Το Επιχειρησιακό Σχέδιο του Δήμου Ιωαννιτών, όπως άλλωστε και κάθε Δήμου, συντάσσεται σε μια περίοδο, όπου η Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλά και ολόκληρη η κοινωνία δοκιμάζεται από μια πρωτόγνωρη και παρατεταμένη οικονομική, κοινωνική και αναπτυξιακή κρίση.
Σε αυτό το πλαίσιο ο Δήμος μας, η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να παίξει ένα πολύ σημαντικό ρόλο, θα έλεγα ένα διττό ρόλο.
o ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΑ
να εξακολουθήσει με λιγότερους πόρους και λιγότερο ανθρώπινο δυναμικό να παρέχει σχεδόν τον σύνολο των υπηρεσιών που έχει ανάγκη μια τοπική κοινωνία (αν εξαιρεθούν αυτές της υγείας).
o ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ
να δημιουργήσει ένα πλαίσιο, θέτοντας προτεραιότητα και στόχους αλλά κυρίως υλοποιώντας δράσεις και έργα, που θα συμβάλλει στην οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση της κάθε τοπικής κοινωνίας.
Η κατάρτισή, αλλά κυρίως η υλοποίηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος απαντά στη δεύτερη πρόκληση. Η θεσμική υποχρέωση σύνταξης του Ε.Π., προβλέπεται από το Ν.3852/2010 «Πρόγραμμα Καλλικράτης», και εκτός από την εισαγωγή εσωτερικών διαδικασιών προγραμματισμού & αξιολόγησης, αποσκοπεί κυρίως:
- στην αποτύπωση των προτεραιοτήτων του Δημοτικού Συμβουλίου και της Δημοτικής Αρχής
- στην οριοθέτηση ενός Οδικού Χάρτη για την προώθηση της τοπικής ανάπτυξης μέσω:
- της προστασίας και ανάδειξης του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος και της διασφάλισης της ποιότητας ζωής
- της βελτίωσης της κοινωνικής & οικονομικής ευημερίας
- της υποστήριξης της τοπικής οικονομίας
ΑΛΛΑ
και τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητας του Δήμου, με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας στη λειτουργία του.
Τώρα όσον αφορά τον τρόπο κατάρτισης αλλά και το περιεχόμενο αυτών, όλα αυτά προδιαγράφονται στην υπ’αριθμ. 41179/2014 απόφαση του Υπ. Εσωτερικών, η οποία καθορίζει τόσο:
- το περιεχόμενο
- τη δομή
- αλλά και τον τρόπο υποβολής του Ε.Π.
Το Ε.Π. που εκπονήθηκε και το οποίο σας έχει δοθεί ως εισήγηση, ακολούθησε κατ΄ ανάγκη αυτή τη διαδικασία, αυτόν τον τύπο της δομής.
Θα έλεγα, επιτρέψτε μου την έκφραση μιας προσωπικής γνώμης, μια διαδικασία περισσότερο του δέοντος τυποποιημένη, που σε ένα βαθμό αναπαράγει ξεπερασμένα αναπτυξιακά στερεότυπα.
Στην παρουσίαση που όμως θα κάνω θα υπάρξει μια διαφορετική προσέγγιση. Θα βασίζεται ασφαλώς στις δράσεις και τα έργα που αποτυπώνονται επακριβώς στο Ε.Π., αλλά κατά τη γνώμη μου ο διαφορετικός τρόπος παρουσίασης θα αναδείξει με διακριτό τρόπο τις πολιτικές που θέλουμε να ακολουθήσουμε και να υλοποιήσουμε και νομίζω πως θα διευκολύνει τα μέγιστα στο διάλογο που θα ακολουθήσει.
Ειδικότερα θα αναφερθώ:
- στις θεματικές προτεραιότητες
- στους στόχους
- στις ενδεικτικές δράσεις ή έργα για την επίτευξη των στόχων
Θα ήθελα όμως να κάνω δύο αναφορές στην αρχή παρουσίασης του Ε.Π.
1ον. Τίθεται από όλους μας, από εσάς της αντιπολίτευσης ίσως πιο επιτακτικά, ένα αμείλικτο ερώτημα που θέλω σε ένα βαθμό να το απαντήσω πριν την παρουσίαση του Επιχειρησιακού Προγράμματος.
Υπάρχουν οι πόροι – οι διαθέσιμοι πόροι – που μπορούν να χρηματοδοτήσουν στις σημερινές συνθήκες την υλοποίηση ενός φιλόδοξου σχεδίου;
Απαντώ:
- Υπάρχει το ΕΣΠΑ, κυρίως οι πόροι για το ΒΑΑ, οι πόροι του ΥΜΕΠΕΡΑΑ για τα έργα της ΔΕΥΑΙ, υπάρχουν οι οριζόντιες προσκλήσεις των διάφορων επιχειρησιακών, υπάρχει το ΕΚΤ ως ξεχωριστό ταμείο του ΕΣΠΑ
- υπάρχουν οι ίδιοι πόροι του Δήμου. Ο δήμος Ιωαννιτών είναι σήμερα ένας νοικοκυρεμένος Δήμος, έχει ένα πολύ σημαντικό ταμειακό απόθεμα, με το οποίο χρηματοδοτεί και θα εξακολουθήσει να χρηματοδοτεί σημαντικές παρεμβάσεις και στο μέλλον.
- Είναι οι πόροι του Δημοσίων Επενδύσεων και αναφέρομαι στους Εθνικούς Πόρους του ΠΔΕ, είτε προέρχονται από την Περιφέρεια Ηπείρου είτε από Υπουργεία.
- Από άλλα Ευρωπαϊκά Προγράμματα. Η χρηματοδοτικής τους συνεισφορά είναι μικρή αλλά είναι πολύ μεγάλη η προστιθέμενη αξία. Αποκτάς εμπειρία, γνώση, βλέπεις πως σχεδιάζουν, πως υλοποιούν άλλες πόλεις, άλλες περιοχές και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Σε αυτή τη διαδικασία σκοπεύω να εμπλέξω άμεσα τις υπηρεσίες του Δήμου.
- και τέλος, σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η χρηματοδότηση να προέλθει μέσω τραπεζικού δανεισμού (π.χ. ΤΠΔ) ή αξιοποιώντας διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως είναι οι ενεργειακές συμβάσεις.
Το 2ο που θα ήθελα να αναφέρω είναι πως στα Επιχειρησιακά Σχέδια η Τοπική Αυτοδιοίκηση συνηθίζει να υπερβάλλει. Να θέτει μεγαλεπήβολους ή εξωπραγματικούς στόχους, σε μια προσπάθεια εύκολου εντυπωσιασμού.
Προσπαθήσαμε να το αποφύγουμε, όχι ότι και στο δικό μας σχέδιο δεν υπάρχουν κάποιες μικρές υπερβολές αλλά θα έλεγα κυρίως ότι έχουν το χαρακτήρα δράσεων που είναι στη στόχευσή μας, δράσεων που θα προσπαθήσουμε να τις δρομολογήσουμε.
Το έχω ξαναπεί άλλωστε πως ο σημερινός προγραμματισμός που αποτυπώνεται με τη μορφή του Επιχειρησιακού Σχεδίου επεκτείνεται τουλάχιστον έως το 2022, που είναι η λήξη της παρούσας προγραμματικής περιόδου, του ΕΣΠΑ.
Θα είναι δύσκολο, αν όχι αδύνατον – για όποια Δημοτική Αρχή προκύψει το 2019– κυρίως όσον αφορά το ΕΣΠΑ, να προχωρήσει σε μια αναμόρφωση του προγράμματος και των έργων το 2020, όταν ουσιαστικά θα έχει δεσμευτεί το σύνολο των πόρων έως το τέλος αυτής.
Και γι’ αυτό ακριβώς στη σημερινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, είναι πολύ σημαντική η δική σας συνεισφορά στην τελική κατάρτιση και έγκριση του Επιχειρησιακού Προγράμματος.
Δεν διακατεχόμαστε ούτε από ιδεοληψίες ούτε από εγωπαθείς αντιλήψεις περί κατοχής της απόλυτης γνώσης. Γι’ αυτο πέρα από την κριτική θέλουμε τις προτάσεις σας, τόσο σε επίπεδο ολοκληρωμένων πολιτικών, όσο και στο επίπεδο των έργων του Ε.Π. και με ικανοποίηση δηλώνω εξ αρχής ότι θα τις συμπεριλάβουμε στο σχεδιασμό μας.
Πριν ξεκινήσω, στο σημείο αυτό να ευχαριστήσω όσες από τις Υπηρεσίες συμβάλλανε στη διαμόρφωση του Ε.Π. και ιδιαίτερα το Τμήμα Προγραμματισμού. Είναι μια πολύ σημαντική δουλειά που έγινε εκ των ενόντων και πέρα από την αποτύπωση των αριθμών δείχνει αυτό που θέλουμε να κάνουμε τα επόμενα χρόνια λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες των χρηματοδοτικών εργαλείων.
Το Ε.Π. αποτυπώνει
- μια ολοκληρωμένη στρατηγική,
- ένα σύγχρονο πολυεπίπεδο σχεδιασμό
που φιλοδοξεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για
ένα Δήμο ισχυρό, ελκυστικό, λειτουργικό, φιλικό για τον πολίτη.
Περιλαμβάνει ένα σύνολο δράσεων και έργων με κοινωνικό και αναπτυξιακό πρόσημο, με περιβαλλοντική διάσταση δημιουργώντας ένα πλέγμα παρεμβάσεων στα πεδία
- της χωροταξίας και της πολεοδομικής οργάνωσης,
- της αναβάθμισης του δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος,
- της βιώσιμης κινητικότητας,
- της ενεργειακής αποδοτικότητας,
- των κοινωνικών υποδομών και δομών,
- της επιχειρηματικότητας και της απασχόλησης
- στο πεδίο της καθημερινότητας και των προβλημάτων που τη χαρακτηρίζουν.
*εισήγηση στο Δημοτικό Συμβούλιο
