, τον Αθερινόλακκο, δημιουργήθηκε και λειτουργεί το τρίο Ενεργειακό Κέντρο στην Κρήτη, το οποίο θα πρέπει να συνδυαστεί με την παραγωγή ενέργειας με ανανεώσιμες μορφές. Ο ρόλος της Πόλης είναι διακριτός και, πέραν του Τμήματος ΤΕΙ Εμπορίας και Διαφήμισης που ιδρύθηκε εδώ, επιδιώκεται να δημιουργηθεί Παραγωγική Σχολή στραμμένη (1) στην εκμάθηση παραγωγών για παραγωγή γεωργοπεριβαλλοντικών προϊόντων και (2) στη χρήση και τη λειτουργία ΑΠΕ.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Πέρα από τις μικρότερης κλίμακας υποδομές, προσανατολισμένες σε πολιτιστικές και
παραγωγικές δραστηριότητες, οι οποίες επιδιώκεται να δημιουργηθούν σε ολόκληρο το χώρο της νήσου και να αποδοθούν και σε μικρότερα αστικά κέντρα ειδικοί ρόλοι εμβέλειας, που να συνδυάζονται βέβαια και με συμπληρωματικές προτάσεις χωροθετήσεων. Ειδικότερα, προβλεπόταν από το εν ισχύ ΠΠΧΣΑΑ και δεν πραγματοποιήθηκαν οι ακόλουθες υποδομές:
. με κέντρο το Τμήμα ΤΕΙ του Αγίου Νικολάου, να λειτουργήσουν Παραγωγικές Σχολές για εξειδίκευση στελεχών στον ποιοτικό τουριστικό τομέα στο Σπήλι και στον Κίσσαμο, . με κέντρο την προτεινόμενη Παραγωγική Σχολή Ιεράπετρας, για εκμάθηση παραγωγών σε γεωργοπεριβαλλοντικά προϊόντα (εννοείται και η περιβαλλοντικά βιώσιμη κτηνοτροφία), να λειτουργούν παραρτήματά της στο Αρκαλοχώρι, Αρχάνες (κρασιά ποιοτικά), Μοίρες, Παλαιόχωρα (σε αναφορά και με τη Γαύδο) και Πέραμα και . με κέντρο το προτεινόμενο Μουσείο Περιβάλλοντος του Ρεθύμνου (*) και το υφιστάμενο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Ηρακλείου, να δημιουργηθούν μικρότερα, αλλά σημαντικά αντίστοιχα μουσεία στη Χώρα Σφακίων (ορεινός όγκος Λευκών Ορέων) , σε συνδυασμό με το δημιουργούμενο Ερευνητικό Κέντρο του Πανεπιστημίου στη Γαύδο, στα Ανώγεια (ορεινός όγκος Ίδης), στο Τζερμιάδο (ορεινός όγκος Δίκτης) και στο Παλαίκαστρο (ορεινοί όγκοι Λασιθίου και ανατολική ακτή).
Στο μεταξύ διάστημα από το 2003, υλοποιήθηκαν και λειτουργούν δύο νέα Αρχαιολογικά Μουσεία, στη Σητεία και στον Κίσσαμο.
|
(*) Με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή της δημιουργίας Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης στο Ρέθυμνο όπου θα είναι και η έδρα του ενιαίου Διαχειριστικού Φορέα και δεν εκμεταλλευόμαστε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης που ήδη έχει μεγάλη εμπειρία τόσο στα θέματα προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και δει των προστατευόμενων περιοχών όσο στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση δράσεων διεθνούς εμβέλειας .
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ2: Βασικές προτεραιότητες για την προστασία, διατήρηση και ανάδειξη
φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς
Οι περιοχές με «φέρουσα ικανότητα φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου» ενοποιούν τις περιλαμβανόμενες στο δίκτυο «Φύση 2000» εκτεταμένες περιοχές και τις ζώνες και μεμονωμένα στοιχεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος και συγκροτούν ενιαίο δίκτυο σε μεγάλες χωρικές ενότητες, στις οποίες εντάσσονται και όλα τα νησιωτικά σύνολα, μικρότερα ή μεγαλύτερα:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1. Στην Π.Ε. Ηρακλείου: (α) ενιαία ζώνη στο νότο, από ανατολικά προς δυτικά, αρχίζοντας από τις παρυφές της Δίκτης, συνεχίζοντας προς τα Αστερούσια, έως και την Φαιστό και προς βόρεια, έως τις ανατολικές παρυφές του Ψηλορείτη και (β)μικρότερη ζώνη στα βόρεια, που ενσωματώνει τον Γιούχτα, την Κνωσό και το ιστορικό – μνημειακό σύνολο της Πόλης του Ηρακλείου, καθώς και τη νήσο Δία.
2. Στην Π.Ε. Λασιθίου: (α) ενιαία ζώνη στα ανατολικά, αρχίζοντας από τα Περιβολάκια και τον Άγιο Γιώργη έως και βόρεια στο ακρωτήρι Σίδερο και τους Διονυσάδες και (β) εκτεταμένη ζώνη, από νότο προς βορρά, αρχίζοντας από τον Κουτσουρά, προς την Παχιά Άμμο, τον Άγιο Νικόλα ως τη Μίλατο και προς τα δυτικά, στην περιοχή της Κριτσάς έως τον ορεινό όγκο της Δίκτης Περιλαμβάνονται και οι νήσοι Χρυσή και Κουφονήσι. 3. Στην Π.Ε. Ρεθύμνης: ενιαία εκτεταμένη ζώνη, από ανατολικά, στις πλαγιές της Ίδης, από τα Ανώγεια και την Λοχριά, έως και την περιοχή του Μαρουλά και από νότια προς βόρεια, από το Σπήλι και το φαράγγι Πρασιανού έως το Πέραμα, ενσωματώνοντας και το ιστορικό – μνημειακό σύνολο της Πόλης του Ρεθύμνου. 4. Στην Π.Ε. Χανίων: (α) ζώνη στα ανατολικά, από τον Καβρό έως τα Άπτερα, (β) εκτεταμένη ζώνη από το Ακρωτήρι προς τα Χανιά και την παραλία έως τη Γραμβούσα και προς τον νότο έως την Παλαιόχωρα, ενσωματώνοντας και τα Λευκά Όρη, (γ) ζώνη στα νοτιοδυτικά, από την Ελαφόνησο έως και την ευρύτερη περιοχή του Έλους και (δ) οι νήσοι Γαύδος και Γαυδοπούλα. Στο εσωτερικό τους συναντώνται τα σημαντικά μεμονωμένα στοιχεία φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και τοπίου, όπως(*) οι αρχαιολογικοί χώροι, τα μνημεία και τα μνημειακά αστικά κέντρα , τα αρχαία θέατρα, τα ΤΙΦΚ, τα αισθητικά δάση, οι παραδοσιακοί οικισμοί, τα NATURA 2000, τα γεωπάρκα και τα τοπόσημα διεθνούς και εθνικού ενδιαφέροντος, νοούμενα ως στοιχεία του δικτύου Φυσικού και Πολιτιστικού Περιβάλλοντος της Κρήτης, διεθνούς, εθνικής, περιφερειακής σημασίας. Προτεραιότητα για την προστασία, διατήρηση και ανάδειξη της ενιαίας φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, αποτελεί η συγκρότηση και η εφαρμογή προγράμματος στοχευμένων χωρικών δράσεων από τους εν λειτουργία θεσμούς, περιφερειακούς και δημοτικούς, από τις οποίες αναδεικνύεται η άρρηκτη σχέση της φυσικής και πολιτισμικής προσωπικότητας του καθέκαστα χώρου, καθώς και το διαχρονικό ιστορικό βάθος του. Όλες οι δράσεις οφείλουν να έχουν συνθετικό χαρακτήρα και να συνδέονται με προσπάθειες παραγωγικής ανασυγκρότησης των ορεινών όγκων και των πολυπληθών παραδοσιακών οικισμών, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν είναι καν χαρακτηρισμένοι.
|
(*)ΠΡΟΣΘΗΚΗ – Παρεμβολή: “όπως αυτά ορίζονται στην ενότητα Β6” ΔΙΑΓΡΑΦΗ: “οι αρχαιολογικοί ……. ενδιαφέροντος”
Πρόκειται για επεκτάσεις και ενοποίηση με τις ρυθμίσεις του Δικτύου |ΦΥΣΗ 2000». Οι περιοχές που περιλαμβάνονται στο δίκτυο «Φύση 2000» δεν μπορούν να ενοποιηθούν με τις περιοχές με «φέρουσα ικανότητα φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου» διότι για τις πρώτες ισχύει διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο. Οι προτάσεις και ο υποκείμενος σχεδιασμός πρέπει να διαχωρίζουν τις περιοχές αυτές. Δεν υπάρχουν μελέτες βάσης για τον καθορισμό των αξιόλογων στοιχείων στις περιοχές αυτές, που περιλαμβάνουν και πολλές αδιάφορες περιοχές στις οποίες θα επιβληθούν περιορισμοί χωρίς λόγο. Προτείνεται η προστασία για τα «σημαντικά μεμονωμένα στοιχεία φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και τοπίο» των περιοχών αυτών να γίνεται με ζώνες προστασίας γύρω από τα στοιχεία αυτά από τον υποκείμενο σχεδιασμό (ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ).
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Σε εφαρμογή των απαιτήσεων της Σύμβασης για το Τοπίο, εντός του ενιαίου δικτύου
των «περιοχών με φέρουσα ικανότητα φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου», εντοπίζονται οι ακόλουθες εννέα χωρικές ενότητες «τοπία ιδιαίτερης σημασίας»:
. ΠΕ Λασιθίου – Ενότητα 1 / Ανατολικές ακτές, . ΠΕ Λασιθίου και ΒΑ Νομού Ηρακλείου – Ενότητα 2 / Κόλπος Μεράμπελου και ευρύτερη περιβάλλουσα περιοχή, (*) . Νομός Ηρακλείου – Ενότητα 3 / Ηράκλειο – Δίας – Κνωσός – Γιούχτας, (*) . Νομός Ηρακλείου – Ενότητα 4 / Αστερούσια – Γόρτυνα, . Νομός Ρεθύμνης – Ενότητα 5 / Ρέθυμνο και περιβάλλουσα περιοχή, . Νομός Ρεθύμνης – Ενότητα 6 / Μυλοπόταμος – Ίδη, . Νομός Χανίων – Ενότητα 7 / Χανιά – Ακρωτήρι – Βάμμος, . Νομός Χανίων – Ενότητα 8 / Δυτικές ακτές, έως Ακρωτήρι Κριός και . Νομοί Χανίων / Ρεθύμνης – Ενότητα 9 / Νότιες ακτές, έως Φραγκοκάστελο, για τις οποίες συγκροτείται ολοκληρωμένο πρόγραμμα ενεργειών και δράσεων, προκειμένου να προωθηθούν άμεσα ως πιλοτικές εφαρμογές και φυσικά δίχως να εγκαταλείπονται οι προσπάθειες ανασυγκρότησης του συνολικού χώρου. Οι χωρικές ενότητες τοπίων ιδιαίτερης σημασίας υποστηρίζονται από τις δραστηριότητες: (1) του προτεινόμενου προς δημιουργία Κέντρου Ενιαίας Περιβαλλοντικής Πληροφόρησης – Ενημέρωσης στο Ρέθυμνο, (2) του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στο Ηράκλειο, που δημιουργήθηκε και λειτουργεί και (4) που δύνανται να αναπτυχθούν κατά μήκος του ευρωπαϊκού περιπατητικού μονοπατιού Ε4, σε συνδυασμό και με τις ζώνες ανάπτυξης ήπιων μορφών τουρισμού και πολυδραστηριοτήτων στους ορεινούς και ημιορεινούς όγκους και στους οικισμούς.
|
Η σημερινή ονομασία των Νομών είναι «Περιφερειακές Ενότητες».
(*) Αναδιατύπωση και προσθήκη: ΕΝΟΤΗΤΑ 3/ Ντία- Ηράκλειο – Κνωσσός- Γιούχτας – Αρχαιολογικός Χώρος Πρ. Ηλία (ΡΟΚΑ)
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Το Κέντρο Ενιαίας Περιβαλλοντικής Πληροφόρησης – Ενημέρωσης αποτελεί ουσιαστικό κρίκο για την προώθηση της κοινής πολιτικής στους τομείς του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, υποστηρίζει ουσιαστικά και τις υφιστάμενες δομές των κέντρων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, καθώς και την προώθηση προγραμμάτων
εκπαίδευσης και πιστοποίησης. Το ευρωπαϊκό περιπατητικό μονοπάτι Ε4 αποτελεί ενοποιητικό στοιχείο των περιοχών με φέρουσα ικανότητα φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου, καθώς και των 7 από τις 9 ζώνες τοπίου ιδιαίτερης σημασίας, όπως αυτές εντοπίστηκαν. Η διαδρομή των 500 περίπου χιλιομέτρων φυσικού και πολιτισμικού ενδιαφέροντος του ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4, η οποία διατρέχει από άκρου εις άκρον το νησί, από το Καστέλι Κισσάμου έως τη Ζάκρο, αποτελεί πόλο έλξης διεθνούς εμβέλειας, προσελκύοντας κάθε χρόνο χιλιάδες αλλοδαπών και ελλήνων περιπατητών. Λόγω της κεντροβαρικής του θέσης όσο και λόγω της αξίας του μπορεί, με κατάλληλα μέτρα και δράσεις, να αποτελέσει στοιχείο παραγωγικής ανασυγκρότησης με πολυδραστηριότητες, καθώς και πληθυσμιακής τόνωσης των πολυπληθών παραδοσιακών οικισμών, όσο και των ζωνών τοπίου της. Για την προώθηση του προγράμματος εκπονείται Ειδική Μελέτη και εφαρμόζεται ολοκληρωμένη πιλοτική προγραμματική παρέμβαση, με στοχευμένες χωρικές δράσεις, με άξονα το μονοπάτι Ε4 και τα κατά μήκος του στοιχεία πολιτιστικού και φυσικού ενδιαφέροντος και τους σημερινούς και τους πιθανούς μελλοντικούς πόλους πολυδραστηριοτήτων.
|
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Προτείνεται αλλαγή σύμφωνα με προηγούμενες αναφορές (Β6)
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Συγχρόνως, βασικές προτεραιότητες για την προστασία, διατήρηση και ανάδειξη της
ενιαίας φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς ορίζονται:
. η έγκριση των εννέα Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) και των τριών Μελετών Ειδικών Σχεδίων Διαχείρισης που έχουν εκπονηθεί για την Περιφέρεια, (*) . η συνέχιση με έμφαση και ένταση της πολιτικής για χαρακτηρισμό, ανάδειξη και προστασία νέων (**) παραδοσιακών και αξιόλογων οικισμών, (***) καθώς και για οριοθέτηση νέων αρχαιολογικών χώρων και μνημειακών – ιστορικών συνόλων και στοιχείων, (****) . η θέσπιση ειδικών χρηματοδοτικών κινήτρων για τη διατήρηση των παραδοσιακών δραστηριοτήτων, με οικολογική προσέγγιση και διαχείριση και . η λήψη ειδικών μέτρων για την μη συνέχιση της αποψίλωσης των δασών (*****) και η άσκηση πολιτικών για τη φυσική επέκταση και ανανέωσή τους, όπως η άμεση θεσμική προστασία της «φυσικής» κληρονομιάς –δάση, χλωρίδα, πανίδα– και των τοπίων, καθώς και η ανάληψη δράσεων αναβάθμισης και αποτελεσματικών μέτρων προστασίας (διάβρωση εδαφών, αποψίλωση δασών, φαινόμενα ερημοποίησης, υφαλμύρωσης, κλπ), τα οποία παραμένουν αναποτελεσματικά και εκτός της αναγκαίας κλίμακας παρέμβασης.
Προσαρμόζεται το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και προτείνεται η σύσταση περιορισμένου αριθμού Περιφερειακών Διαχειριστικών Φορέων, οι οποίοι θα αναλάβουν: (1) την κατάρτιση και την προώθηση ενιαίου ολοκληρωμένου προγράμματος, με αναλυτική αναφορά και εκτίμηση κόστους των απαιτούμενων δράσεων, (2) τις συνεννοήσεις με τις επιμέρους αρμόδιες υπηρεσίες, (3) την εφαρμογή των προτάσεων των υφιστάμενων μελετών και την προώθηση των αναγκαίων νέων, (4) την επίσπευση της κατάρτισης και της θεσμοθέτησης των διαχειριστικών σχεδίων των λοιπών Προστατευόμενων Περιοχών της Κρήτης, που ανήκουν στο Εθνικό Σύστημα.
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ “-η εκπόνηση εναπομεινασών ΕΠΜ, Διαχειριστικών Σχεδίων – ο καθορισμός φορέων διαχείρισης περιοχών NATURA2000 καθώς και μηχανισμού χρηματοδότησής τους -η προστασία και ανάδειξη των μικρών νησιώτικων υγροτόπων -η προστασία οικότοπων προτεραιότητας που βρίσκονται εκτος περιοχών NATURA2000 -η εκπόνηση των μελετών για τον χαρακτηρισμό τυπολογία και αειφορική διαχείριση των χωρικών ενοτήτων τοπίου ιδιαίτερης σημασίας η εκπόνηση και αναθεώρηση ΓΠΣ και ΣΧΟΟΑΠ για το σύνολο της νήσου οι οποίες να εντάσσουν εξειδικευμένες προτάσεις για την αειφορική διαχείριση του τοπίου σύμφωνα με κοινές προδιαγραφές και πολιτικές για το τοπίο όπως θα προταθούν από την επιτροπή τοπίου και τη γενική στρατηγική (**) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: “και υφισταμένων” (***) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: “-η μελέτη για εξειδίκευση γενικών αρχιτεκτονικών μορφολογικών κανονισμών, με αναφορά στον αρχιτεκτονικό παραδοσιακό χαρακτήρα περιοχών της Κρήτης και η ένταξη τους στα ΓΠΣ και ΣΧΟOΑΠ”
(****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ: με την παράλληλη συνολική ανάδειξη νέων και υφιστάμενων. (*****) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: όπως απαγόρευσης εγκατάστασης ΑΠΕ εντός δασικών εκτάσεων
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Για το θεσμικό πλαίσιο πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν τα προτεινόμενα στο σημείο Β6
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Επίσης, βασική προτεραιότητα για την προστασία, διατήρηση και ανάδειξη της
φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς, αποτελεί η προσπάθεια για ανάταξη των μεγάλης κλίμακας ανατροπών του τοπίου, όπως αυτές καταγράφονται κυρίως στις παράκτιες ζώνες της Κρήτης χωρίς να λαμβάνονται ειδικά μέτρα για την προστασία και την ανάδειξη του τοπίου, στα ακόλουθα μεγάλα τοπία:
. Περιοχή των τ. Καποδιστριακών Δήμων Σητείας και Ιτάνου, . Παράκτια ζώνη υψηλής επισκεψιμότητας με μεγάλης κλίμακας ανατροπές στην ευρύτερη περιοχή της Ιεράπετρας, . Παράκτια ζώνη υψηλής επισκεψιμότητας με μεγάλης κλίμακας ανατροπές στη γραμμική βόρεια παραλιακή ζώνη και με ιδιαίτερα ισχυρή πίεση αστικοποίησης, από Αγία Πελαγία, στα δυτικά, έως Μάλια, στα ανατολικά, . Κάτω κοιλάδα της Μεσσαράς (Άγιοι Δέκα, Μοίρες, Τυμπάκι), . Κάτω (και μερικώς στην Άνω) κοιλάδα του Μυλοπόταμου, . Παράκτια ζώνη υψηλής επισκεψιμότητας στον Κόλπο της Σούδας (στην ευρύτερη περιοχή του Λιμανιού) και . Παράκτιες γραμμικές ζώνες Παλαιόχωρας-Κουντούρας και Φαλάσαρνας.
Στις παραπάνω περιπτώσεις κατά την εγκατάσταση έργων θα πρέπει να λαμβάνονται ειδικά μέτρα για την διατήρηση, προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Οι προσήκουσες πολιτικές, ώστε να επιχειρηθεί η ανάταξη των έντονων φαινομένων υποβάθμισης, εξειδικεύονται από τα υποκείμενα επίπεδα, τα ΓΠΣ και τα ΣΧΟΟΑΠ. (*)
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ : με βάση τις κατευθύνσεις των μελετών τοπίου. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ3: Χωρική οργάνωση και ανάπτυξη του παράκτιου, νησιωτικού και
ορεινού χώρου
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ3-1. Παράκτιες ζώνες οικιστικής ανάπτυξης και αστικών δραστηριοτήτων
Πρόκειται για τις ζώνες ανάπτυξης των κυρίως αστικών δραστηριοτήτων στις περιοχές των σημαντικών οικιστικών κέντρων της Κρήτης 2ου, 3ου και 5ου επιπέδου (Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Χανιά, Άγιος Νικόλαος, Ιεράπετρα, Σητεία), που συναντώνται στο σύνολό τους στις παράκτιες περιοχές. Η ολοκληρωμένη διαχείρισή τους προωθείται με εξειδικευμένο φυσικό χωροταξικό/πολεοδομικό σχεδιασμό, με σαφή κατεύθυνση την καταλληλότητα και την συμβατότητα των χρήσεων, την απόκτηση χώρων για κοινόχρηστους και κοινωφελείς σκοπούς, την προστασία και ανάδειξη των στοιχείων του φυσικού και του πολιτιστικού περιβάλλοντος, την υιοθέτηση των αρχών της συμπαγούς πόλης και την ανάληψη δράσεων για τον περιορισμό των επεκτάσεων, της εκτός σχεδίου δόμησης στις κρίσιμες παράκτιες περιοχές(*1) και στη γεωργική γη πρώτης προτεραιότητας, σύμφωνα με την οριοθέτησή της σε ζώνες και την κατηγοριοποίησή της σε βαθμούς προστασίας. (*2)
Προτείνεται περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης για παραθεριστική κατοικία, με διοχέτευσή της κατά το δυνατόν στο δίκτυο των οικισμών(*3) και θεσπίζονται μεγαλύτερες αρτιότητες σε ευαίσθητες κατηγορίες χρήσεων (δασικές εκτάσεις, γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, κλπ.). Οι προβλέψεις για την εξέλιξη του πληθυσμού στις έδρες των τεσσάρων Π.Ε., δηλαδή στις ευρείες αστικοποιημένες ζώνες για το 2021 και το 2031 επιτρέπουν την άσκηση τέτοιων πολιτικών, δεδομένου ότι εκτιμάται πως θα παραλάβουν περίπου 20.000 νέους κατοίκους την πρώτη δεκαετία (ποσοστό αύξησης 0,05%) και περίπου 25.000 τη δεύτερη (ποσοστό αύξησης 0,06%). Οι σήμερα θεσμοθετημένοι υποδοχείς για την ανάπτυξη των χρήσεων κατοικίας είναι σε θέση να παραλάβουν πολλαπλάσιο πληθυσμό.(*4)
Μέτρα για κατάργηση των εν ισχύ παρεκκλίσεων αρτιότητας και κατάτμησης λαμβάνονται και θεσμοθετούνται από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού.(*5)
|
(*1) Για να υλοποιηθεί η πρόταση της μελέτης για «περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης για παραθεριστική κατοικία, με διοχέτευσή της κατά το δυνατόν στο δίκτυο των οικισμών» πρέπει πρώτα να επιτρέπεται η δόμηση στο σύνολο του οικισμού – επιβάλλεται η έγκριση σχεδίου πόλης, η οποία είναι αδύνατον να γίνει με την υφιστάμενη νομοθεσία , για τους οικισμούς που δεν είναι ενταγμένοι σήμερα εντός των ορίων εγκεκριμένων ΓΠΣ ή ΣΧΟΟΑΠ – (βλ. παρατηρήσεις πιο πάνω για την ‘’B2: Ευρείες ζώνες ανάπτυξης αστικών δραστηριοτήτων’’ παράγραφο, σελ. 23 τεύχους 10 της μελέτης). Στο σημείο αυτό αναφέρονται όλοι οι οικισμοί , ενώ στην παράγραφο Β3.3 – σελ. 25 τ. τεύχους 10 – αναφέρονται οι ορεινοί και ημιορεινοί οικισμοί Τα μέτρα για κατάργηση των εν ισχύ παρεκκλίσεων θα πρέπει να εξετασθούν από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού κατά προστατευόμενη περιοχή και όχι γενική κατάργηση αυτών.
(*2) Οι εκτάσεις που περιλαμβάνονται στην «γεωργική γης πρώτης προτεραιότητας» αποτελούν περίπου το σύνολο της γεωργικής γης. Όμως σύμφωνα με την μελέτη, (βλ. παράγραφο Β2) «Η κατά χωρικές ενότητες κατηγοριοποίηση της γεωργικής γης καθορίζεται σύμφωνα με την οικεία νομοθεσία» η οποία όμως δεν είναι τώρα ενεργή.
(*3) βλέπε το παραπάνω (*1)
(*4) Οι εγκεκριμένες προδιαγραφές και ειδικότερα τα πρότυπα για τον υπολογισμό της χωρητικότητας των οικισμών ‘περιέχουν σφάλματα και χρειάζονται επανεξέταση. Για παράδειγμα για τον υπολογισμός της έκτασης των τουριστικών εγκαταστάσεων καθορίζεται ως πρότυπο τα 8 μ2 ανά κλίνη, που είναι προφανές λάθος διότι το πραγματικό εμβαδόν ανά κλίνη των υφισταμένων τουριστικών μονάδων είναι άνω των 20 – 25 μ2 ανά κλίνη. Η χρήση του προτύπου των 8 μ2/κλίνη έχει ως συνέπεια την υποεκτίμηση στο 1/3 περίπου της αναγκαίας έκτασης για τουριστικές εγκαταστάσεις μέσα σε οικισμούς ή σχέδια πόλης.
(*5) Τα μέτρα για κατάργηση των εν ισχύ παρεκκλίσεων θα πρέπει να εξετασθούν από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού κατά προστατευόμενη περιοχή και όχι γενική κατάργηση αυτών.
(*6) Από το παρόν ΠΠΣΧΑΑ δεν θα έπρεπε να αναφέρεται ότι οι παραθεριστικές κατοικίες θα κατευθύνονται προς το εσωτερικό και θα αναπτύσσονται στους ορεινούς και ημιορεινούς οικισμούς αδιακρίτως χωρίς να γίνεται αναφορά για τους περιορισμούς προκειμένου να αποφευχθούν τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι άλλες μεσογειακές χώρες που επένδυσαν σε αυτή την στρατηγική. Παρακαλούμε να ενσωματωθεί η παρατήρηση μας, ότι η οποιαδήποτε υποδομή φιλοξενίας αναπτύσσεται στην ενδοχώρα θα πρέπει να συνάδει με το πλαίσιο ανάπτυξης του τουρισμού υπαίθρου και αγροτουρισμού . (π.χ διάχυτο ξενοδοχείο κ.λ.π). Αυτό το μοντέλο συνάδει με τα χαρακτηριστικά , την κουλτούρα των κατοίκων, την προστασία των φυσικών πόρων, και ταυτόχρονα ενισχύει τον κοινωνικό ιστό, μέσω των συνεργειών και συνεργασιών των μικρής κλίμακας τοπικών επιχειρήσεων. Όλο αυτό το πλέγμα δημιουργεί το «τοπικό προϊόν».
(*7) Σε δασικές εκτάσεις επιτρέπονται μόνο τα έργα και οι εγκαταστάσεις που αναγράφονται στις διατάξεις της δασικής Νομοθεσίας (Ν.998/1979 όπως αντικαταστάθηκε με τον Ν.4280/2014 (ΦΕΚ159/Α/8-8-2014) περί «Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και ιδιωτικής πολεοδόμησης-Βιώσιμη ανάπτυξη οικισμών. Ρυθμίσεις δασικής νομοθεσίας και άλλες διατάξεις») |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ3-2. Παράκτιες ζώνες αστικής, οικιστικής, τουριστικής ανάπτυξης και
παραθεριστικής κατοικίας
Στην Κρήτη οι ευρείες ζώνες όπου αναπτύσσονται οι αστικές, οικιστικές, τουριστικές δραστηριότητες και οι χρήσεις παραθεριστικής κατοικίας είναι κοινές και εντοπίζονται στις κρίσιμες παράκτιες περιοχές. Η ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων αστικοποιημένων ζωνών προϋποθέτει εξειδικευμένο φυσικό χωροταξικό/πολεοδομικό σχεδιασμό, με σαφή κατεύθυνση την καταλληλότητα και την συμβατότητα των χρήσεων, την απόκτηση χώρων για κοινόχρηστους και κοινωφελείς σκοπούς, την προστασία και ανάδειξη των στοιχείων του φυσικού και του πολιτιστικού περιβάλλοντος, την υιοθέτηση των αρχών της συμπαγούς πόλης και την ανάληψη δράσεων για την αντιμετώπιση της νόμιμης εκτός σχεδίου και της αυθαίρετης δόμησης.(*1)
Σε τυχόν αναθεωρήσεις εγκεκριμένων ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ, καθώς και στις εκπονούμενες Μελέτες ΓΠΣ / ΣΧΟΟΑΠ εξειδικεύονται και εφαρμόζονται οι διατυπώσεις του Γενικού, του Ειδικού Πλαισίου για τον Τουρισμό και του Περιφερειακού Πλαισίου. Η εξειδίκευση αφορά ειδικότερα στην τήρηση της αρχής της συμπαγούς πόλης και του περιορισμού της εκτός σχεδίου δόμησης γενικά, αλλά και του περιορισμού των επεκτάσεων και της εκτός σχεδίου δόμησης στις κρίσιμες παράκτιες περιοχές και στη γεωργική γη πρώτης προτεραιότητας, σύμφωνα με την οριοθέτησή της σε ζώνες και την κατηγοριοποίησή της σε βαθμούς προστασίας. Προτείνεται περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης για παραθεριστική κατοικία, με διοχέτευσή της (*6) κατά το δυνατόν στο δίκτυο των οικισμών και θεσπίζονται μεγαλύτερες αρτιότητες σε ευαίσθητες κατηγορίες χρήσεων (δασικές εκτάσεις,(*7) γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας, κλπ.).
Μέτρα για κατάργηση των εν ισχύ παρεκκλίσεων αρτιότητας και κατάτμησης απαραίτητα για την Κρήτη αλλά όχι μόνον, λαμβάνονται και θεσμοθετούνται από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού.(*5)
Ως πρότυπο εξέλιξης της τουριστικής δραστηριότητας επιλέγονται οι ήπιες μορφές πολυθεματικού οργανωμένου τουρισμού, εναλλακτικού και ποιοτικά αναβαθμισμένου τύπου. Από το υπερκείμενο εν ισχύ Ειδικό Πλαίσιο του τουρισμού οριοθετούνται ευρείες ζώνες τουριστικής ανάπτυξης, ενώ από το παρόν Περιφερειακό Πλαίσιο προβλέπεται εξειδίκευσή τους, στο πλαίσιο της διαδικασίας ανάδρασης. Οι κατευθύνσεις για τον λοιπό -εκτός των ως άνω οριζόμενων ζωνών- παράκτιο «εκτός σχεδίου» χώρο είναι η θεσμοθέτηση αυστηρότερων διατάξεων, από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ.3-2.1: Ορίζονται, δίχως να διαφοροποιούνται ουσιαστικά τα όριά τους από αυτά του ισχύοντος ΠΠΧΣΑΑ, ως παράκτιες ζώνες αστικών δραστηριοτήτων / οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης και ποιοτικής / περιβαλλοντικής αναβάθμισης οι ζώνες: (1) από Διόνυσο έως Παπαδόκαμπο περί την Σητεία, (2) από Παχιά Άμμο έως Σέλλες περί τον Άγιο Νικόλαο, (3) από Ανώγεια Μιλάτου έως Φόδελε περί το Ηράκλειο – Χερσόνησο, (4) από Μπαλί έως Σέλια περί το Ρέθυμνο – Γεωργιούπολη και (5) από Κόκκινο Χωριό Παραλία έως Κολυμπάρι περί τα Χανιά. Πέραν των γενικών κατευθύνσεων, που προαναφέρονται, ειδικά ως προς την τουριστική δραστηριότητα αντιστοιχούν κυρίως στις αναπτυγμένες και εν μέρει στις αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές (Α1 και Α2) του Ειδικού Πλαισίου και στα πλαίσια των διατάξεων της ανάδρασης επιδιώκεται η αντιστοίχιση τους με τις αναπτυγμένες τουριστικά περιοχές (Α1), ενώ αποφεύγεται στο μέτρο του δυνατού η έγκριση νέων αιτημάτων για ανάπτυξη μορφών μονοθεματικού μαζικού τουρισμού.(*)
Απαιτείται αλλαγή του τρόπου μεταχείρισης των συγκεκριμένων κρίσιμων ζωνών, με ανάληψη δράσεων αποφόρτισης των υψηλών πιέσεων και αναβάθμισης του δομημένου χώρου, με εργαλεία τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού και τις ειδικές ρυθμίσεις, ώστε να επιτευχθεί η εξυγίανση και η περιβαλλοντική / ποιοτική αναβάθμισή τους. Η στοχευμένη διαχείρισή τους θα επιδιωχθεί με εξειδικευμένο φυσικό σχεδιασμό, με όρους και περιορισμούς στη δόμηση και με έλεγχο της καταλληλότητας και συμβατότητας των χρήσεων. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ειδικού Πλαισίου, προωθούνται κατά προτεραιότητα, μεταξύ άλλων, η αναβάθμιση και μετατροπή υφισταμένων ξενοδοχειακών καταλυμάτων σε σύνθετα τουριστικά καταλύματα, οι ολοκληρωμένες πολιτικές τουριστικής ανάπτυξης μέσω οργανωμένων υποδοχέων και ο περιορισμός της κατασκευής νέων καταλυμάτων 3, 4 και 5 αστέρων. (**)
|
(*) Γιατί περιορισμός ; χρειάζεται τεκμηρίωση.
(**) Το Ειδικό Πλαίσιο για τον τουρισμό του 2013 στον Άρ.5 αναφέρει: “i) Περιορισμός της κατασκευής νέων καταλυμάτων σε κατηγορίες 4 και 5 αστέρων. ” για τις περιοχές Α1 Αναπτυγμένες και “Περιορισμός της κατασκευής νέων καταλυμάτων σε κατηγορίες 3, 4 και 5 αστέρων” για τις περιοχές Α2 Αναπτυσσόμενες. Κατά συνέπεια και αφού το πνεύμα του χωροταξικού είναι η αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος το κείμενο πρέπει να διορθωθεί και να αναφέρει “και περιορισμός της κατασκευής νέων καταλυμάτων σε κατηγορίες 3, 4 και 5 αστέρων.” όπως εξάλλου αναφέρεται και σε άλλα σημεία του κειμένου.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Τι προβλέπεται με τα καταλύματα με κλειδιά (διαμερίσματα, δωμάτια) και τις τουριστικές επαύλεις και κατοικίες; |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ.3-2.2 Ορίζονται ως παράκτιες ζώνες ελέγχου οικιστικής / τουριστικής ανάπτυξης και
ποιοτικής/ περιβαλλοντικής αναβάθμισης οι ζώνες: (1) από Ασπρόλιθο Γούδουρα έως και Βάτο Μύρτου περί την Ιεράπετρα, (2) από Μάταλα έως Φραγκοκάστελο, στη νότια ακτή των Π.Ε. Ηρακλείου, Ρεθύμνου και Χανίων και (3) από Αγία Κυριακή έως και Ανύδρου, ανατολικά της Παλαιόχωρας. Πέραν των γενικών κατευθύνσεων, ειδικά ως προς την τουριστική δραστηριότητα αντιστοιχούν στις αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές (Α2) του Ειδικού Πλαισίου και επιδιώκεται η ανάπτυξή τους με ήπιους και ποιοτικούς όρους, κυρίως ως προς τον βαθμό χωρικής συγκέντρωσης, ώστε να λειτουργήσουν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά με τις τουριστικές δραστηριότητες του βόρειου άξονα. Λαμβάνονται μέτρα ώστε να αποφευχθεί η επανάληψη των σημερινών κακών πρακτικών του μονοθεματικού μαζικού τουρισμού και επιδιώκεται η παροχή υπηρεσιών υψηλού ποιοτικού επιπέδου.
Η ανάπτυξή τους θα επιδιωχθεί με εργαλεία τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού, με οριοθέτηση των ζωνών ανάπτυξης της παραθεριστικής κατοικίας και με εξειδικευμένο φυσικό σχεδιασμό, όρους και περιορισμούς στη δόμηση και έλεγχο της καταλληλότητας και συμβατότητας των χρήσεων. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ειδικού Πλαισίου για τον τουρισμό, προωθούνται κατά προτεραιότητα, μεταξύ άλλων, ολοκληρωμένες τουριστικές παρεμβάσεις (οργανωμένοι υποδοχείς, σύνθετα καταλύματα), παροχή κινήτρων για εκσυγχρονισμό υφιστάμενων τουριστικών μονάδων, περιορισμός της κατασκευής νέων καταλυμάτων σε κατηγορίες 3, 4 και 5 αστέρων.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ.3-2.3: Ορίζονται ως παράκτιες ζώνες ήπιας οικιστικής / τουριστικής ανάπτυξης και
προστασίας / ανάδειξης πολιτιστικών και φυσικών πόρων οι ζώνες της ανατολικής και της δυτικής ακτής του νησιού, διότι διαθέτουν προϋποθέσεις ανάδειξης του τοπίου και των πλούσιων φυσικών και πολιτιστικών πόρων, καθώς και ανάπτυξης διαφοροποιημένου τουριστικού προϊόντος υψηλών προδιαγραφών καθώς και ειδικού και εναλλακτικού τουρισμού, με παροχή υπηρεσιών που να διαφοροποιείται από το κυρίαρχο μοντέλο μαζικού τουρισμού ως προς τους πόρους που αξιοποιούνται, το βαθμό χωρικής συγκέντρωσης, καθώς και τη χρονική περίοδο ανάπτυξής τους. Ειδικά, ως προς την τουριστική δραστηριότητα αντιστοιχούν στις αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές (Α2) του Ειδικού Πλαισίου και στο πλαίσιο αυτό προωθείται η προστασία και ανάδειξη της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς και η εξυγίανση της υπάρχουσας κατάστασης
Και σε αυτήν την περίπτωση, η ανάπτυξή τους θα επιδιωχθεί με εργαλεία τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού και με εξειδικευμένο φυσικό σχεδιασμό, όρους και περιορισμούς στη δόμηση και έλεγχο της καταλληλότητας και συμβατότητας των χρήσεων. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ειδικού Πλαισίου για τον τουρισμό, επιδιώκεται η προσαρμογή της τυπολογίας των υφισταμένων καταλυμάτων σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των περιοχών και των ειδικών εναλλακτικών μορφών που τις υποστηρίζουν, αναβάθμιση και μετατροπή υφισταμένων ξενοδοχειακών καταλυμάτων σε σύνθετα τουριστικά καταλύματα ήπιας ανάπτυξης, ολοκληρωμένες τουριστικές παρεμβάσεις (οργανωμένοι υποδοχείς ήπιας ανάπτυξης, σύνθετα καταλύματα ήπιας ανάπτυξης), περιορισμός της κατασκευής νέων καταλυμάτων σε κατηγορίες 3, 4 και 5 αστέρων.
|
Η ακριβής οριοθέτηση των ζωνών του Ε.Χ.Π. Τουρισμού μπορεί να γίνει μόνο με τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ για θεσμικούς (αρμοδιότητα) και τεχνικούς λόγους (ακριβής οριοθέτηση σε χάρτες κλίμακας 1:5000) ενώ το Χωροταξικό της Περιφέρειας μπορεί να δώσει κατευθύνσεις για την οριοθέτηση αυτή.
Επίσης η προστασία των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών γίνεται μέσω των εγκεκριμένων ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ τα οποία σε πολλές περιπτώσεις ορίζουν ζώνες προστασίας περισσότερες από τις ήδη θεσμοθετημένες (π.χ ζώνες προστασίας τοπίου, υδρολογικές λεκάνες, αρδευόμενες περιοχές κλπ.). Συνεπώς δεν βλέπομε τον λόγο για τον οποίο πρέπει να μεταβληθεί η υφιστάμενη κατηγοριοποίηση των περιοχών από το Ε.Χ.Π. Τουρισμού.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ3.3. Μικρός νησιωτικός χώρος
Ο μικρός νησιωτικός χώρος της Κρήτης, ο οποίος πλην της Γαύδου δεν κατοικείται, διαθέτει σημαντικό πολιτιστικό απόθεμα, το οποίο προστατεύεται και σχεδόν στο σύνολό του και περιλαμβάνεται εντός του καταλόγου του δικτύου «Φύση 2000». Ο μικρός νησιωτικός χώρος αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του ενιαίου δικτύου με φέρουσα ικανότητα φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου και επομένως ισχύουν οι κατευθύνσεις για την προστασία και ολοκληρωμένη ανάδειξή του, όπως αναφέρονται στο οικείο κεφάλαιο «φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον». Ο χώρος, πέρα από τα μνημεία και τα ιστορικά κελύφη που διαθέτει, είναι σήμερα και προβλέπεται να παραμείνει αδόμητος, με αποκατάσταση των υπαρχόντων παραδοσιακών κτισμάτων και κάστρων. Συγχρόνως, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, με πρόγραμμα που θα καταρτιστεί από τον Φορέα Διαχείρισης, ο έλεγχος του αριθμού και της κίνησης των πολυπληθών επισκεπτών, με δημιουργία μονοπατιών και μικρών υποδομών, όπου θα δύνανται να κυκλοφορούν.
Ιδιαίτερη μέριμνα θα πρέπει να δοθεί στην κατοικημένη Νήσο Γαύδο, όπου παράλληλα με την προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, θα πρέπει να μελετηθούν συνολικά και να προωθηθούν προσεκτικές παρεμβάσεις ήπιας τουριστικής ανάπτυξης, συνδεδεμένες με εφαρμογές ΑΠΕ προκειμένου να συγκρατηθεί εκεί και να επανέλθει ο πληθυσμός. Ειδικά για τη Γαύδο, προκρίνεται να ενταχθεί σε ειδική διαδρομή του περιπατητικού μονοπατιού Ε4, με θέμα «επισκέψιμοι οικισμοί σε ενιαία πορεία από τη θάλασσα, μαζί με τους οικισμούς της νότιας ακτής των Λευκών Ορέων Παλαιόχωρα, Σούγια, Αγία Ρουμέλη και Χώρα Σφακίων.
|
Αν θα έχει επισκέπτες ένα νησάκι θα χρειάζεται τουλάχιστον W.C. Και κάποιο αναψυκτήριο – επομένως θα υπάρχει κάποια μικρή δόμηση. Δεν έχουν όλα τα νησάκια ήδη κτίσματα και κάστρα!
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ3.4. Ορεινός χώρος
Η ολοκληρωμένη ανάπτυξη του ιδιαίτερα σημαντικού και γνωστού από τα μεγάλα του συμπλέγματα, τα Λευκά Όρη, τον Ψηλορείτη, την Δικτη, τα Λασιθιώτικα Όρη, καθώς και από τα μικρότερα τα Αστερούσια, τον Κέδρο ορεινού όγκου προϋποθέτει: · προσπάθειες για την συγκράτηση και την καλλίτερη ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού στους πολυπληθείς ορεινούς οικισμούς, με αύξηση της ελκυστικότητάς τους και διεύρυνση των δυνατοτήτων συμπληρωματικής απασχόλησης (με πιλοτικές ενέργειες αυτοτροφοδοτούμενης ανάπτυξης (προϊόντα, χειροτεχνία, αγροτοτουρισμός, χειμερινός τουρισμός, ορεινός, κοινωνικός, κλπ) σε ζώνες με ιδιαίτερα σημαντικούς φυσικούς, πολιτιστικούς και ιστορικούς πόρους, · δράσεις για τη διαφύλαξη και την αναβάθμιση του τοπίου και για την επέκταση των δασικών εκτάσεων, με θεσμική προστασία της φυσικής κληρονομιάς (δάση, χλωρίδα, πανίδα / διάβρωση εδαφών, αποψίλωση δασών, φαινόμενα ερημοποίησης), · προσεκτικές ενέργειες για δημιουργία κατάλληλων οδικών και λοιπών υποδομών, ώστε να είναι προσπελάσιμος και να λειτουργεί ως χώρος αναψυχής (π.χ. Χιονοδρομικά Κέντρα στα Λευκά Όρη και τον Ψηλορείτη).
Ορίζονται ως ζώνες οργάνωσης πολυδραστηριοτήτων / ήπιας και οργανωμένης τουριστικής ανάπτυξης και ανάδειξης πολιτιστικών και φυσικών πόρων στους ορεινούς και ημιορεινούς όγκους, δίχως να διαφοροποιούνται ουσιαστικά τα όριά τους από αυτά του ισχύοντος ΠΠΧΣΑΑ, οι περιοχές: · στην Π.Ε. Λασιθίου, (1) ανατολικά της Σητείας και δυτικά του Παλαίκαστρου, (2) περί την Ζίρο, Χανδρά, Άγιο Γεώργιο, (3) περί το Ορεινό, Καβούσι, (4) περί τον Κριτσά και (5) περί τις Μάλες, στις ΝΑ παρυφές της Δίκτης, · στην Π.Ε. Ηρακλείου, (1) στις ΝΑ παρυφές του Ψηλορείτη, από Φανερωμένη έως Κρουσώνα, (2) στα Αστερούσια, από δυτικά από τον Λέντα έως τις Τρεις Εκκλησιές και (3) περί την Άνω Βιάννο, στις ΝΔ παρυφές της Δίκτης, · στην Π.Ε. Ρεθύμνης, (1) από Σπήλι έως Φουρφουρά, στον Κέδρο και στις ΝΔ πλαγιές του Ψηλορείτη, (2) από Μονή Αρκαδίου έως Ανώγεια, στις ΒΔ παρυφές του Ψηλορείτη και (3) στους ημιορεινούς όγκους από Επισκοπή έως Σέλια, με ενσωματωμένο πλήθος κηρυγμένων παραδοσιακών οικισμών και · στην Π.Ε. Χανίων, (1) στις ανατολικές παρυφές των Λευκών Ορέων, από Σφακιά έως και δυτικά του διδύμου Βάμμος – Βρύσες, (2) στις δυτικές παρυφές των Λευκών Ορέων, από Σούγια – Οροπέδιο Ομαλού έως και Μεσκλά και (3) της νήσου Γαύδου.
Στις παραπάνω ζώνες προωθείται η ανάπτυξη ειδικών μορφών τουρισμού και των σχετικών με την ανάπτυξη του τομέα πολυδραστηριοτήτων (πολιτιστικός, συνεδριακός, εσωτερικός, ορεινός, διατροφικός, χειμερινός, κοινωνικός, αγροτικός και αθλητικός, κλπ), για επέκταση της τουριστικής περιόδου και για μείωση των εντάσεων, που ασκούνται από την σημερινή μορφή ανάπτυξης των δραστηριοτήτων κατά τη θερινή περίοδο και μόνον στον παράκτιο χώρο. Προωθείται ολοκληρωμένη προγραμματική παρέμβαση στο συνολικό χωρικό πλέγμα, με ενοποιητικό στοιχείο το ευρωπαϊκό περιπατητικό μονοπάτι Ε4, πόλο έλξης διεθνούς εμβέλειας και σε αναφορά με τους υπαρκτούς σήμερα εν δυνάμει οικιστικούς πόλους πολυδραστηριοτήτων (Καστέλι Κισσάμου, Παλαιόχωρα, Χώρα Σφακίων. παραδοσιακοί οικισμοί στον ορεινό όγκο του Ρεθύμνου, Ανώγεια, Ζαρός, Αρχάνες, Οροπέδιο Λασιθίου, Ζίρος, Κάτω Ζάκρος).
Ειδικά, ως προς την τουριστική δραστηριότητα αντιστοιχούν στις περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης ειδικού και εναλλακτικού τουρισμού (Β1) του Ειδικού Πλαισίου και στα πλαίσια της ανάδρασης προωθείται η εξειδίκευση και ακριβέστερη οριοθέτηση των ζωνών, με στόχο να υπηρετήσουν αποτελεσματικότερα την προσπάθεια ανάταξης των τοπίων, εμπλουτισμού των ορεινών όγκων, πληθυσμιακής τόνωσης και παραγωγικής ανασυγκρότησης με πολυδραστηριότητες των πολυπληθών παραδοσιακών οικισμών, καθώς και προστασίας και ανάδειξης των στοιχείων της φυσικής και πολιτισμικής προσωπικότητας του καθέκαστα χώρου.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ4: Χωρικός προσδιορισμός των βιώσιμων αναπτυξιακών ενοτήτων
Επιδιώκεται ο συσχετισμός των διοικητικών χωρικών και αναπτυξιακών ενοτήτων στο επίπεδο του Δήμου -ή ομάδας Δήμων με ομοιογενή χαρακτηριστικά- του προγράμματος Καλλικράτης και ως εκ τούτου προσαρμόζονται μερικώς τα όρια των βιώσιμων αναπτυξιακών ενδοπεριφερειακών ενοτήτων του εν ισχύι ΠΠΧΣΑΑ. Η επιλογή των συγκεκριμένων χωρικών ενοτήτων γίνεται με βάση κοινά χαρακτηριστικά, όπως ο δυναμισμός των μεγάλων και μικρών αστικών κέντρων, που θα είναι σε θέση να τις οργανώσουν, οι διαθέσιμες υποδομές, τα ομοειδή αναπτυξιακά χαρακτηριστικά, καθώς και με βάση γεωγραφικά χαρακτηριστικά και φραγμούς που αυτά δημιουργούν, τα οποία και είναι ιδιαίτερα έντονα στην Περιφέρεια. Ενίοτε, οι ενδοπεριφερειακές ενότητες συγκροτούνται από υποενότητες, είτε εξ’ αιτίας των γεωγραφικών χαρακτηριστικών του δύσβατου ανάγλυφου, που καθιστά δυσπρόσιτα τα οικιστικά κέντρα αναφοράς τους σε καθημερινή ή και εβδομαδιαία βάση, είτε και εξ’ αιτίας ιδιαιτέρων αναπτυξιακών ή άλλων χαρακτηριστικών, που ορισμένα χωρικά συστήματα διαθέτουν.
Οι δέκα από τις δώδεκα προβλεπόμενες αναπτυξιακές ενότητες συγκροτούνται από τις εδαφικές περιφέρειες ακέραιων Δήμων, πλην αυτών που οργανώνονται από τα οικιστικά κέντρα του Ηρακλείου και των Μοιρών, όπου η εδαφική περιφέρεια του νέου Δήμου Αρχανών – Αστερουσίων διαχωρίζεται αναγκαστικά σε δύο τμήματα, το βόρειο και το νότιο, τα οποία περιλαμβάνονται το καθένα στις αντίστοιχες ενότητες. Σημειώνεται ότι είναι σκόπιμο το όριο της περιοχής Ρυθμιστικού Σχεδίου Ηρακλείου να ταυτιστεί με το όριο της αναπτυξιακής ενότητας Ηρακλείου.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ5. Χωρική διάρθρωση των βασικών δικτύων μεταφορικής υποδομής
Με το πλήρες δίκτυο οδικών αξόνων, λιμανιών και αεροδρομίων, που σχεδιάστηκε να ολοκληρωθεί εντός της επόμενης προγραμματικής περιόδου, έως το 2030, υποστηρίζονται οι χωροταξικές παράμετροι του σχεδιασμού και εξυπηρετείται το ιεραρχημένο οικιστικό δίκτυο, οι πολιτικές χρήσεων γης, καθώς και οι προβλεπόμενες εγκαταστάσεις σημαντικών δραστηριοτήτων.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ5.1. Χερσαίες Μεταφορές
Το οδικό δίκτυο διακρίνεται σε δύο λειτουργικές κατηγορίες, αφενός σε διευρωπαϊκό και διαπεριφερειακό δίκτυο και αφετέρου σε περιφερειακό. Το περιφερειακό διακρίνεται στις λειτουργικές κατηγορίες πρωτεύοντος, δευτερεύοντος και τριτεύοντος βασικού οδικού δικτύου σε συνάρτηση με τον ρόλο τους, όσον αφορά στην εξυπηρέτηση των μετακινήσεων καθ’ εαυτών, στο μέσο μήκος μετακίνησης που εξυπηρετούν και στα μεγέθη κυκλοφοριακών φόρτων, που ήδη καταγράφονται ή προβλέπεται να προκύψουν στον ορίζοντα σχεδιασμού του ΠΠΧΣΑΑ. Με βάση την συγκεκριμένη ιεράρχηση προσδιορίζονται τα απαιτούμενα λειτουργικά χαρακτηριστικά των επιμέρους οδικών συνδέσμων και καθορίζονται οι πραγματικές ανάγκες βελτιωτικών παρεμβάσεων και συμπληρώσεων του οδικού δικτύου, ώστε να υπηρετούν τους στόχους του ΠΠΧΣΑΑ, να βελτιστοποιούν την αποδοτικότητα των διατιθέμενων πιστώσεων και να εξασφαλίζουν το απαραίτητο επίπεδο λειτουργικότητας, παροχετευτικότητας και ασφάλειας.
Το περιφερειακό οδικό δίκτυο έχει σχεδιαστεί ώστε να υπηρετεί τη διασύνδεση με το διευρωπαϊκό και διαπεριφερειακό οδικό δίκτυο και με τους δευτερεύοντες περιφερειακούς πόλους (έδρες Καλλικράτειων Δήμων) τόσο μεταξύ τους όσο και με τους πρωτεύοντες και δευτερεύοντες εθνικούς πόλους, τα λιμάνια διεθνούς ή διαπεριφερειακής εμβέλειας, τα αεροδρόμια του νησιού και τους σημαντικότερους πόλους έλξης περιβαλλοντικού ή πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Για όλες τις νέες οδικές συνδέσεις, οποιασδήποτε λειτουργικής κατηγορίας, λαμβάνεται μέριμνα ώστε οι χαράξεις τους να βρίσκονται σε αρκετή απόσταση από τις παραλιακές ζώνες, η σύνδεση με τις οποίες προτείνεται συστηματικά να γίνεται με εγκάρσιο συλλεκτήριο δίκτυο, όπως άλλωστε προβλέπεται και στην Οδηγία για τον παράκτιο χώρο.
Ειδικότερα, όσον αφορά στη λειτουργική κατηγορία του διευρωπαϊκού και διαπεριφερειακού οδικού δικτύου, επιδιώκεται: · η ολοκλήρωση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.) από Καστέλι Κισσάμου έως Σητεία (με την παράκαμψή της προς Πετρά), με την κατάλληλη διατομή ανά οδικό τμήμα, δηλαδή τετράιχνη διατομή με μεσαία διαχωριστική νησίδα, εκτός των ορεινών και των καταληκτικών τμημάτων που διατηρούνται με δίιχνη διατομή και ΛΕΑ, · η σύνδεση του αερολιμένα Χανίων με τον Β.Ο.Α.Κ. και με το λιμάνι της Σούδας, · η επίσπευση της υλοποίησης του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης (Ν.Ο.Α.Κ.) από Παχιά Άμμο μέχρι Ρέθυμνο, με διατομή δίιχνης εθνικής οδού (με ΛΕΑ), · η ολοκλήρωση ή εκκίνηση (όσων δεν έχουν ήδη μελετηθεί/κατασκευασθεί) των κύριων εγκάρσιων συνδέσεων μεταξύ ΒΟΑΚ-ΝΟΑΚ: (1) Ηράκλειο – Αγ. Δέκα, (2) Ηράκλειο – Αρκαλοχώρι – Καραβάδος και (3) συνδέσεις του Β.Ο.Α.Κ. και του Ν.Ο.Α.Κ. με το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, όταν αυτό κατασκευαστεί.
Το πρωτεύον δίκτυο ενδοπεριφερειακής σημασίας (ή πρωτεύον βασικό περιφερειακό οδικό δίκτυο) συγκροτούν οι συνδέσεις: (1) Ταυρωνίτης – Βουκολιές – Κάντανος – Παλαιόχωρα, (2) Χανιά – Πιθάρι (προς Α/Δ Χανίων), (3) Βρύσες – Χώρα Σφακίων, (4) Γάζι – Δαμάστα – Μουρτζανά – Πέραμα – Σταυρωμένο και (5) Ιεράπετρα – Κουτσουράς – Λίθινες – Πισκοκέφαλο – Σητεία.
Το δευτερεύον δίκτυο ενδοπεριφερειακής σημασίας ( ή βασικό περιφερειακό οδικό δίκτυο) περιλαμβάνει τις οδικές συνδέσεις:
(1) Κίσσαμος – Αμυγδαλοκεφάλι – Έλος – Βλάτος – Κίσσαμος, (2) Βλάτος – Στροβλές – Κάντανος, (3) Κάντανος – Τεμένια – Ροδοβάνι – Καμπανός/Σούγια, (4) Χανιά – Αλικιανός – Ομαλός – είσοδος Φαράγγι Σαμαριάς, (5) Βρύσες – Βάμμος – Καλύβες, (6) Ρέθυμνο – Ατσιπόπουλο – Επισκοπή – Γεωργιούπολη, (7) Επισκοπή – Καρωτή – Άγιος Κωνσταντίνος- Μούντρος – Αγ.Ιωάννης / Άγιος Βασίλειος/ Μύρθος – Μαριού – Ασώματος – Φρατί – Άνω Μυξόρουμα – Καρίνες – Πατσός – Βολεώνες – Αγία Φωτεινή, (8) Ρέθυμνο – Άδελε – Αγ. Φωτεινή – Φουρφουράς -Αποδούλου – Αγία Γαλήνη, (9) Γάζι – Τύλισος – Ανώγεια – Μουρτζανά, (10) Καλύβια – Καλοί Λιμένες, (11) Πεζά – Πραιτόρια – Πύργος, (12) Καστέλι – Πεζά – Βενεράτο, (13) Αγία Βαρβάρα – Γέργερη – Ζαρός – Βορίζια – Αποδούλου, (14) Πύργος – Μάλια – Χερσόνησος/Λιμένας Χερσονήσου – Γούρνες, (15) Χερσόνησος – Λιμένας Χερσονήσου – Καλό Χωριό – Τζερμιάδο – Νεάπολη (16) Αγ. Νικόλαος – Ελούντα – Νικηθιανός, (17) Σητεία – Παλαίκαστρο – Αδραβάστοι/Ζάκρος – Καρύδι – Σίτανος – Χανδράς – Ετιά – Παπαγιαννάδες, (18) Αδραβάστοι – Καρύδι – Ρούσα Εκκλησιά και (19) Χανδράς – Ζίρος – Αθερινόλακκος.
Το συνολικό σύστημα του οδικού δικτύου διακρίνεται σε «υφιστάμενο ή προγραμματισμένο» και σε «προτεινόμενο». Ως «υφιστάμενο ή προγραμματισμένο» τμήμα του οδικού δικτύου νοείται εκείνο το οποίο διαθέτει σήμερα τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά που απαιτούνται ώστε να παραλάβει τον ρόλο του ή εκείνο το οποίο αναμένεται να ολοκληρωθεί στα χρονικά πλαίσια του Γ΄ ΚΠΣ με επαρκή γεωμετρικά χαρακτηριστικά. Η σχετική σημερινή επάρκεια των γεωμετρικών χαρακτηριστικών ενός οδικού συνδέσμου τον κατατάσσει στους υφιστάμενους αποδεκτούς, ενώ αντιθέτως, όταν είναι μεν υφιστάμενος, αλλά με γεωμετρικά χαρακτηριστικά που δεν του επιτρέπουν να ανταποκριθεί στον ρόλο του, κατατάσσεται στους «προτεινόμενους».
|
΄
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ5.2 Αεροπορικές Μεταφορές
Η υλοποίηση του έργου του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι αποτελεί βασικό στόχο του Αναθεωρημένου ΠΠΧΣΑΑ, με προγραμματικές προϋποθέσεις που θα διασφαλίζουν την μεγαλύτερη δυνατή προστασία της γεωργικής γης, καθώς και την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και περιορισμών για την κατασκευή και λειτουργία του αερολιμένα, όπως αναλυτικά οι τελευταίοι προβλέπονται από την ΜΠΕ. Απαιτείται να καθοριστούν όρια, να μελετηθούν και να θεσμοθετηθούν άμεσα χρήσεις γης για το σύνολο της περιβάλλουσας περιοχής.
Επιδιώκεται σε μόνιμη βάση, αλλά και ειδικότερα για την περίοδο που θα μεσολαβήσει έως την κατασκευή του νέου, η ουσιαστική συλλειτουργία των δύο διεθνών αεροδρομίων Χανίων και Ηρακλείου, προκειμένου να αποφορτιστεί το τελευταίο και να υπάρξει ορθολογικότερη κατανομή των αφίξεων/αναχωρήσεων επισκεπτών σε μεγαλύτερο γεωγραφικό εύρος στο νησί. Το Α/Δ Χανίων βρίσκεται ούτως ή άλλως σε προωθημένες διαδικασίες επέκτασης των εγκαταστάσεών του και αναβάθμισής τους. Προς την ίδια κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθούν και οι διαδικασίες αναβάθμισης του Α/Δ Σητείας, που έχει αντικείμενο την κατασκευή νέου κτιρίου αεροσταθμού και τη διαμόρφωση περιβάλλοντα χώρου. Επιδιώκεται να αποκτήσει σύντομα τη δυνατότητα να αναλάβει πιο αναβαθμισμένους και ενεργούς ρόλους και να συμβάλει στην αποφόρτιση των πιέσεων που ασκούνται στα δυο διεθνή Α/Δ. (*) Το δίκτυο ελικοδρομίων εξακολουθεί να παραμένει σχεδόν ανύπαρκτο και όπως ήδη προβλέπεται από το εν ισχύ ΠΠΧΣΑΑ, θα πρέπει το επόμενο διάστημα να πυκνώσει, τουλάχιστον για την εξυπηρέτηση των πλέον δυσπρόσιτων οικιστικών κέντρων της Περιφέρειας.
|
(*) Να προστεθεί και το Δίκτυο Υδατοδρομίων στην Κρήτη.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ5.3. Θαλάσσιες Μεταφορές
Οι κατευθύνσεις για τα δίκτυα αυτής της κατηγορίας είναι:
§ αξιοποίηση των σημαντικών επενδύσεων οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στα λιμάνια, τις μαρίνες και τα αλιευτικά καταφύγια της Κρήτης με τη λειτουργική ιεράρχηση του ρόλου τους, την αισθητική τους αναβάθμιση ως πυλών εισόδου της νήσου και την συμπλήρωσή τους με ανάλογες υποδομές. § ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των λιμανιών Ηρακλείου και Σούδας στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου, καθιέρωσή τους ως αφετηριακά ή βασικά λιμάνια-στάσεις της κρουαζιέρας στην Μεσόγειο και ένταξη των λιμένων Ρεθύμνου και Αγ. Νικολάου στο δίκτυο λιμένων κρουαζιέρας μικρής κλίμακας. § ενίσχυση του ρόλου του λιμανιού του Ηρακλείου στο πλαίσιο των θαλάσσιων διαδρόμων Σουέζ-Αδριατική και Σουέζ-Μαύρη Θάλασσα, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του ρόλου του για την εξυπηρέτηση της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων. § διατήρηση της προοπτικής ανάπτυξης εμπορευματικού λιμένα στο Τυμπάκι, με αναθεώρηση του ρόλου του και αναπροσανατολισμό προς την τροφοδοσία πλοίων (bankering) και την υποστήριξη των προβλεπόμενων εγκαταστάσεων άντλησης και μεταφοράς φυσικού αερίου και πετρελαίου από τα «οικόπεδα» της νότιας Κρήτης.
Η ιεράρχηση του ρόλου των λιμανιών όπως προβλέπεται από την εθνική πολιτική/νομοθεσία και αντίστοιχα προτείνεται από την παρούσα, είναι η ακόλουθη:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| (ΛΙΜΑΝΙΑ) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ΛΙΜΑΝΙΑ | ΚΥΑ 8315.2/02/07
(ΦΕΚ Β 202/16-2-2007) |
ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΟΥ ΠΠΧΣΑΑ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Επιβατική
Λειτουργία |
Εμπορευματική λειτουργία | κρουαζιέρα | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Διεθνούς ενδιαφέροντος | Ηράκλειο
Σούδα Χανίων |
Ηράκλειο
Σούδα Χανίων |
Ηράκλειο
Σούδα Χανίων Τυμπάκι |
Ηράκλειο (home port)
Σούδα Χανίων |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Εθνικής Σημασίας
(διαπεριφερειακής εμβέλειας) |
Ρέθυμνο | Ρέθυμνο
Καστέλι Κισσάμου Σητεία |
Καστέλι Κισσάμου Σητεία | Ρέθυμνο
Σητεία (μικρά) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Μείζονος Ενδιαφέροντος
(περιφερειακής εμβέλειας) |
Αγ. Νικόλαος
Σητεία |
Αγ. Νικόλαος
|
Ιεράπετρα
Παχειά Άμμος |
Αγ. Νικόλαος (μικρά) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Όλα τα υπόλοιπα λιμάνια χαρακτηρίζονται τοπικής εμβέλειας και ενσωματώνονται στο δίκτυο, δίχως η κατηγοριοποίησή τους να προβλέπεται από τους εθνικούς σχεδιασμούς, διότι με την παρουσία τους συμπληρώνεται η λειτουργία της νησιωτικής περιφέρειας, που είναι η Κρήτη:
· οι δύο Ειδικοί Λιμένες, εμπορευματικού χαρακτήρα, στους Καλούς Λιμένες και στον Αθερινόλακκο. Ο τελευταίος μπορεί να αναλάβει και την υποστήριξη των προβλεπόμενων εγκαταστάσεων για τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου από τα «οικόπεδα» της Κύπρου, · τα υφιστάμενα επιβατικά λιμάνια ενδοπεριφερειακής εμβέλειας, Παλαιόχωρα / Αγία Γαλήνη και τα προτεινόμενα Χώρα Σφακίων, Γαύδος, Σούγια, · τα υφιστάμενα επιβατικά λιμάνια τοπικής εμβέλειας, Χερσόνησος, Μάλια, Μπαλί, Σίσι, Γεωργιούπολη και τα προτεινόμενα Πλακιάς, Άρβη, καθώς και · τα υφιστάμενα εμπορευματικά λιμάνια τοπικής εμβέλειας Πάνορμο, Μίλατος και τα προτεινόμενα Μύρτος, Μόχλος, Κολυμπάρι, Κερατόκαμπος, Σφηνάρι.
Το δίκτυο των λιμένων της Κρήτης συμπληρώνεται με τα ακόλουθα τοπικά, μικτής χρήσεως: Αγία Ρουμέλη, Άγιος Παύλος (Σαχτούρια) , Πλατειά Περάματα, Λέντας, Κερατόκαμπος, Στόμιο (Ανατολής), Κάτω Ζάκρος, Παχιά Άμμος, Καλό Χωριό, Πλάκα (Σπιναλόγκα), Ντία, Χερσόνησος, Ρογδιά, Φόδελε, Σκαλέτα, Καλύβες, Πλατανιάς και Χρυσοσκαλίτισσα.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ6. Χωρική διάρθρωση των βασικών δικτύων λοιπής τεχνικής υποδομής
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ6.1. Ενέργεια
Μελλοντικά, η παραγωγή και η διακίνηση της ενέργειας, θα πραγματοποιείται από τους τρεις προτεινόμενους περιφερειακής εμβέλειας Ενεργειακούς Κόμβους δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι θα λειτουργούν με ΑΠΕ. Εάν εξαιρεθεί ο πρόσφατα υλοποιημένος Θερμικός Σταθμός παραγωγής ενέργειας στον Αθερινόλακκο Λασιθίου, οι άλλοι δύο ΑΗΣ εν λειτουργία σήμερα, ο ΑΗΣ στα Λινοπεράματα Ηρακλείου, άμεσα και ο ΑΗΣ στην Ξυλοκαμάρα Χανίων, στην προοπτική της 15ετίας, προβλέπεται να κλείσουν οριστικά.
Συνεπώς, ο θερμικός σταθμός παραγωγής ενέργειας στον Αθερινόλακκο εκσυγχρονίζεται και μετατρέπεται σταδιακά σε περιβαλλοντικά συμβατό, με μείωση της χρήσης βαρέως πετρελαίου. Επιταχύνονται οι διαδικασίες για την διασφάλιση της γης και για τη δημιουργία των εγκαταστάσεων του νέου Ενεργειακού Κέντρου στον Κορακιά, ο οποίος προβλέπεται να χρησιμοποιεί ως καύσιμο το φυσικό αέριο. Μετεγκαθίστανται εκεί οι δραστηριότητές του και κλείνει ο σταθμός ΑΗΣ των Λινοπεραμάτων. Προγραμματίζεται η δημιουργία σταθμού υγροποιημένου αερίου στη θαλάσσια ζώνη του Κορακιά για την υποστήριξη της εγκατάστασης, αλλά και για τις ανάγκες της Κρήτης, γενικότερα. Προγραμματίζεται στην προοπτική της δεκαπενταετίας -και αναλαμβάνονται σταδιακά οι απαιτούμενες ενέργειες και δράσεις- το κλείσιμο του σταθμού της Ξυλοκαμάρας και η δημιουργία νέου ενεργειακού κόμβου, σε θέση που θα αναζητηθεί στην ευρύτερη περιοχή βόρεια από το ‘Μαράθι Ακρωτηρίου’ προς την ανατολική απόληξη του αεροδιαδρόμου, σε χρονική περίοδο όπου η Κρήτη θα έχει διασυνδεθεί με την Ηπειρωτική χώρα.
Η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ στο νησί είναι ικανοποιητική, σε ποσοστό 20% περίπου της συνολικής παραγωγής. Ο αριθμός των μικρής έως μεσαίας κλίμακας εγκαταστάσεων σταθεροποιείται οριστικά, από το γεγονός ότι δεν παρέχεται πλέον – ούτε και προβλέπεται για το μέλλον- συμφέρουσα και εγγυημένη τιμή για την παραγόμενη μονάδα ενέργειας, πράγμα που αποτρέπει ασφαλώς τους μικρομεσαίους ιδιώτες να επενδύουν. Προκύπτει με βεβαιότητα ότι από τούδε η ενέργεια από ΑΠΕ θα παράγεται σε χωρικές συγκεντρώσεις αρκετά μεγαλύτερης κλίμακας και από διαφορετικού από το έως τώρα προφίλ επενδυτές (συνεταιριστικές μορφές, αυτοδιοικητικοί οργανισμοί, τράπεζες, μεγάλες επιχειρήσεις, κλπ.).
Δεδομένου ότι προκρίνεται και προωθείται η αρχή της συγκεντρωμένης ανάπτυξης των χρήσεων γης και των δραστηριοτήτων στον χώρο (συμπαγής πόλη, εκτός σχεδίου δόμηση, τουριστική ανάπτυξη, ΒΕΠΕ, κλπ.), η επιδιωκόμενη συγκέντρωση των εγκαταστάσεων για παραγωγή ενέργειας -προς πώληση και όχι για οικιακή χρήση- στα πλαίσια των προτάσεων ανάδρασης προς τον υπερκείμενο σχεδιασμό, αντιμετωπίζεται ως επιθυμητή χρήση γης, εντός «ευρέων ζωνών αναζήτησης» για εγκατάσταση της συγκεκριμένης δραστηριότητας. Επιδιώκεται η χωρική οργάνωση των εγκαταστάσεων παραγωγής -με λειτουργία στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό από ΑΠΕ- και διακίνησης ενέργειας, ως εξής: (1) στην ευρύτερη ζώνη των προβλεπόμενων τριών Ενεργειακών Κόμβων της Κρήτης στον Αθερινόλακκο, στον Κορακιά Ηρακλείου και βόρεια από το Μαράθι Χανίων, στην ανατολική απόληξη του αεροδιαδρόμου και (2) στις κεφαλές των Φραγμάτων για την ενεργειακή αξιοποίηση των ταμιευτήρων που υλοποιήθηκαν και αυτών που πρόκειται να υλοποιηθούν (αιολικά πάρκα και συστήματα άντλησης /ταμίευσης) και (3) σε «ευρείες χωρικές ενότητες αναζήτησης για εγκαταστάσεις ΑΠΕ», ισόρροπα κατανεμημένες στο χώρο της Κρήτης, οι οποίες εντοπίζονται με πολυκριτηριακή θεώρηση και αναφέρονται ως υποδοχείς. Έως να θεσμοθετηθούν οι προτάσεις ανάδρασης, κρίνεται σκόπιμο οι χωρικές ρυθμίσεις να συνοδευτούν από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού με πρόσθετα κίνητρα για την εφαρμογή τους (πυκνότητες, κ. ά.).
Συγχρόνως, υλοποιούνται εγκαταστάσεις αξιοποίησης όλων των μορφών ΑΠΕ (ενεργειακή αξιοποίηση των αστικών απορριμμάτων (*), σύνδεση των μεταφορών με ενεργειακές παραμέτρους, καθώς και υλοποίηση πιλοτικών εφαρμογών πολλαπλού σκοπού π.χ. άντληση – ταμίευση νερών με χρήση ΑΠΕ και συμβατικής ηλεκτροπαραγωγής). Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται όλα τα κριτήρια του σημερινού Ειδικού Πλαισίου ΑΠΕ και όσα τυχόν αναθεωρηθούν, τα οποία θα υπηρετούν την προσπάθεια να μην τραυματίζεται ανεπανόρθωτα το τοπίο.
|
ΑΛΛΑΓΕΣ – ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ: ανάλογα με αυτά των αντίστοιχων παραγράφων Β
(*) Ισχύει η ίδια παρατήρηση που προαναφέραμε δηλ. Είναι αντίθετη η πρόταση με τον ισχύοντα ΠΕΣΔΑΚ |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ6.2. Υδάτινο δυναμικό
Το πρόγραμμα της δημιουργίας των μεγάλων ταμιευτήρων Βαρσαμιώτη, Αποσελέμη, Ποταμών, Φανερωμένης, Ινίου και Πλακιώτισσας ολοκληρώθηκε και απαιτείται να προωθηθεί η κατασκευή των ήδη μελετημένων φραγμάτων Δίδυμου Σεμπρωνιώτη και Πλατύ Ποταμού, αλλά και όποιων άλλων συμπληρωματικών ταμιευτήρων απαιτηθεί, από το Διαχειριστικό Σχέδιο του Υδατικού Διαμερίσματος Κρήτης. Πέραν της ολοκλήρωσης του προγράμματος των μεγάλων ταμιευτήρων, από το νέο Περιφερειακό Πλαίσιο δίνεται ως κατεύθυνση η αξιοποίηση των δυνατοτήτων για διαχείριση του υδάτινου δυναμικού σε μικρότερα χωρικά σύνολα, στην κλίμακα του τόπου και του τοπίου. Η περαιτέρω εκμετάλλευση των πλούσιων (*)υδατικών πόρων προωθείται με την κατά το δυνατό ισόρροπη κατανομή των έργων στο συνολικό χωρικό σύστημα της Περιφέρειας (πεδινό, ημιορεινό και ορεινό, σε συνδυασμό με την πολυκαλλιέργεια και την επιστροφή της αγροτικής παραγωγής σε παραδοσιακά προϊόντα) (**) . Οι λοιπές γεωργικές περιοχές, που δεν καλύπτονται από τους ταμιευτήρες, αρδεύονται (***) είτε με λιμνοδεξαμενές είτε με εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων από τους οποίους αντλείται σήμερα αρδευτικό νερό. Η νέα στρατηγική για τη διαχείριση του Υδατικού Διαμερίσματος της Κρήτης ολοκληρώνεται με την προώθηση συστημάτων ελέγχου και εξοικονόμησης υδατικών πόρων, που εγκαθίστανται και παρακολουθούνται από ενιαίο Περιφερειακό Φορέα, με την συνδρομή αντίστοιχης Διεύθυνσης Υδάτων, η οποία δημιουργήθηκε πρόσφατα (***) σε επίπεδο Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
|
(*) Διαγραφή: ‘’πλούσιων’’ (Μόνο πλούσιο δεν μπορεί να χαρακτηριστεί το υδατικό διαμέρισμα της Κρήτης ειδικότερα το ανατολικό τμήμα αυτού, που είναι η πιο ξηροθερμική περιοχή της Ευρώπης με έντονα φαινόμενα ερημοποίησης)
(**) Ποια είναι τα μη παραδοσιακά προϊόντα;
(***) ΠΡΟΣΘΗΚΗ-παρεμβολή: ‘’κυρίως με γεωτρήσεις και πηγάδια και δευτερευόντως’’
Διαγραφή: είτε με εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων
(****) Η Δν/ση Υδάτων δημιουργήθηκε σύμφωνα με την ΚΥΑ 47630/16-11-2005 (ΦΕΚ 1688/Β/!-12-2005) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ6.3. Υγρά απόβλητα
Με δεδομένο ότι σημαντικός αριθμός αστικών κέντρων και παράκτιων οικισμών της Περιφέρειας διαθέτει αποχετευτικά δίκτυα και βιολογικούς καθαρισμούς, η νέα στρατηγική για τη διαχείριση των υγρών αποβλήτων απαιτεί τη δρομολόγηση έργων αξιοποίησης των επεξεργασμένων εκροών των βιολογικών καθαρισμών, κατά προτεραιότητα σε αυτούς των μεγάλων πόλεων. Συγχρόνως καταβάλλεται νέα προσπάθεια για να δημιουργηθούν εγκαταστάσεις επεξεργασίας υγρών αποβλήτων σε όλα τα οικιστικά κέντρα των αναπτυξιακών ενοτήτων και υποενοτήτων και στις αναπτυσσόμενες οικιστικά παραλιακές περιοχές, εκεί όπου δεν υπάρχουν ήδη και κατά προτεραιότητα: Νεάπολη, Μίλατος, Παλαίκαστρο, Κουτσουράς, Αρκαλοχώρι/Ευαγγελισμός, Άνω Βιάννος, Πεζά, Μοίρες, Λέντας, Κερατόκαμπος, Σπήλι, Γεωργιούπολη – Επισκοπή, Βάμμος /Βρύσες, Χώρα Σφακίων, Κολυμπάρι, Κάντανος, Παλαιόχωρα, Λουτρό και Σούγια.
Αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά η διαχείριση των αποβλήτων των περίπου 550 διάσπαρτων ελαιουργείων, που διοχετεύουν στο περιβάλλον σημαντικές ποσότητες ετησίως, στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας των στερεών αποβλήτων.
|
ΑΛΛΑΓΗ: σύμφωνα με τα αναφερθέντα στην αντίστοιχη παράγραφο του κεφαλαίου Β
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ6.4. Στερεά απόβλητα
Τα προβλεπόμενα από το ισχύον Πλαίσιο δεν πραγματοποιήθηκαν, ενώ στο μεταξύ διάστημα, προωθήθηκαν ορισμένα σημαντικά έργα και δραστηριότητες, όπως η δημιουργία Μονάδας Προεπεξεργασίας Απορριμμάτων, ΧΥΤΑ, Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων, Σταθμών Μεταφόρτωσης Ανακυκλώσιμων Υλικών, Κέντρων Διαλογής και Ανάκτησης Υλικών, με κεφαλή το Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης και το Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων Χανίων, οι οποίοι βρίσκονται εντός του ίδιου γηπέδου στο Δήμο Ακρωτηρίου.
Υποστηρίζεται πλήρως το «Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης», με όλα τα συνοδά έργα, το οποίο στηρίζεται στις τέσσερις Περιφερειακές Ενότητες της Κρήτης, ενσωματώνει όλες τις υφιστάμενες δομές, προκρίνει τρία διαχειριστικά σχέδια ανά ρεύμα αποβλήτων (σύμμεικτα, ανακυκλώσιμα και οργανικά) και βασίζεται στη λειτουργία των εξής εγκαταστάσεων: · Επεξεργασία σύμμεικτων απορριμμάτων: υφιστάμενες μονάδες Ηρακλείου και Χανίων και προτεινόμενες Σητείας, Χερσονήσου, Μοιρών, Αμαρίου, · Επεξεργασία ανακυκλώσιμων υλικών: υφιστάμενες μονάδες Ηρακλείου και Χανίων και προτεινόμενες Σητείας και Αμαρίου, · Επεξεργασία οργανικών αποβλήτων: υφιστάμενη μονάδα Χανίων και προτεινόμενες Ιεράπετρας, Χερσονήσου, Μοιρών και Αμαρίου. Η κατασκευή των εγκαταστάσεων δύο εκ των προτεινόμενων μονάδων, η του Αμαρίου (σύμμεικτα, ανακυκλώσιμα και οργανικά) και η της Χερσονήσου (σύμμεικτα και οργανικά) έχει δρομολογηθεί. (*)
|
(*) ΠΡΟΣΘΗΚΗ – παρεμβολή: Την απόρριψη ενεργειακής αξιοποίησης των στερεών απορριμμάτων.Γιατί αυτό ακριβώς έχεις εγκριθεί στον ΠΕΣΔΑΚ και απορούμε με ποια λογική προκρίνει το αντίθετο |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ6.5. Υποδομές τηλεπικοινωνιών υπερτοπικής εμβέλειας
Το επίπεδο των τηλεπικοινωνιακών υποδομών της Περιφέρειας είναι αρκετά υψηλό. Η Κρήτη κατάφερε να αξιοποιήσει το συγκριτικό πλεονέκτημα της θέσης της, έναντι των άλλων περιφερειών και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως τηλεπικοινωνιακό κέντρο, με την συνδρομή των ακαδημαϊκών, ερευνητικών και τεχνολογικών ιδρυμάτων, η ενεργή συμμετοχή των οποίων έχει δημιουργήσει θετικές προϋποθέσεις για την ανάδειξη του νησιού, ως Κέντρο Τηλεματικών Εφαρμογών και Υπηρεσιών, διασυνδέοντας την Ε.Ε. με την ανατολική Μεσόγειο. Συστήματα οπτικών ινών έχουν εγκατασταθεί κατά μήκος του Βόρειου παραλιακού άξονα του νησιού και στηρίζουν τις υψηλής ταχύτητας λεωφόρους των επικοινωνιών και ταυτόχρονα, ένας δακτύλιος οπτικών ινών αναπτύσσεται στις 4 Π.Ε. καλύπτοντας τα πιο σημαντικά αστικά κέντρα, όπου κάθε ενδιάμεσος σταθμός είναι μέρος του δικτύου και της πύλης του όλου συστήματος. Η κατεύθυνση από το νέο Περιφερειακό Πλαίσιο δεν μπορεί παρά να είναι προς την συνέχιση της προσπάθειας, που έχει αναληφθεί, ώστε ο τομέας να υποστηρίζει αξιόπιστα τις αναπτυξιακές επιλογές της Κρήτης.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ7. Χωρική διάρθρωση εξειδίκευση και συμπληρωματικότητα των
παραγωγικών δραστηριοτήτων
|
ΑΛΛΑΓΕΣ – ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ: ανάλογα με αυτά των αντίστοιχων παραγράφων Β | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ7.1. Περιοχές ανάπτυξης γεωργίας και λοιπού πρωτογενούς τομέα
Στην Κρήτη, εάν εξαιρεθούν οι συμπαγείς πυρήνες των παντός είδους αστικών χρήσεων, οι εκτεταμένες ζώνες των τουριστικών δραστηριοτήτων και της παραθεριστικής κατοικίας, καθώς και οι ορεινές ζώνες άνω των 1.000,0 μ. οι αγροτικές παραγωγικές δραστηριότητες ασκούνται στο συνολικό χωρικό σύστημα. Οι γεωργικές δραστηριότητες ασκούνται στις καλλιεργούμενες πεδινές και ημιορεινές εκτάσεις και οι κτηνοτροφικές δραστηριότητες ασκούνται στις δασικές και ημιφυσικές περιοχές. Κατά τις προβλέψεις του ρεαλιστικού σεναρίου, εκτιμάται ότι η απασχόληση στους κλάδους του πρωτογενή τομέα, της μεταποίησης τροφίμων/ποτών και των συνδεδεμένων με τους δύο παραπάνω κλάδων θα έχει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης κατά την επόμενη εικοσαετία και ότι, από περίπου 32% της συνολικής απασχόλησης το 2010, θα φτάνει να αντιπροσωπεύει το 40% το 2031.
Η αγροτική γη του νησιωτικού χώρου της Κρήτης (κλίμα, έδαφος, συμπληρωματικότητα γεωργίας/κτηνοτροφίας), μπορεί να παράγει προϊόντα υψηλής ποιότητας και ως εκ τούτου το σύνολο της γεωργικής γης χαρακτηρίζεται συνολικά, τόσο από το ισχύον όσο και από το παρόν Πλαίσιο, ως περιοχή αναζήτησης «γεωργικής γης πρώτης προτεραιότητας» και δίνεται κατεύθυνση στα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού για τον ακριβέστερο γεωγραφικό ή άλλο προσδιορισμό της.
|
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Επειδή κατά τις προβλέψεις του ρεαλιστικού σεναρίου, γίνεται απολύτως αντιληπτό πόσο επιτακτική είναι η προστασία της γης υψηλής παραγωγικότητας. Προτείνουμε λοιπόν εξ αρχής, να συμπεριληφθεί στο υπό αναθεώρηση Σχέδιο, η πρόταση για θεσμοθέτηση ενός Ειδικού Χωροταξικού για την Γεωργία, που θα βάζει περιορισμούς όπως τα υπόλοιπα χωροταξικά (ΑΠΕ, Τουρισμού). Έτσι και μόνο έτσι θα έχουν πραγματική και ουσιαστική αξία οι πολλαπλές αναφορές της μελέτης σχετικά με την προστασία της γης υψηλής παραγωγικότητας και του αδόμητου χώρου και να μην ακυρώνονται εν τοις πράγμασι , αφού διαρκώς προτείνονται γενικότερες χωροταξικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη υποδομών και μεγάλων έργων που αναπτύσσονται σε πραγματικά πεδία γης υψηλής παραγωγικότητας . Ένα βασικό εργαλείο που έχει αναπτυχθεί από το 2004, πρέπει να ληφθεί υπόψη της μελετητικής ομάδας προκειμένου να προτείνει τις διαφορετικές «αναπτύξεις» χρήσεων γης είναι ο Χάρτης Εδαφικών Ενώσεων της Ελλάδας (Εθνική Επιτροπή Κατά της Ερημοποίησης), όπως αυτός διαμορφώθηκε από τον Ομ. Καθ. Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ν. Γιάσογλου και κατηγοριοποιεί περιοχές βάσει εδαφικών ενώσεων. Βάσει αυτού του Χάρτη προτείνονται αειφόρες εδαφοπονικές χρήσεις και περιορισμοί εδαφοπονικών χρήσεων λόγω κινδύνου ερημοποίησης. Επίσης η μελετητική ομάδα θα πρέπει να λάβει υπόψη της τυχόν άλλες επιμέρους εδαφολογικές μελέτες οι οποίες έχουν εκπονηθεί και αφορούν σε περιοχές του νησιού. Εισηγούμαστε, από τα κατώτερα επίπεδα σχεδιασμού ως γη πρώτης προτεραιότητας κατά αντιστοιχία της γης υψηλής παραγωγικότητας , να λάβουν υπόψη τους τον προαναφερόμενο χάρτη και όλες τις άλλες εδαφολογικές μελέτες που έχουν συνταχθεί , να καθορισθούν οι παρακάτω ζώνες που προτείνουμε να συμπεριληφθούν στο παρόν ΠΠΣΧΑΑ. Ενδεικτικά προτείνονται οι ζώνες:
· υπαρχόντων αναδασμών, καθώς και των κηρυγμένων αλλά μη θεσμοθετημένων, · όλες οι εκτάσεις που εξυπηρετούνται ή προβλέπεται να εξυπηρετηθούν από μικρά ή μεγάλα εγγειοβελτιωτικά έργα (φράγματα, λιμνοδεξαμενές, κ.λ.π) · όλες οι εκτάσεις που σήμερα καλύπτονται με δυναμικές ή εκτατικές καλλιέργειες .
Επίσης να ενσωματωθεί η έννοια της γεωργικής γης Β προτεραιότητας, ώστε να προσδιορισθούν οι εκτάσεις εκείνες που δεν εμπίπτουν ούτε στην κατηγορία γη πρώτης προτεραιότητας, ούτε στην κατηγορία των βοσκοτόπων, ώστε να μπορούν να υποδεχθούν καλλιέργειες οι οποίες θα λειτουργούν ως ζώνες: · δημιουργίας συμπληρωματικού εισοδήματος π.χ μέσα από την παραγωγή Εγγυημένων Ιδιότυπων Παραδοσιακών Προϊόντων (ΕΠΙΠ), Ορεινών προϊόντων, ζωοτροφών κ.λ.π · διατήρησης της βιοποικιλότητας (διάσωση , επανακαλλιέργεια τοπικών ποικιλιών των καλλιεργούμενων φυτών) · ανάσχεσης της ερημοποίησης.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Επιδιώκεται η σταδιακή στροφή της παραγωγής προς γεωργοπεριβαλλοντικά
/βιολογικά προϊόντα υψηλής ποιότητας, με την αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και της ποικιλίας των μικροκλιμάτων κάθε περιοχής, με πρόσθετο επιχείρημα, εκτός από την προστασία του περιβάλλοντος, ότι με την υιοθέτηση τέτοιας πολιτικής αυξάνεται η προστιθέμενη αξία των προϊόντων. Υποστηρίζονται με μεγαλύτερη έμφαση οι θεσμοί Προϊόντων Ονομασίας Προέλευσης (Π.Ο.Π.) και Προϊόντων Γεωγραφικής Ένδειξης (Π.Γ.Ε.) στην Κρήτη.
Αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά οι επιπτώσεις από την εκτεταμένη χωρικά γεωργική δραστηριότητα, η οποία όπως ασκείται έως σήμερα -με υπερβολική έως αλόγιστη χρήση λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και απολυμαντικών, με προώθηση των θερμοκηπίων και των υποτροπικών, με όρους που επιβάλλουν υπερβολική κατανάλωση ποσοτήτων νερού-, αποτελεί από τις σοβαρότερες αιτίες υποβάθμισης του περιβάλλοντος, με επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσμού και στους αποδέκτες.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Προωθείται προσεκτικά, με κατευθυντήριο άξονα την παραγωγή ποιοτικού προϊόντος
και τελικό στόχο τη στήριξη του εισοδήματος του αγρότη, η περαιτέρω επέκταση σε νέες ζώνες των εκτάσεων με αρδευτικά δίκτυα, τα οποία συναντώνται κατά κανόνα στις ιδιαίτερα παραγωγικές εύφορες πεδινές και σχεδόν πάντα στις παραλιακές περιοχές της Κρήτης. Αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά, με τη χρήση πρόσφορων μεθόδων εξυγίανσης των εδαφών, οι επιπτώσεις από τις δυναμικές καλλιέργειες υπό κάλυψη, που βρίσκονται χωρικά σε σχετικά εντοπισμένες ενότητες –κυρίως περιοχές Ιεράπετρας, Παλαιόχωρας/ Κουντούρας και Φαλάσαρνας –, όπου η μόλυνση του εδάφους και η ρύπανση στους αποδέκτες έχει σοβαρότατες επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσμού και στους αποδέκτες.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Προσδιορίζονται χωρικά και θεσμοθετούνται, οι ζώνες ελεγχόμενης βόσκησης και
εναλλασσόμενης βόσκησης, αντιμετωπίζεται η υπερβόσκηση από την κτηνοτροφική δραστηριότητα της αιγοπροβατοτροφίας, η οποία εξακολουθεί να είναι εκτατική και ασκείται στις παρυφές των τριών μεγάλων ορεινών όγκων, Λευκά Όρη, Ίδη, Δίκτη, αλλά και των μικρότερων, Αστερούσια και Κέδρο, στις περιοχές των φυσικών βοσκοτόπων, των θάμνων και χερσότοπων, των μεταβατικών θαμνωδών εκτάσεων, αλλά και των αγροτικών δασικών περιοχών και των δασών.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Προωθείται ο εκσυγχρονισμός των σημαντικών κτηνοτροφικών μονάδων (χοιροτροφεία και πτηνοτροφεία), που εντοπίζονται διάσπαρτα σε ευρείες χωρικά ζώνες περί την Ιεράπετρα, περί το Ηράκλειο, στην κοιλάδα του Μυλοπόταμου και στη νότια ζώνη της πόλης του Ρεθύμνου, καθώς και περί τα Χανιά έως τον Φρε και τις Βρύσες. με στόχο να αντιμετωπιστούν τα σοβαρότατα προβλήματα από την άσκηση της δραστηριότητας, που είναι αυτά της διαχείρισης των αποβλήτων τους.
|
Για τη χωρική βελτίωση της Κτηνοτροφίας είναι σημαντικό να δημιουργηθούν Κτηνοτροφικά Πάρκα. Όμως δεν υπάρχει σχετική νομοθεσία. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Επιδιώκεται η ανάπτυξη -που σήμερα είναι ιδιαίτερα περιορισμένη- των
δραστηριοτήτων της παραδοσιακής αλιείας (μέσω και της ένταξής της στο εμπλουτισμένο τουριστικό προϊόν), όσο και των υδατοκαλλιεργειών με περιβαλλοντικά συμβατές μεθόδους (μέσω της παραγωγής ποιοτικών προϊόντων για τις ανάγκες της δραστηριότητας εστίασης), με διασφάλιση χωρικής συμβατότητας με τις άλλες χρήσεις, διότι μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμους κρίκους στην αλυσίδα αύξησης της τοπικής προστιθέμενης αξίας. Προβλέπεται από το σχετικό Ειδικό Πλαίσιο και υποστηρίζεται από το παρόν ΠΠΧΣΑΑ, η ανάπτυξη εκκολαπτηρίων γόνου στο Ηράκλειο και στον κόλπο της Σητείας και εγκαταστάσεων συσκευασίας και παραγωγής μη μεταποιημένων αλιευτικών προϊόντων σε Ιεράπετρα, Τυμπάκι, Άδελε και Γεράνι. Υποστηρίζεται επίσης η λειτουργία πιλοτικής μονάδας θαλάσσιας υδατοκαλλιέργειας του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. στη Σούδα, στην οποία δρομολογείται η παραγωγή νέων ειδών, καθώς και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ιχθυοκαλλιέργειας, όχι μόνο σε κλειστούς κόλπους αλλά και στην ανοικτή θάλασσα.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Υποστηρίζεται η μεταλλευτική δραστηριότητα (βιομηχανικά ορυκτά, ενεργειακές
πρώτες ύλες, μεταλλικές ορυκτές πρώτες ύλες, μη μεταλλικά ορυκτά), σύμφωνα με τις χωροταξικές κατευθύνσεις της Εθνικής Πολιτικής για την αξιοποίηση των Ορυκτών Πρώτων Υλών (Φεβρουάριος 2012), η οποία αναφέρεται ρητά στην διασφάλιση της δυνατότητας πρόσβασης στα κοιτάσματα ΟΠΥ (έρευνα και εκμετάλλευση) και στην επίλυση ανταγωνισμού των χρήσεων γης. Προωθείται από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού η θεσμοθέτηση λατομικών περιοχών εξόρυξης αδρανών υλικών και η ένταξη των λατομείων αδρανών εντός αυτών και περιορίζεται στα αναγκαία ο αριθμός και η θέση των λατομικών περιοχών. Θεσπίζονται από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού συγκεκριμένοι χωρικοί περιορισμοί -πλησίον των μνημείων, μνημειακών συνόλων, χαρακτηρισμένων παραδοσιακών οικισμών και τοπίων ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους- για την άσκηση της δραστηριότητας, καθώς και ειδικοί περιβαλλοντικοί όροιγια την αποκατάσταση των τοπίων.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ7.2. Περιοχές ανάπτυξης βιομηχανίας – βιοτεχνίας
Οι διάσπαρτες βιοτεχνικές και βιομηχανικές μονάδες χαμηλής, μέσης και υψηλής όχλησης είναι εγκατεστημένες στον αστικό και στον περιαστικό χώρο περί τα Π.Σ. Ηρακλείου, Ρεθύμνου και Χανίων. Οι σημαντικά οχλούσες μεμονωμένες μονάδες βιομηχανικής δραστηριότητας είναι εγκατεστημένες στις ζώνες αστικών δραστηριοτήτων της πόλης του Ηρακλείου και στα Λινοπεράματα, καθώς και στις αντίστοιχες ζώνες της πόλης των Χανίων. Ιδρύθηκαν και λειτουργούν υποδοχείς βιομηχανίας – βιοτεχνίας, γενικής δραστηριότητας (ΒΙ.ΠΕ. Ηρακλείου, ΒΙΠΑ Ρεθύμνου στον Πετρέ και το Παράρτημά του προς τους Αρμένους και το ΒΙΠΑ- ΒΙΟΠΑ Χανίων στα Τσικαλαριά, Σούδας. ΒΙ.ΠΕ Ανώπολης Ηρακλείου, ΒΕ.ΠΕ. Ρεθύμνου/ Δήμος Αρκαδίου και ΒΕ.ΠΕ. Αγίου Νικολάου) και προωθούνται η ίδρυση και λειτουργία νέου ΒΙΟ.ΠΑ Ηρακλείου, στα ΒΔ όρια του Δήμου Μινώα και Επιχειρηματικό Πάρκο στα Χανιά, Δ.Ε. Κεραμιών. Από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού προωθούνται ενέργειες και μέτρα, ώστε το σύνολο των υποδοχέων να μετασχηματιστεί σταδιακά σε Επιχειρηματικά Πάρκα τύπου Β.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ρεαλιστικού σεναρίου, εκτιμάται ότι οι θέσεις απασχόλησης στη μεταποίηση, κατά την επόμενη εικοσαετία, θα παραμείνουν περίπου σταθερές, με ρυθμό ανάπτυξης που φαίνεται ότι θα είναι συγκρατημένος. Συνεπώς, η πολιτική χωρικής συγκέντρωσης για την άσκηση της δραστηριότητας, επιδιώκεται για λόγους λειτουργικούς και για λόγους αναβάθμισης του περιβάλλοντος και λαμβάνονται δραστικά μέτρα και προωθούνται ενέργειες, προκειμένου να μετεγκατασταθούν οι διάσπαρτες μονάδες, που βρίσκονται εκτός, προς τους πρόσφατους υποδοχείς «οργανωμένης μεταποιητικής δραστηριότητας», καθώς και προς αυτούς που πρόκειται να ιδρυθούν. Οριστικοποιούνται οι ζώνες για την μετεγκατάσταση ή και εγκατάσταση των επικίνδυνων και οχλουσών μονάδων, φυσικά με διαχείριση των αποβλήτων τους με τους προσφορότερους περιβαλλοντικούς όρους.
Για την εξυπηρέτηση της καθοριστικής σημασίας για την Κρήτη συμπληρωματικότητα του αγροτικού τομέα παραγωγής και της μεταποίησης των προϊόντων του, έχουν θεσμοθετηθεί από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού βιομηχανικοί υποδοχείς «κυρίως γεωργικής δραστηριότητας» στις ευρύτερες περιοχές των οικιστικών κέντρων Ιεράπετρα, Σητεία, Νεάπολη, Μοίρες – Τυμπάκι, Κρουσώνας Δ. Μαλεβιζίου, Αρκαλοχώρι, Άνω Βιάννος, Ζαρός Δ. Φαιστού, Γούβες Δ. Χερσονήσου, Πέραμα, Λεύκης Δ. Αγίου Βασιλείου, Βάμμος – Βρύσες, Πλατανιάς, Κίσσαμος και Κάντανος. Επιδιώκεται η περαιτέρω ανάπτυξη παραγωγικών και επιχειρηματικών πρωτοβουλιών νομικών προσώπων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και ιδιωτών, για τη δημιουργία, είτε συμπληρωματικών στους υφιστάμενους, είτε των προβλεπόμενων νέων υποδοχέων, εντός των οποίων προβλέπεται να οργανωθεί συνολικά η μεταποιητική δραστηριότητα. Από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού προωθούνται ενέργειες και μέτρα, ώστε το σύνολο των υποδοχέων να μετασχηματιστεί σταδιακά σε Επιχειρηματικά Πάρκα τύπου Γ.
Ορίζονται ως περιοχές αναζήτησης υποδοχέων βιομηχανίας – βιοτεχνίας, για μονάδες μέσης και υψηλής οχλήσεως: (1) η περιοχή του Κορακιά-Φόδελε στα όρια των Π.Ε. Ηρακλείου και Ρεθύμνου, σε συνδυασμό με την εκεί προτεινόμενη δημιουργία του νέου Ενεργειακού Κέντρου και (2) η ευρύτερη περιοχή βόρεια από το Μαράθι Ακρωτηρίου προς την ανατολική απόληξη του αεροδιαδρόμου, όπου θα εγκατασταθεί και ο αντίστοιχος νέος Ενεργειακός Κόμβος, όταν καταργηθεί ο ΑΗΣ της Ξυλοκαμάρας Χανίων και (3) η ευρύτερη περιοχή του Αθερινόλακκου. Και στις τρεις περιοχές αναζήτησης πληρούνται οι γενικοί όροι, δεδομένου ότι βρίσκονται σε χωρικές ενότητες που δεν οχλούν οπτικά ή ακουστικά τα αστικά και γενικώς τα οικιστικά κέντρα και εμφανίζουν ευνοϊκές συνθήκες περιβάλλοντος και ασφάλειας πολιτών και στην περιοχή τους είναι δυνατόν να εξευρεθούν οι απαιτούμενες εκτάσεις για τη δημιουργία τριών υποδοχέων, συνολικής μικτής έκτασης περί τα 2.000,0 στρ. Επιπροσθέτως, οι δύο πρώτες περιοχές βρίσκονται στην ευρύτερη ζώνη εξυπηρέτησης του ΒΟΑΚ και πλησίον των εξυπηρετούμενων αστικών κέντρων, ενώ η τρίτη συνδυάζεται με την εκεί λειτουργία της μονάδας της ΔΕΗ.
Αναμένεται ενίσχυση της πολιτικής μετεγκατάστασης, με διατήρηση και πιθανά περαιτέρω αύξηση των ποσοστών που παρέχονται στις επιχειρήσεις οι οποίες εγκαθίστανται σε ΒΕΠΕ, καθώς επίσης και αναθεώρηση των σχετικών διατάξεων του Ν.3908/11, δια των οποίων θα προωθείται η ενίσχυση με μεγαλύτερα ποσοστά νέων επενδυτικών σχεδίων, τα οποία υποτάσσονται στις χωρικές παραμέτρους, έναντι των εν ισχύ σήμερα διατάξεων που ευεργετούν το μέγεθος της επένδυσης.
|
Για την εγκατάσταση νέων μονάδων και την μετεγκατάσταση των υφισταμένων μονάδων υπήρξαν και υπάρχουν θεσμικά, νομικά, φορολογικά και γραφειοκρατικά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν. Θα πρέπει να δοθούν ισχυρά οικονομικά κίνητρα στους ιδιοκτήτες των βιομηχανικών-βιοτεχνικών μονάδων για την μετεγκατάσταση τους σε οργανωμένους υποδοχείς επειδή οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν μπορούν να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.
{ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: – Να σημειωθεί στον χάρτη Π.2α «Χωροταξική οργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης», της Β1 Φάσης της μελέτης: α) το ΒΙΟΠΑ Φοινικιάς β) η βιομηχανική περιοχή που προβλέπεται από το υπό εκπόνηση ΣΧΟΟΑΠ πρώην Δ. Παλιανής (Β2 Φάση) γ) Περιοχή αναζήτησης, εντός των ορίων του Δήμου Ηρακλείου, για Επιχειρηματικό Πάρκο Ειδικού Τύπου, για επιχειρήσεις εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics)
– Το ΒΙΟΠΑ Φοινικιάς, να εξελιχθεί σε Επιχειρηματικό Πάρκο τύπου Β }
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ7.3. Περιοχές ανάπτυξης του τριτογενούς τομέα
Οι σημαντικές δραστηριότητες του τριτογενούς τομέα, πλην της δραστηριότητας του τουρισμού, ασκούνται αποκλειστικά στις «ευρείες ζώνες ανάπτυξης αστικών δραστηριοτήτων» με την ευρεία έννοια, όπου συμπεριλαμβάνονται οι κύριες κτιριακές εγκαταστάσεις του Πολυτεχνείου στο Ακρωτήρι/Χανιά, αυτές του Πανεπιστημίου Κρήτης στον Γάλλο/Ρέθυμνο, οι εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου, του ΙΤΕ και του ΠΕΠΑΓΝΗ στις Βούτες/Ηράκλειο, ακόμη και αυτές των αερολιμένων Ν. Καζαντζάκης/Ηράκλειο και Δασκαλογιάννης/Χανιά, χρήσεις οι οποίες έχουν κατακλύσει τον περιφερειακό χώρο των αστικών κέντρων, δίχως μέριμνα ή υποχρέωση για την αποκατάσταση μιας κάποιας εδαφικής συνοχής. Επιδιώκεται να καταρτιστούν από τις αρμόδιες περιφερειακές και δημοτικές υπηρεσίες προγράμματα για ποιοτικές παρεμβάσεις αναπλάσεων και αναβάθμισης του αστικού και του περιαστικού χώρου και να χρηματοδοτηθούν αναλόγως.
Στις προβλεπόμενες παράκτιες ζώνες (*) «ήπιας οικιστικής / τουριστικής ανάπτυξης και προστασίας / ανάδειξης πολιτιστικών και φυσικών πόρων» και «οργάνωσης πολυδραστηριοτήτων / ήπιας τουριστικής ανάπτυξης και ανάδειξης πολιτιστικών και φυσικών πόρων στους ορεινούς και ημιορεινούς όγκους» μπορεί να υπηρετηθεί αποτελεσματικά η καθοριστικής σημασίας προώθηση προγραμμάτων συμπληρωματικότητας της τουριστικής δραστηριότητας με τον αγροτοδιατροφικό τομέα, βασικός κρίκος της βιωσιμότητας όχι μόνο του γεωργικού τομέα της Κρήτης, αλλά και της οικονομίας της συνολικά. Στις ως άνω περιοχές προωθείται παράλληλα και η εγκατάσταση οργανωμένων τουριστικών εγκαταστάσεων σύμφωνα με τις διατάξεις του Ειδικού Πλαισίου για τον Τουρισμό με σκοπό την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος.
|
(*) Στις ζώνες αυτές δεν πρέπει να αποκλείεται η εγκατάσταση κύριων τουριστικών καταλυμάτων 4* και 5*, ιδιαίτερα σε περιοχές που δεν έχουν ιδιαίτερη περιβαλλοντική αξία. ή περιορισμούς. Οι περιοχές αυτές μπορούν να καθορίζονται από τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ με την οριοθέτηση των ζωνών που προβλέπει το Ε.Χ.Π. Τουρισμού. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ7.4. Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (ΠΟΑΠΔ)
Υποδεικνύονται, ως λοιπές περιοχές (πέρα από τις ζώνες όπου ασκούνται οι δραστηριότητες του πρωτογενή και του δευτερογενή τομέα), στις οποίες θα αναζητηθεί κατά προτεραιότητα η Οργανωμένη Ανάπτυξη Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (ΠΟΑΠΔ), οι:
· παράκτιες ζώνες αστικών δραστηριοτήτων / οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης και ποιοτικής / περιβαλλοντικής αναβάθμισης της βόρειας ακτής, για δραστηριότητες αναβάθμισης των υφισταμένων ξενοδοχειακών/ τουριστικών μονάδων, · παράκτιες ζώνες ελέγχου οικιστικής / τουριστικής ανάπτυξης και ποιοτικής / περιβαλλοντικής αναβάθμισης της νότιας ακτής, για δραστηριότητες ξενοδοχειακών/ τουριστικών μονάδων και · ζώνες οργάνωσης πολυδραστηριοτήτων / ήπιας τουριστικής ανάπτυξης και ανάδειξης πολιτιστικών και φυσικών πόρων στους ορεινούς και ημιορεινούς όγκους.
Ως περιοχή με μειονεκτικά χαρακτηριστικά, λόγω δυσμενούς προσπελασιμότητας, αλλά μεγάλου ενδιαφέροντος, λόγω των στοιχείων φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος που ενσωματώνει, θεωρείται η κατά μήκος του σημερινού (και της προτεινόμενης συμπλήρωσής του προς τη Γαύδο) ευρωπαϊκού μονοπατιού Ε4 και προσδιορίζονται ως ΠΟΑΔΠ και συγχρόνως ως ΠΕΧΠ, δίνοντας έμφαση ως προς τον χαρακτηρισμό της ως ΠΟΑΔΠ στην τόνωση των πολυδραστηριοτήτων και της ήπιας τουριστικής ανάπτυξης και ως ΠΕΠΧ, στην απαίτηση να καταστρωθεί ολοκληρωμένο πρόγραμμα ενεργειών και έργων, κατά φάσεις και φορείς χρηματοδότησης, για την ανάδειξη των τοπίων, την προστασία και την αποκατάσταση των στοιχείων φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και την εν γένει διαχείρισή της. Το πρόγραμμα μπορεί να οργανωθεί σε γεωγραφικές ενότητες, με αναφορά σε υπαρκτούς και σήμερα πόλους δραστηριοτήτων σε ορεινά δυναμικά οικιστικά κέντρα.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γ8. Μηχανισμοί εφαρμογής
Οι χωρικές ενότητες (1) του φράγματος Αποσελέμη, του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι και της μονάδας διαχείρισης Αποβλήτων της Χερσονήσου και (2) του ανατολικού τμήματος του Ακρωτηρίου (Λιμάνι Σούδας, ενεργειακό κέντρο, οχλούσες βιομηχανικές δραστηριότητες, αρχαιολογικός χώρος στο Μαράθι, επέκταση του αερολιμένα, προσπελάσεις του αερολιμένα και του ενεργειακού κέντρου, κ.ά.) χαρακτηρίζονται ΠΕΧΠ. Καταρτίζεται και εγκρίνεται Σχέδιο Ολοκληρωμένης Αστικής Παρέμβασης (ΣΟΑΠ) (*) , σε περιοχή της Πόλης του Ηρακλείου, στις διασταυρούμενες ζώνες: (1) κατά μήκος του διερχόμενου διευρωπαϊκού άξονα, της σύνδεσής του με το αεροδρόμιο Ηρακλείου και της περί το αεροδρόμιο περιοχής και (2) του εμβληματικού τοπίου ιδιαίτερης σημασίας της ενότητας 3 «Ηράκλειο – Δίας – Κνωσός – Γιούχτας», διότι πρόκειται για περιοχή που παρουσιάζει κρίσιμα και σύνθετα προβλήματα αναπτυξιακής υστέρησης, κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, περιβαλλοντικής υποβάθμισης και ποιότητας ζωής. Το σύνολο του περιαστικού χώρου των σημαντικών αστικών κέντρων της Κρήτης απαιτεί την κατάρτιση και εφαρμογή σχεδίων ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων, οι οποίες πρέπει να προωθηθούν με τα εργαλεία του Ν.2508/97 και ειδικότερα με τις διατάξεις για τις αστικές αναπλάσεις. Υποδεικνύεται στις Περιφερειακές Υπηρεσίες να αναθέσουν μελέτες, ώστε να εκπονηθούν σε επίπεδο Αναπτυξιακής Ενότητας κατευθυντήρια χωροταξικά δομικά σχέδια, μέσω των οποίων θα εναρμονίζονται οι διαφορετικές προβλέψεις των ΣΧΟΟΑΠ/ΓΠΣ του επιπέδου των Καποδιστριακών Δήμων και συγχρόνως θα επικαιροποιούνται οι στρατηγικές επιλογές για το χωρικό σύστημα αναφοράς της Ομάδας Καλλικράτειων Δήμων, προκειμένου να αντιμετωπιστούν δυσλειτουργίες στον θεσμοθετημένο ή προς θεσμοθέτηση υποκείμενο σχεδιασμό, οι οποίες οφείλονται στις δύο διαδοχικές διοικητικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και στις χρονοβόρες διαδικασίες έγκρισης και θεσμοθέτησης των Μελετών. Τα δομικά σχέδια θα λειτουργήσουν συμβουλευτικά και θα λαμβάνονται υπόψη από τις δημόσιες αρχές, κατά την εφαρμογή του σχεδιασμού.
|
(*) υπάρχει αναγκαιότητα εκπόνησης ΣΟΑΠ : · στην περιοχή των υδατορεμμάτων του Γιόφυρου & Ξηροποτάμου · στην περιοχή των πρώην σφαγείων της ΔΕ Αλικαρνασσού |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Δ: ως προς το Πρόγραμμα Δράσης
Δ1. Πρόγραμμα Δράσης του χωροταξικού σχεδίου 2014-2031 Το Πρόγραμμα Δράσης αναφέρεται στο σύνολο των ενεργειών, των ρυθμίσεων, των μέτρων και προγραμμάτων, που απαιτείται να ληφθούν, προκειμένου να ολοκληρωθεί η «εφαρμογή» του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού εντός της προγραμματικής χρονικής περιόδου 2014-31. Το Πρόγραμμα Δράσης καταρτίζεται σύμφωνα με τις προτεραιότητες του Συμφώνου Εταιρικής Σχέσης 2014- 2020, με τις οποίες επιδιώκεται: 1. η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας μέσω της δημιουργίας βιώσιμων θέσεων εργασίας σε κλάδους που παρουσιάζουν συγκριτικά πλεονεκτήματα, 2. η ολοκλήρωση βασικών υποδομών αλλά και μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, 3. η αντιμετώπιση της κρίσης, η καταπολέμηση της φτώχιας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και 4. η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της Δημόσιας Διοίκησης. Σε κάθε επιδίωξη αντιστοιχίζεται ένα από τα παρακάτω επτά τομεακά προγράμματα: «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία», «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη», «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», «Μεταρρύθμιση Δημόσιου Τομέα», «Αγροτική Ανάπτυξη», «Θάλασσα και Αλιεία» και «Τεχνική Βοήθεια». Τα Περιφερειακά προγράμματα προβλέπεται να είναι πολυτομεακά και πολυταμειακά, ώστε κάθε Περιφέρεια να προωθεί αποτελεσματικά ολοκληρωμένες τοπικές παρεμβάσεις. Στα τεύχη της Μελέτης/Στάδιο Β της Αναθεώρησης του Χωροταξικού Σχεδίου Κρήτης, εκτιμήθηκε αναλυτικά κατά κατηγορία δαπάνης το κόστος εφαρμογής του Χωροταξικού Σχεδίου, ανεξαρτήτως των φορέων και των πηγών χρηματοδότησης (Εθνικό Σκέλος / Τομεακά, Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, Κοινοτικές Πρωτοβουλίες / Δημόσια δαπάνη, Ιδιωτική δαπάνη), το οποίο ανέρχεται σε 2.044,5 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2014-2029 και σε 2.998,0 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2021-2031, που επιμερίζονται ανά γενική κατηγορία δράσεων ως ακολούθως:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Εκτίμηση αναγκαίων πόρων για ήπιες δράσεις – Κρήτη 2014-2020 και 2021-2031 / σε εκατ. €
(Ενίσχυση επιχειρηματικότητας, καινοτομίας, ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού)
*Με την παραδοχή μέσης ενίσχυσης 25% για τις επιχειρηματικές επενδύσεις κάθε περιόδου
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Εκτίμηση αναγκαίων πόρων για τα μέτρα χωρικού χαρακτήρα – Κρήτη 2014-2020 και 2021-2031 / σε εκατ. €
|
(*) Το ποσό για το «Πρόγραμμα εκπόνησης Μελετών ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ και Πολεοδομικών Μελετών» κρίνεται τελείως ανεπαρκές. Προτείνεται να διαχωριστούν οι πόροι για τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ αφενός και τις Πολεοδομικές Μελέτες αφετέρου και να προβλεφθούν επαρκή κονδύλια (μετά από πραγματική εκτίμηση του κόστους),, δεδομένων και της ανάγκης αναθεώρησης των εγκεκριμένων ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ και του πλήθους των εκκρεμών πολεοδομικών μελετών σε όλη την Κρήτη.
Ενδεικτικά αναφέρονται · Σύνολο Δήμων Κρήτης 24 , επομένως έγκριση ή αναθεώρηση για 24 ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ των Καλλικρατικών Δήμων. · Πολύ μεγάλος αριθμός πολεοδομικών μελετών είναι σε εκκρεμότητα. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής: · Μόνο στο Δήμο Ηρακλείου έχουν ανατεθεί (από το 1983) και εκκρεμούν πολεοδομικές μελέτες σε 18 πολεοδομικές ενότητες. · Έχουν ανατεθεί από το 1983 αλλά δεν έχουν εγκριθεί – στον υπόλοιπο Νομό Ηρακλείου 25 πολεοδομικές μελέτες και στον Νομό Λασιθίου 21 πολεοδομικές μελέτες.. . · Σύνολο – 64 εκκρεμείς πολεοδομικές μελέτες στην Ανατολική Κρήτη. · Στις ανωτέρω μελέτες δεν περιλαμβάνονται αυτές που προτείνονται από τα εγκεκριμένα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ και δεν έχουν ακόμα ανατεθεί.
|
| Δ2. Διαθέσιμοι πόροι και πηγές χρηματοδότησης
Οι δημόσιοι πόροι των τομεακών προγραμμάτων ΣΕΣ 2014-2020 ανά Περιφέρεια και πρόγραμμα και για τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΠΕΠ) δεν είναι ακόμη διαθέσιμοι και τα διαθέσιμα κονδύλια για την Περιφέρεια Κρήτης προσεγγίζονται με βάση το μερίδιο της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας 2010 των παραγωγικών κλάδων που επωφελούνται από κάθε πρόγραμμα, στην ΑΠΑ των αντίστοιχων κλάδων στη Χώρα. Η κατανομή βασίστηκε στη παραδοχή ότι την επόμενη προγραμματική περίοδο η πορεία της Κρήτης θα είναι βελτιωμένη, γι’ αυτό και το ποσοστό συμβολής των παραγωγικών κλάδων προσαυξήθηκε μ’ ένα συντελεστή 1,15 σε σχέση με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο.
Συμπερασματικά προκύπτει ότι: 1. για τους Γενικούς Στόχους – Ήπιες Δράσεις, οι διαθέσιμοι δημόσιοι πόροι καλύπτουν το 43% των αναγκών στην περίοδο 2014-2020 και το 39% στην περίοδο 2021-2031. Το ποσοστό αυτό, ως μέσος όρος, είναι σημαντικό. Αναμένεται ότι θα καλυφθούν περισσότερο επιχειρηματικές πρωτοβουλίες που προωθούν την ευφυή εξειδίκευση, την καινοτομικότητα και την εξωστρέφεια και αυξάνουν τη δυναμικότητα παραγωγής, ενώ έμφαση θα δοθεί στην κάλυψη αναγκών ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού. 2. Για τους Ειδικούς Στόχους – Χωρική Συγκρότηση, η δυνατότητα κάλυψης των αναγκών επιπέδου χωρικού σχεδιασμού εμφανίζεται υψηλή. Εντούτοις, όταν προστεθούν και οι ανάγκες χαμηλότερου επιπέδου σχεδιασμού, οι συνολικές ανάγκες υπερβαίνουν ασφαλώς τους διαθέσιμους πόρους. Έμφαση δίνεται στην κάλυψη αναγκών που διαμορφώνουν τη γενική φυσιογνωμία της Περιφέρειας και σε κάλυψη τοπικών αναγκών, οι οποίες εντάσσονται σε ολοκληρωμένες παρεμβάσεις.
|
|
| Δ3. Ενέργειες για την εφαρμογή του σχεδίου
Πέρα από τις αναγκαίες μελέτες και έργα, τις προτεινόμενες παρεμβάσεις και τις θεσμικές ρυθμίσεις (κατοχύρωση γεωργικής γης πρώτης προτεραιότητας, άμεση θεσμοθέτηση χρήσεων γης για την χωρική οργάνωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων, λήψη μέτρων για την εκτός σχεδίου δόμηση, οργάνωση υποδομών και φορέων, κ.ά.), η εφαρμογή του Χωροταξικού Σχεδίου –όπως άλλωστε και το 2003- θα εξαρτηθεί κυρίως από δύο κρίσιμους παράγοντες: . την προσέλκυση στην Κρήτη του συμπληρωματικού απαραίτητου ανθρώπινου δυναμικού, το οποίο θα αναλάβει να οργανώσει και να διεκπεραιώσει, με την ποιότητα που απαιτεί η προσπάθεια, τα εκτεταμένα προγράμματα κατάρτισης και ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας. . την οργάνωση μηχανισμού παρακολούθησης και ελέγχου της εφαρμογής του σχεδίου, όταν αυτό θεσμοθετηθεί, με κατάλληλη συμπληρωματική στελέχωση Υπηρεσίας παρά την Γενική Γραμματεία της Περιφέρειας, η οποία δύναται να εξελιχθεί σε έναν τύπο Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Χωροταξίας.
Για την υλοποίηση των συγκεκριμένων προτεινόμενων έργων «τεχνικού» χαρακτήρα, εκτιμάται ότι στην Κρήτη διατίθεται η απαραίτητη εμπειρία, με την υποστήριξη της επιδοτούμενης απασχόλησης για την επανατοποθέτηση των ανέργων στην αγορά εργασίας, ενώ αντιθέτως τέτοιου είδους εμπειρία δεν διατίθεται αναγκαστικά για τη λειτουργία και την συντήρηση των εγκαταστάσεών τους στην επιδιωκόμενη ποιότητα, πράγμα που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνον διαμέσου του προγράμματος κατάρτισης και δια βίου μάθησης, ώστε στο μέλλον η τεχνογνωσία αυτή να δύναται να «εξαχθεί» και στον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.
|
|
| Β.1.2.β-5: Μεταβατικές διατάξεις
Το άρθρο αυτό θα διατυπωθεί οριστικά, σε συνεργασία με τους Νομικούς μας Συμβούλους, κατά το Β2 Στάδιο της Μελέτης και μετά τη δημόσια διαβούλευση.
|
|
| 5.1: Αφορά σε θέματα ανάδρασης προς το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού
και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΦΕΚ 118/Α/2008) και συγκεκριμένα: 1. στην προτεινόμενη λειτουργική αναβάθμιση, σε σχέση με τα προβλεπόμενα από το Γενικό Πλαίσιο, και την ένταξη της Πόλης του Ρεθύμνου στο σύστημα των εθνικών πόλων ανάπτυξης, ως δευτερεύον εθνικός πόλος. 2. στην μη επιβεβαίωση της δυνατότητας, σε σχέση με τα προβλεπόμενα από το Γενικό Πλαίσιο, να δράσουν ως δίπολο οι δυο αστικοί σχηματισμοί Ηράκλειο και Χανιά. 3. στην προτεινόμενη αναβάθμιση, σε σχέση με τα προβλεπόμενα από το Γενικό Πλαίσιο και τους προγραμματισμούς της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Έργων και την ένταξη του «εθνικής σημασίας» οδικού άξονα Ρέθυμνο – Αγία Γαλήνη – Τυμπάκι – Μοίρες στα διεθνούς σημασίας διευρωπαϊκά δίκτυα. 4. στην προτεινόμενη αναβάθμιση του Λιμένα της Σούδας ως διεθνούς θαλάσσιας πύλης (όπως ορίζεται ο Λιμένας του Ηρακλείου). Ο Λιμένας της Σούδας από το Γενικό Πλαίσιο ορίζεται ως λιμένας διεθνούς ενδιαφέροντος και εθνικής σημασίας. Σε σχέση με τα προβλεπόμενα την ΚΥΑ 8315.2/02/07 (ΦΕΚ 202/Β/2007, η οποία ιεραρχεί τα λιμάνια της χώρας), οι λιμένες του Ηρακλείου και της Σούδας ορίζονται ως Λιμένες Διεθνούς Ενδιαφέροντος. 5. στην προτεινόμενη αναβάθμιση των Λιμένων Καστέλι Κισσάμου, Ρεθύμνου και Σητείας σε διαπεριφερειακής εμβέλειας. Ο Λιμένας του Ρεθύμνου από το Γενικό Πλαίσιο δεν κατηγοριοποιείται καθόλου, ενώ οι Λιμένες Καστέλι Κισσάμου και Σητείας ορίζονται ως λιμένες περιφερειακής σημασίας. Από την ΚΥΑ, ο Λιμένας Ρεθύμνου ορίζεται ως εθνικής σημασίας και οι λοιποί δύο ως τοπικής σημασίας. 6. στην προτεινόμενη αναβάθμιση του Λιμένος Αγίου Νικολάου σε μείζονος ενδιαφέροντος (διαπεριφερειακής σημασίας). Ο Λιμένας του Αγίου Νικολάου από το Γενικό Πλαίσιο δεν κατηγοριοποιείται καθόλου, ενώ από την ΚΥΑ κατηγοριοποιείται σε μείζονος ενδιαφέροντος. 7. Στην προτεινόμενη αναβάθμιση του αερολιμένα Χανίων σε διεθνούς εμβέλειας αερολιμενική πύλη, όπως ορίζεται από το ΓΠΧΣΑΑ και ο αερολιμένας Ηρακλείου.
|
| 5.2: Αφορά σε θέματα ανάδρασης προς το Ειδικό Πλαίσιο για τον τουρισμό (ΦΕΚ/ 3155/Β/2013) και συγκεκριμένα εξειδίκευση και συμπλήρωση των προβλεπόμενων ευρέων ζωνών τουριστικής ανάπτυξης από το υπερκείμενο εν ισχύ Ειδικό Πλαίσιο του τουρισμού, με χωρικό περιορισμό και ακριβέστερη χάραξη των ορίων τους, καθώς και με τροποποιήσεις στην κατηγοριοποίησή τους. Πρόκειται συγκεκριμένα για
τις:
1. Παράκτιες ζώνες αστικών δραστηριοτήτων / οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης και ποιοτικής / περιβαλλοντικής αναβάθμισης της βόρειας ακτής, οι οποίες ως προς την τουριστική δραστηριότητα αντιστοιχούν στις αναπτυγμένες και εν μέρει τουριστικά αναπτυσσόμενες περιοχές (Α1 και Α2) του Ειδικού Πλαισίου. 2. Παράκτιες ζώνες ελέγχου οικιστικής / τουριστικής ανάπτυξης και ποιοτικής / περιβαλλοντικής αναβάθμισης της νότιας ακτής, οι οποίες ως προς την τουριστική δραστηριότητα αντιστοιχούν στις αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές (Α2) του Ειδικού Πλαισίου. 3. Παράκτιες ζώνες ήπιας οικιστικής / τουριστικής ανάπτυξης και προστασίας / ανάδειξης πολιτιστικών και φυσικών πόρων, οι οποίες ως προς την τουριστική δραστηριότητα αντιστοιχούν στις αναπτυσσόμενες τουριστικά περιοχές (Α2) του Ειδικού Πλαισίου και προβλέπεται να αντιστοιχίσουν στις περιοχές (Β1) με περιθώρια ανάπτυξης ειδικού και εναλλακτικού τουρισμού και 4. Ζώνες οργάνωσης πολυδραστηριοτήτων / ήπιας τουριστικής ανάπτυξης και ανάδειξης πολιτιστικών και φυσικών πόρων στους ορεινούς όγκους οι οποίες ως προς την τουριστική δραστηριότητα αντιστοιχούν στις περιοχές (Β1) με περιθώρια ανάπτυξης ειδικού και εναλλακτικού τουρισμού.
|
Το Ε.Χ.Π. Τουρισμού προβλέπει στο άρθρο 11 παρ. 4 τα εξής : «3. Εναρμόνιση των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Γ.Π.Σ.) και των Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.). α. Ενέργεια: Εναρμόνιση των εγκεκριμένων Γ.Π.Σ. και Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. προς τις κατευθύνσεις του παρόντος Ειδικού Πλαισίου. β. Αρμόδιοι φορείς: Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. – Περιφέρειες – ΟΤΑ. γ. Αναγκαία μέτρα και δράσεις: Εκπόνηση μελετών για την τροποποίηση/ αναθεώρηση των Γ.Π.Σ. και Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. και την εναρμόνισή τους προς τις κατευθύνσεις του παρόντος Ειδικού Πλαισίου (άρθρο 9 ν. 2742/1999, άρθρο 4 παρ. 7 ν. 2508/1997 όπως συμπληρώθηκε με την παρ.3 του άρθρου 19 του ν. 3212/2003). δ. Χρηματοδότηση: Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον & Αειφόρος Ανάπτυξη» και ΠΕΠ – Ε.Σ.Π.Α. 2007−2013. 4. Τροποποίηση των προδιαγραφών εκπόνησης των Γ.Π.Σ. και των Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. α. Ενέργεια: Προσαρμογή των προδιαγραφών εκπόνησης Γ.Π.Σ. και Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. με σκοπό την υποστήριξη της εφαρμογής των κατευθύνσεων του παρόντος Ειδικού Πλαισίου (υπουργική απόφαση 9572/1845/2000, ΦΕΚ 209Δ΄/2000). β. Αρμόδιος φορέας: Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. γ. Αναγκαία μέτρα και δράσεις: Ενσωμάτωση σχετικής δράσης επικαιροποίησης – προσαρμογής των προδιαγραφών εκπόνησης των Γ.Π.Σ. και Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. προς τις κατευθύνσεις του σχεδιασμού εθνικού επιπέδου. δ. Χρηματοδότηση: Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον & Αειφόρος Ανάπτυξη» − Ε.Σ.Π.Α. 2007−2013.»
Η ακριβής οριοθέτηση των ζωνών του Ε.Χ.Π. Τουρισμού (Α1, Α2, Β1, Β2) μπορεί να γίνει μόνο με τα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ για θεσμικούς (αρμοδιότητα) και τεχνικούς λόγους (ακριβής οριοθέτηση σε χάρτες κλίμακας 1:5000) ενώ το Χωροταξικό της Περιφέρειας μπορεί να δώσει κατευθύνσεις για την οριοθέτηση αυτή. Συγκεκριμένα τα νέα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ και τα ήδη εγκεκριμένα (με την εναρμόνισή τους όπως προβλέπει το Ε,Χ,Π, Τουρισμού) μπορούν να οριοθετήσουν με ακρίβεια τις ζώνες κατηγορίας Β2 (Περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης ήπιων και εναλλακτικών μορφών τουρισμού) σε ορεινούς όγκους (Β2.14 Ορεινός χώρος Κέντρο − Δυτικής Κρήτης (Λευκά Όρη – Ίδη) και Β2.15 Ορεινός χώρος Κεντρικής Κρήτης (Δίκτη), ό9πως αναφέρονται στο Ε.Χ.Π.Τουρισμού, άρθρο 4) και προτείνομε να δοθεί η δυνατότητα στα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ να προτείνουν νέες ζώνες Β2 σε μικρότερους υφιστάμενους ορεινούς όγκους στην περιοχή των.
Επίσης η προστασία των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών γίνεται μέσω των εγκεκριμένων ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ τα οποία σε πολλές περιπτώσεις ορίζουν ζώνες προστασίας περισσότερες από τις ήδη θεσμοθετημένες (π.χ ζώνες προστασίας τοπίου, υδρολογικές λεκάνες, αρδευόμενες περιοχές κλπ.).
Με τις προτάσεις αυτές δεν βλέπομε τον λόγο για τον οποίο πρέπει να μεταβληθεί η υφιστάμενη κατηγοριοποίηση των περιοχών από το Ε.Χ.Π. Τουρισμού.
|
|
5.3: Αφορά σε θέματα ανάδρασης προς το Ειδικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ (ΦΕΚ/2464/Β/2008). Η κατεύθυνση για την χωροθέτηση τους στις τρεις ομάδες περιοχών (α. ευρύτερες ζώνες των ενεργειακών κόμβων, β. κεφαλές των μεγάλων φραγμάτων και γ. εντός των ορίων ευρέων χωρικών ενοτήτων) αποτελεί στοιχείο ανάδρασης προς τον υπερκείμενο σχεδιασμό και αντιμετωπίζεται ως επιθυμητή χρήση γης, εντός «ευρέων ζωνών αναζήτησης» για εγκατάσταση της συγκεκριμένης δραστηριότητας. Από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού, θεσμοθετούνται συνοδευτικά μέτρα με κίνητρα για τους επενδυτές, ώστε να διευκολυνθεί η σταδιακή εφαρμογή των ρυθμίσεων.
|
Από την πρόταση αναθεώρησης του Περιφερειακού Χωροταξικού προκύπτουν τροποποιήσεις στο Γενικό και τα Ειδικά Πλαίσια. Από διαδικαστική άποψη οι προτεινόμενες τροποποιήσεις είναι απόλυτα θεμιτές, στα πλαίσια της ανάδρασης, αφού ο χαρακτήρας των Χωροταξικών με βάση το χωροταξικό νόμο είναι κατευθυντήριος. Εξ’ άλλου αποδεικνύεται εύκολα ότι τα Ειδικά Πλαίσια αλληλο-επικαλύπτονται – ειδικά στην ενδοχώρα- και θα ήταν πρακτικά αδύνατο να συμπεριληφθούν αυτούσια σε οποιοδήποτε Περιφερειακό Πλαίσιο.
Στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ (ΦΕΚ/2464/Β/2008) στο Άρθρο 21 «Γενικές κατευθύνσεις για τον υποκείμενο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό», στην παρ. 2 αναφέρονται τα εξής :
“ 2. Κατά την ανωτέρω διαδικασία εναρμόνισης, πρέπει να λαμβάνονται ειδικότερα υπόψη τα ακόλουθα: α. Τα Γ.Π.Σ. και τα Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. δεν μπορούν να εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη έργων Α.Π.Ε. πέραν όσων ήδη προβλέπονται με τις διατάξεις του παρόντος Ειδικού Πλαισίου. Παρέκκλιση από την παραπάνω διάταξη είναι δυνατή μετά από σύμφωνη γνώμη του Γενικού Γραμματέα Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. μετά από τεκμηριωμένη πρόταση της οικείας περιφέρειας και εισήγηση της Διεύθυνσης Χωροταξίας. β. Επιπροσθέτως, κατά την αναθεώρηση ή τροποποίηση των ανωτέρω σχεδίων, λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για την αναδιατύπωση των ρυθμίσεων εκείνων που ενδέχεται να δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις προς τις κατευθύνσεις του παρόντος Ειδικού Πλαισίου. 3. Η εκπόνηση των υποκείμενων χωροταξικών και πολεοδομικών πλαισίων ή σχεδίων βαίνει παράλληλα προς την υλοποίηση του παρόντος Ειδικού Πλαισίου και δεν αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του.” Η παράγραφος αυτή προτείνεται να καταργηθεί διότι απαγορεύει στον υποκείμενο σχεδιασμό να θέτει περιορισμούς για την προστασία περβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών. Επιβάλλεται να επιτρέπεται στα Χωροταξικά Σχέδια των περιφερειών και στα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ (Τοπικά Χωρικά Σχέδια) να θέτουν περιορισμούς στην εγκατάσταση ΑΠΕ για την προστασία του περιβάλλοντος σε ευαίσθητες περιοχές (ΠΕΠ και ΠΕΠΔ, όπως ορίζονται στα ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ).
|





